मकवानपुर । राष्ट्रपति बिद्यादेवी भण्डारीले मकवानपुरको हेटौंडामा रहेको मदनभण्डारी स्वास्थ बिज्ञान प्रतिष्ठान, हेटौंडा अस्पतालको आज उद्घाटन गरेकी छिन ।
प्रतिष्ठानको उद्घाटन गर्दै राष्ट्रपति भण्डारीले स्वस्थ्य मानिसबाट मात्रै स्वस्थ समाज र सुदृढ राज्य निर्माण कार्यलाई यथार्थ कार्यरूप दिने र प्रतिष्ठानले यो अभियानमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने बताइन् । नेपालको संविधानमा नागरिकको लागि सुनिश्चित स्वस्थ्य सेवाको अधिकार लागू गराउनमा प्रतिष्ठानले टेवा पुर्याउने उनले बताइन् । ” नेपालको औद्योगिक क्षेत्रको रूपमा रहेको प्रदेशको राजधानीमा, स्थापित यो प्रतिष्ठानले जनतालाई माया गर्ने स्वास्थकर्मी उत्पादन गर्न सक्दामात्रै र स्वास्थ अनुसन्धानको क्षेत्रमा काम गर्दा मात्रै जननेता मदन भण्डारीको नाममा स्थापित यस प्रतिष्ठानको उदेश्य सार्थक हुनेछ” उनले भनिन् ।
राष्ट्रपति भण्डारीले जनताकाे स्वास्थ्यका निमित्त स्वास्थ्य क्षेत्रमा विकास हुन जरुरी रहेको बताइन् । आमनागरिकलाइ गुणस्तरीय सेवा प्रदान गर्न जननायक मदन भण्डारीकाे स्मृतिमा भवन निर्माण हुनुले आफूलाई खुसि लागेकाे उनले बताइन् । “केवल राेग नलाग्नु मात्र स्वस्थ हुनु हाेइन स्वस्थ हुन सकारात्मक रहनु नै वास्तवमा स्वस्थ रहनु हाे, हाल व्याप्त जनसंख्या बृद्दि, संक्रामक राेगहरुकाे प्रकाेपलाई न्युनिकरण गर्ने कुरामा मध्यनजगर गर्दै सार्वजनिक स्वास्थ्य सेवालाई सुदृढ गर्न तिनै तहकाे महत्त्वपूर्ण भुमिका रहने उनले बताइन् ।

प्रतिष्ठानले नागरिकहरुलाइ उत्कृष्ट स्वास्थ्य सेवा र स्वास्थ्यकर्मि, चिकित्सक तयार गर्नेमा विश्वस्त रहेकाे, स्वास्थ्य र शिक्षाकाे नाममा विदेश पलायन हुने जनशक्तिलाइ स्वदेशमै उच्च शिक्षा र उत्कृष्ट स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्नुपर्ने भण्डारीले बताइन् ।
कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री शालिकराम जमरकट्टेलले २०७४ सालकाे निर्वाचन पश्चात् स्थापना भएकाे वागमति प्रदेश सरकारले शिक्षा र स्वास्थ्यलाई पहिलाे प्राथमिकतामा राखेर काम गरेकाे बताए ।

२०७६ असाेज २ गते मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले वागमति प्रदेश सभाबाट विधिवत रुपमा नामाकरण भएकाे थियो । वागमति प्रदेशकाे दुरदराजका विकट गाउहरुमा स्वास्थ्य जनशक्ति उपलब्ध गराउने काममा प्रतिष्ठानले महत्वपुर्ण भुमिका खेल्नु पर्ने मुख्यमन्त्री जम्कट्टेलले बताए ।
कार्यक्रममा प्रथम मुख्यमन्त्री डाेरमणि पाैडेलले संघिय सरकारले बीएस कन्ट्रक्सन कम्पनिसंग करिव ३५ कराेड रुपैयाँ लगानिमा सम्झाैता गरि मिति २०७६ भाद्र ७ गतेदेखि निर्माण कार्य सुरु भएकाे हो ।
उद्घाटनपछि राष्ट्रपति भण्डारीले अस्पतालकाे अवलाेकन तथा निरीक्षण समेत गरेकी थिइन ।
हेटाैडा उपमनपा-१ स्थित मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान हेटाैडा अस्पतालकाे परिसरमा अस्पतालकाे नवनिर्मित भवन उद्घाटन समाराेह कार्यक्रम मदन भण्डारी स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान उपकुलपति विश्वराज जाेशिकाे सभाध्यक्षता तथा वागमति प्रदेश प्रमुख यादब चन्द्र शर्मा, वागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री तथा प्रतिष्ठानका कुलपति शालिक राम जमर्कट्टेल, प्रदेश सरकारका प्रथम मुख्यमन्त्रि डाेरमणि पाैडेल, प्रदेश सभामुख भुवन पाठक, प्रतिष्ठानका सहकुलपति तथा स्वास्थ्य मन्त्री रामेश्वर श्रेष्ठ, प्रतिनिधि सभा सदस्य महेष बर्ताैला, राष्ट्रिय सभा सदस्य रामचन्द्र राई लगायतकाे विशिष्ट आतिथ्यतामा करिव ४०० जनाकाे उपस्थिति थियो ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशकोस्वास्थ्य आपुर्ति व्यवस्थापन केन्द्रले प्रदेशको सात वटा प्रादेशिक अस्पतालहरुलाई एक एक वटा एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरेको छ ।
केद्रको परिसरमा आयोजित कार्यक्रममा प्रदेशको स्वास्थ्य मन्त्री रामेश्वर श्रेष्ठले प्रादेशिक अस्पतालका प्रमुख तथा प्रतिनिधिहरुलाई एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरेका हुन् ।
वकुलहर अस्पताल रत्ननगर चितवन, रामेछाप अस्पताल रामेछाप, मेथिनकोट अस्पताल काभ्रे, बज्रवाराहि चापागाउँ अस्पताल ललितपुर, भक्तपुर अस्पताल भक्तपुर, टोखा चण्डेश्वरी अस्पताल काठमाडौं र पशुपती चौलागाई स्मृति अस्पताल दोलखालाइ एम्बुलेन्स हस्तान्तरण गरिएको हो ।

प्रति एम्बुलेन्स ५२ लाख ९० हजार रुपैयाँ लागतमा टेण्डरमार्फत खरिद गरिएको केन्द्रले जनाएको छ । केन्द्रका निमित्त निर्देशक डाक्टर अर्जुनप्रसाद सापकोटाका अनुसार अस्पतालहरुलाई ख वर्गको एम्बुलेन्स प्रदान गरिएको हो । एम्बुलेन्समा बिरामी सहित बिरामीको २ जना कुरुवाहरु, स्वास्थ्यकर्म बस्ने सुविधादेखि अत्याधुनिक सेवा सुविधा अन्तरगत डेलिभरी सेट, ड्रेसिङसेट, वासिङ यक्युुपमेन्ट,टु वे भिडियो कन्भसेसन डिभाइस, मोबाइल डिभाइस, फो जि कनेक्टेभिटी डिभाइस,वाकीटकी, क्यामरा, जिपिए सिक्टम समेत जडान गरिएको छ ।
मन्त्रि श्रेष्ठले सरकारको दायित्व जनताको स्वास्थ्य सुरक्षा भएकोले आफू मन्त्री नियुत्त भएपछिको पहिलो निर्णय नै एम्बुलेन्स प्रदान गर्ने र जनस्वास्थ्यको चासो राख्ने रहेको बताए ।
“जनता स्वास्थ्यको पहुँचबाट टाढा हुनु भनेको हाम्रो मन्त्रालयको कमजोरी हो” मन्त्री श्रेष्ठले भने । स्वास्थ्य बीमा मार्फत प्रदेशमा आश्रित परिवारहरु तथा लोपोन्मुख समुदायहरुलाइ स्वास्थ्यको पहुँचमा पुर्याउन आफू लागि पर्ने उनले बताए ।
केन्द्रले गत बर्ष पनि प्रादेशिक अस्पतालहरुलाई पाँच वटा एम्वुलेन्स हस्तान्तरण गरिसके निमित्त निर्देशक सापकोटाले बताए ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा र संघीय राजधानी काठमाण्डौ जोड्ने सडक सञ्जाल जिर्ण भएको गुनासो आइरहेको बेला हेटौंडामा यसबारे पहिलो पटक सरोकारवालाहरुले चासो देखाएका छन् ।
संघीय संरचना अनुसार प्रदेशको राजधानी बनेपछि हेटौंडा र विशेषगरी काठमाण्डौ धेरै आवतजावत गर्नु पर्ने तर सडकको अवस्था नाजुक रहेकोबारे प्रदेश सभामै आवाज उठ्ने गरेको थियो । “मन्त्रीहरु हवाइमार्गबाट ओहोरदोहोर गर्ने, तर सांसद र अन्य सामान्य जनतालाई यात्रामा सदाको सास्ति हुने गरेको टिप्पणी आउने गरेपनि यसको सुनुवाई हालसम्म भएको थिएन ।
प्रदेश सरकारको पहिलो कार्यकाल सकिदासम्म दुई राजधानी जोड्ने बाटो नबनेकोमा आक्षेप खेप्दै आएका प्रदेश सरकारले पहिलो पटक सरोकारवालसँग यहाँको राजमार्गबारे चासो देखाएको हो । मंगलबार प्रदेशको राजधानी हेटौंडामा प्रदेश सरकारको मुख्यमन्त्री, मन्त्रीहरु, मुख्य सचिवलगायत सरोकारवालाहरुको उपस्थितीमा राजमार्गको अवस्था बारे अन्तरक्रिया गरिएको थियो ।
कार्यक्रममा हेटौंडा काठमाण्डौ जोड्ने ६ वटा राजमार्ग तथा वैकल्पिक मार्गबारे बहस गरिएको थियो । यातायात पुर्वाधार निर्देशनालयले स्तरोन्नती गर्दै आएको ११ किलोमिटरको भिमफेदी भैसे सडक खण्ड, पुर्वाधार विकास कार्यालय ललितपुरको कार्यान्वयनमा रहेको ७ दशमलव ५ किलोमिटरको हुमानेभञ्ज्याङ् फर्पिङ सडक खण्ड, प्रदेश राजधानी आयोजनाको कार्यान्वयनका रहेको ८ किलोमिटरको दक्षिणकाली छैमले सडक खण्ड र ११ किलोमिटरको छैमले सिस्नेरी सडक खण्ड बारे चर्चा गरीएको थियो ।
यसैगरी सम्झौताको चरणमा रहेको पुर्वाधार विकास कार्यालय ललितपुरको आयोजना कार्यान्वयन हुने ११ किलोमिटरको कुलेखानि फाखेल हुमाने भञ्ज्याङ सडक खण्ड, स्विकृत हुन बाकि रहेको बहुबर्षिय योजनाको ९ किलोमिटरको कुलेखानी ड्याम मार्खु भेडाफार्म चित्लाङ सडक खण्ड निर्माण, स्तरोन्नति बारे चर्चा भएको थियो ।
यि राजमार्ग तथा वैकल्पिक मार्गहरुमा सम्झौता बमोजिमको निर्धारित समायवधिमा निर्माण कार्य हुन नसकेको, घर तथा जग्गाको मुआब्जा कार्याविधिले निर्धारण गरेको रकम लिन अस्विकार गरी निर्माणमा बाधा सिर्जना भएको, बालुवा, गिट्टि, ग्राभेल जस्ता निर्माण सामाग्रीहरु स्थानिय निकाय तथा स्थानियबासीका कारण उठाउन नसक्ने अवस्था रहेको भन्दै यसको विकल्पको खोजि र समन्वयको पाटोमा चर्चा गरिएको थियो ।
आमामी असार मसान्तसम्म निर्माण समयावधि रहेको दक्षिणकाली छैमले सडक खण्डमा सबैभन्दा बढि समस्या रहेको सहभागीहरुले बताएका थिए । सडक सञ्जाललाई भरपर्दा बनाउनको लागि हेटौंडा भिमफेदि हुमाने फर्पिङ काठमाडौं सडक खण्डमा यातायात बन्द गरेर सडक निर्माण कार्य तत्काल सम्पन्न गर्ने निर्णय भएको छ ।
मकवानपुर जिल्लाको जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा बागमति प्रदेशका मुख्यमन्त्रि शालिकराम जमर्कट्टेलको प्रमुख आतिथ्यतामा प्रदेश राजधानिबाट संघीय राजधानी काठमाण्डौ जोड्ने सडक निर्माण तथा स्तरोन्नतिको सम्बन्धमा सरोकारवाला निकायहरुसंग बैठक बसेको हो ।
प्रदेशको मुख्यमन्त्री जम्कट्टेलले सडककै कारण व्यक्तिको ज्यान जाने अवस्थाबाट माथि उठ्न जरुरी भएको बताए । अन्य क्षेत्रको विकासको लागि समेत सडक मेरुदण्ड रहेकोले यस्तो काममा ढीलासुस्ति कुनै पनि हालतमा प्रदेश सरकारलाई मान्य नहुने उनले बताए ।
बैठकमा आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका मन्त्री गंगा नारायण श्रेष्ठ, भौतिक पुर्वाधार विकास मन्त्रालयका मन्त्री युवराज दुलाल, श्रम, रोजगार तथा यातायात मन्त्रालयका मन्त्री एकालाल श्रेष्ठ, प्रदेशका मुख्य सचिव मुकुन्द निरौला, मकवानपुर जिल्लाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी राजेन्द्र देव पाण्डेलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
मन्त्री गंगानारायण श्रेष्ठले प्रदेश सरकारकै साझा सवालको विषय रहेको सडक समस्यालाइ कोही एक व्यक्ति वा निकायले मात्रै समाधान गर्न नसकिने बताए । उनले सबै सरोकारवाल निकायसँग समन्वयात्मक ढंगले अघि बढ्नु पर्नेमा जोड दिए । यसैगरी मन्त्री युवराज दुलालले साझा प्रयत्नको माध्यमबाट समस्या समाधान गर्न निर्माणको अवधिमा एकभन्दाबढी मार्गबाट लागू हुने रुट परमिटको अवधि जारी राख्नु पर्ने बताए ।
स्थानिय तहदेखि हरेक तहसंग समन्वय गरेर अघि बढ्ने सकेमात्रै संघ र प्रदेशको राजधानी जोड्ने सडक स्तरीय बन्ने बताए । उनले राष्ट्र निर्माण नै साझा लक्ष्य रहेकोले निर्माणको क्रममा निर्माण पक्षलाइ स्थानिय तहसंग छलफल गरेर कार्यस्थल उपलब्ध गराउनु पर्ने बताए । सम्झौता अनुसारको काम समयमा निर्माण गर्नु पर्ने उनले बताए । “ काम गर्दा गर्दै नभ्याउनेको हकमा केही लचकता अपनाएपनि, काम सुरु गर्ने र वाहानाबाजी गर्नेलाई जरीवानालगायतको कारवाही गर्नुपर्ने उनले बताए ।
आफैं ठेकेदार आफैं मन्त्रि बनेर समयावधि मात्र थप्ने, पहुँचको आधारमा काम नगरी उल्ट हैकम देखाउने परिपाटी रहेको भन्दै उनले आक्रोश पोखे । सडक निर्माणका कार्यमा वर्षा लाग्नु अघि अधिकतम परिणाम देखाउनु पर्ने उनले बताए ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा दादुरा संक्रमण घट्दो रहेको पाइएको छ ।
मकवानपुर जिल्लामा अघिल्ला बर्षहरुको तुलनामा रोगले संक्रमितको संङ्ख्या घट्दै गएको पाइएको हो। आ.ब. ०७६/०७७ मा ३३ जनामा, आ.ब. ०७७/७८ मा १८ जनामा, आ.ब. ७८।७९ मा ३ जनामा र यस आ.ब.को गत ६ महिनामा २ जनामा दादुरा देखा परेको छ ।
हालसम्ममा सबैभन्दा बढी मकवानपुर गढी गाउँपालिकामा दादुराको संक्रमित देखा परेको पाइएको छ । जहा आ.ब. ०७६/७७ देखि हालसम्ममा १३ जनामा देखा परेको । त्यस्तै गरि भिमफेदी गाउँपालिकामा आ.ब. ०७६/७७ मा ११ जनामा र ०७७/७८ मा १ जनामा देखा परेकोमा त्यसपछिका समयमा शुन्य अवस्थामा रहेको पाइएको स्वास्थ कार्यालय मकवानपुरका जनस्वास्थ्य अधिकृत लक्ष्मण घिमिरेले बताए ।
त्यस्तै कैलाश गाउँपालिकामा ०७६/७७ मा ८ जनामा देखा परेकोमा सो पश्चातका बर्षहरुमा शुन्य रहेको पाइएको छ।
उनका अनुसार चालु आ.ब. मा हेटौडा उपमहानगरपालिकामा १ जना र बकैया गापामा १ जना गरि २ जनामा देखा परेको छ।
दादुरा खोप बच्चा जन्मिएको ९ र १५ महिना भित्रका बालबालिकामा २ पटक लगाइने गरिन्छ । जुन खोप गत बर्षहरुको तुलनामा हाल १०० प्रतिशत नै लगाइएको पाइएको जनस्वास्थ्य अधिकृत घिमिरेले बताए ।
दादुराको पहिलो खोप आ.ब. ०७६/७७ मा ८१ प्रतिशत र दोस्रो खोप ७२ प्रतिशतमा लगाइएको, आव ०७७/०७८ मा पहिलो ८२ प्रतिशत र दोस्रो ८१ प्रतिशतमा लगाइएकोमा आ.ब. ०७८।०७९ मा पहिलो मात्रा १०१ प्रतिशतमा लगाइएकोमा दोस्रो मात्रा १०० प्रतिशतलाइ लगाइएको पाइएको उनले बताए ।
सन २०२३ सम्म दादुरा–रुबेला रोग निवारण गरिसक्ने सरकारको लक्ष्य रहेको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयले ‘पूर्ण खोपः सुरक्षित भविष्य’ भन्ने नारासहित राष्ट्रव्यापी रुपमा यो अभियान सुरु गरेको छ।
सरकारी तथ्याकंअनुसार नेपालमा पूर्ण खोप नलगाउने २१ प्रतिशत रहेको पाइएको भए पनि मकवानपुरमा यस खोप पुर्ण रुपमा लगाएको पाइएको घिमिरेले बताए ।
बालबालिकालाइ सहि समयमा दादुरा–रुबेलाको गुणस्तरीय खोप दुई मात्रा दिएमा पूर्णरुपमा यो संक्रमण नियन्त्रण आउने र भएकोले यसतर्फ सचेत बन्न स्वास्थकर्मीहरूको सल्लाह छ ।
मकवानपुर । नेपालमा कुष्ठराेगका नयाँ विरामी २ हजार २ सय ८५ जना रहेकाे छ । बागमती प्रदेशकाे राजधानी हेटाैडामा ७० ओैं विश्व कुष्ठराेग दिवसकाे सन्दर्भ पारेर सराेकारवालासँग अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा उक्त कुरा बताइएकाे हाे ।
आइतबार बागमती प्रदेशकाे राजधानी हेटाैडामा दिवसकाे सन्दर्भ भएकाे अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा बागमती प्रदेश स्वास्थ्थ निर्देशनालयका निर्देशक महेश्वर श्रेष्ठले गत वर्षकाे अन्त्यमा उपचार गराएका विरामीकाे संख्या २ हजार ३ सय ७३ जना रहेकाे जानकारी दिए । उनले विशेष गरि कुष्ठराेग राेगबाट बढी प्रभावित मधेष प्रदेशमा रहेकाे पाईएकाे बताए । श्रेष्ठले भने वागमती प्रदेशकाे चितवनमा प्रति १० हजारमा ०.५५ प्रतिशत कुष्ठराेगी रहेकाे बताए । मकवानपुर जिल्लामा समेत केही कुष्ठराेगी भएकाे उनले जानकारी दिए ।
अन्तर्क्रिया कार्यक्रममा कुष्ठराेग माइक्राेव्याक्टरियम लेप्ने नामक सूक्ष्म किटाणुबाट लाग्ने र कम सर्ने राेग भएकाे निर्देशक श्रेष्ठले जानकारी दिए । मानिसबाट मानिसमा स्वास्प्रस्वासकाे माध्यमबाट सर्ने राेग भएकाेले उपचारमा जति ढिला भाे उति नै अपाङ्गता हुनसक्ने श्रेष्ठले बताए । ‘कुष्ठराेग भन्ने बित्तिकै लाल्छाना र भेदभावकाे चरम सिकार हुनु परेका छन्’ उनले भने– ‘सुरुकै अवस्थामा राेग पत्ता लगाएर उपचार गरे शरीरका विभिन्न अंगकाे क्षति हुँदैन ।’ कुष्ठराेग र हात्तिपाइले राेगका कारण अपाङ्गतामा बृद्वी हुने हुदाँ यस्काे निवारणमा सवै लाग्नु पर्ने उनकाे भनाइ थियाे ।
कुष्ठराेगका विरामीहरु वागमती प्रदेशकाे मकवानपुर र चितवनमा केहि देखिएकाे पाईएतापनि साे काे नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले याेजना तथा वजेटका कार्यक्रम नै नराखेकाे पाइएकाे बताइएकाे छ । कार्यक्रममा स्वास्थ्य निर्देशनालयका वरिष्ठ स्वास्थ्य प्रशासक डा नरेन्द्र कुमार झाले कुष्ठराेग सरुवा राेग भएकाे तर राेग लागेका व्यक्तिले ओैषधि सेवन सुरु गरे पश्चात् ९९ प्रतिशत नसर्ने जानकारी दिए ।
कुष्ठराेगका कारण अपाङ्गता हुने दर उच्च रहेकाे छ भने स्थानीय स्तरमा संक्रमण बृद्धी हुदै गएकाे पाइएकाे अन्तर्क्रियामा बताइएकाे छ । सामाजिक भेदभाव कायम हुनु, कार्यक्रमकाे अभिलेख दुरुस्त नहुनु, सराेकारवालाहरुकाे कम चासाे लगायतका समस्याहरुले राेग निवारणमा कठिनाई भएकाे बताइएकाे छ । मुलुकि देवानी ऐन २०७४ काे दफा ७१ मा कुष्ठराेग रहेकाे जानकारी नदिइ झुक्काएर विवाह गरेमा उक्त विवाह स्वतः रद्द हुने भनी व्यवस्था गरेकाे कारण राेगवाट पिडितलाई थप पीडा दिने काम गरेकाे झाले बताए । उनले मुलुकी देवानी संहिताकाे उक्त दफा संसाेधन गरी हटाउनु पर्नेमा जाेड दिएका थिए ।
प्रदेश स्वास्थ्य निर्देशनालयकाे आयाेजनामा सराेकारवाला र संचारकर्मीसँग भएकाे अन्तरक्रिया कार्यक्रम निर्देशक श्रेष्ठकाे सभाध्यक्षतामा भएकाे थियाे । विश्व कुष्ठराेग दिवस हरेक वर्ष जनवरी २९ तारिखमा मनाउने गरिएकाे छ ।