मकवानपुर । नेकपा एमालेको दसौँ राष्ट्रिय महाधिवेशनको अध्यक्ष केपी शर्मा ओली उद्घाटन गरेको छन् । अध्यक्ष ओलीले पार्टीको झण्डा, चुनाव चिह्न र राष्ट्रिय झण्डा झण्डोत्तोलन गरेर आज महाधिवेशनको उद्घाटन गरेका हुन्।
चितवनस्थित नारायणी नदी किनारमा महाधिवेशन आजदेखि सुरु भएको छ । एमाले महाधिवेशनमा सहभागी हुन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा कार्यक्रमस्थल पुगेका छन्।
यस्तै नेकपा माओवादी केन्दका नेता लिलामणि पोखरेल, राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पाटीका अध्यक्ष कमल थापा, जनता समाजवादीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादव लगायत शीर्ष ने ताहरुको उपस्थिती छ । यस्तै भारत, बंगलादेश लगायतका विभिन्न देशहरुबाट नेताहरु सहभागी छन् ।
यसै बीच नेकपा एमालेका सचिव प्रदीप ज्ञवालीले १२ महिनापछि नेकपा एमालेको नेतृत्वमा सरकार बन्ने दाबी गरेका छन् । नेकपा एमालेको १० औं महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रमा सो पार्टीका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले झन्डोत्तोलन गर्ने क्रममा उद्घोषकको भूमिका निर्वाह गर्दै ज्ञवालीले यस्तो बताएका हुन् । ओलीले झन्डोत्तोलन गरेका झण्डातर्फ औंल्याउँदै ज्ञवालीले जसरी एमालेको झण्डा र यसको चुनाव चिह्न अंकित झण्डा माथि पुगेर फहराइरहेको छ, त्यसरी नै अबको १२ वर्षपछि एमालेले देशको नेतृत्व गर्ने दाबी गरे ।
विभिन्न दलका नेताहरुले दिए शुभकामना
यसै गरी एमालेकाे महाधिवेशनकाे उद्घाटनसत्रमा राप्रपा अध्यक्ष कमल थापाले एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको खुलेर प्रशंसा गरेका छन् । उद्घाटन सत्रमा शुभकामना मन्तव्य दिँदै थापाले ओलीको पहलमा नेपालको राष्ट्रियता अघि बढेको बताउँदै तराईको पृथकतावादी शक्तिलाई अन्त्य गरेको र नेपालको गुमेको भूभागसहितको चुच्चे नक्सा प्रकाशन गरी संविधानमा उल्लेख गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको भन्दै प्रशंसा गरे ।
यस्तै लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी नेपालका अध्यक्ष महन्थ ठाकुरले मधेसका माग पूरा गर्न नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले निर्वाह गरेको भूमिका प्रशंसा गरेका छन् । महाधिवेशन उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै ठाकुरले ओलीको प्रधानमन्त्रीत्वकालमा आफूहरुले उठाएका संविधान संशोधन, राजबन्दी रिहा लगायत केही माग पूरा भएको र केही माग अझै पूरा हुन बाँकी रहेको बताए ।
यसैबीच राष्ट्रिय जनमोर्चा पार्टीका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले नेपालमा गणतन्त्र धर्मनिरपेक्षता ल्याएको बताउँदै जसरी देश अगाडि बढ्नुपर्थ्यो त्यो नभएको बताए । उनले भने–‘हामीले नेपालमा गणतन्त्र ल्यायौँ, धर्मनिरपेक्षता स्थापना ग¥यौँ, हामी पटक पटक चुनावमा पनि गयौँ । अहिले मुलुक जसरी अगाडि बढ्नुपर्ने थियो त्यसरी गइरहेको छैन । संसद् अस्तव्यस्त छ । ’
‘कार्यपालिका भित्र पनि राम्रो वातावरण छैन । न्यायपालिका भित्र पनि राम्रो स्थिति छैन निराशा छ । राजनीतिक पार्टीहरू एउटाले अर्कोलाई दोष लगाइरहेका छौँ । यो हाम्रो कारणले भएको हो भनेर हामी राजनीतिक पार्टीहरूले जिम्मा लिन सक्नुपर्छ’ उनले भने । उनले एमाले महाधिवेशनले राष्ट्रियता, देश, र जनताको स्वार्थको लागि उपलब्धी मूलकताकाे कामना गरे ।
यसै गरी जनता समाजवादी पार्टीका अध्यक्ष उपेन्द्र यादवले जारी एमाले महाधिवेशन देश र जनताको सफल होस भन्ने कामना गरेका छन् । शुभकामना दिँदै अध्यक्ष यादवले लोकतान्त्रिक र संवैधानिक संस्थाहरू निष्क्रिय भएकोले यसलाई प्रभावकारी बनाउन अब ढिलो गर्न नहुने बताए ।
‘अहिले एकातिर नेपालको विविधतालाई एकतामा र एकतालाई विविधतामा कस्ने समावेशी र लोकतान्त्रिक संविधानको अभावले शान्ति संघीयता सुशासन आर्थिक समृद्धिहरू टाढिँदै गएको छ’ नेता यादवले भने– ‘अहिलेको राजनीतिक अवस्थालाई सुधार गर्ने विषयमा एमाले महाधिवेशन सफल होस कामना छ ।’
यसैबीच नेकपा माओवादी केन्द्रका स्थायी कमिटी सदस्य लीलामणि पोखरेलले शुक्रबार चितवनमा नेकपा एमालेको १० औँ महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रमा पार्टीका तर्फबाट शुभकामना व्यक्त गर्दै राष्ट्रिय स्वाधीनता र देशको विकासका लागि सबैको सहकार्यको आवश्यकता रहेकाे बताए ।‘समाजमा अन्तर्विरोध स्थिर हुँदैनन्, सामाजिक परिवेश बदलिरहन्छन्, यो नियम मार्क्सवादीले मात्र विश्लेषण गर्न सक्छन्,’ उनले भने ।
एकता, सङ्घर्ष र सहकार्य संस्कृतिको साझा प्रयासमा सबै रहने हो भने मुलुकको विकासले कोल्टे फेर्ने उनले बताए । राष्ट्रिय स्वाधीनता र विकासमा सहकार्यको खाँचो औँल्याउँदै उनले आज नयाँ चुनौतीको सामना गर्दै नयाँ सम्भावना बोकिरहेको अवस्थामा कम्युनिस्ट आन्दोलन रहेको बताए ।
प्रधानमन्त्री तथा नेपाली काँग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवाले महाधिवेशनलाई सम्बाेधन गर्दै राजनैतिक विमतिलाई संविधानमार्फत निर्धारित विधिबाट टुङ्ग्याउनुपर्ने बताए । उनले भने – ‘नेकपा एमालेलाई उक्त मान्यतामा प्रतिबद्ध हुन आह्वान गरेका छन् ।
नेकपा एमालेको दसौँ महाधिवेशनको उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री देउवाले सबै मिलेर संविधानसभाबाट जारी नयाँ संविधानलाई संस्थागत गर्दै बलियो बनाउने जिम्मेवारी सबै राजनीतिक दलको रहेको प्रस्ट पारे ।
उनले भने, ‘लोकतान्त्रिक मूल्यलाई जीवनपद्धति बनाउने, देश र जनताको हितलाई रक्षा गर्न सबै पार्टीको एउटै लक्ष्य हुनुपर्छ ।’ ‘हामी हरेक समस्याको समाधान संविधानमार्फत निकाल्न चाहन्छौँ ।’ लोकतान्त्रिक संसदीय पद्धतिको मर्मअनुसार महाधिवेशन आयोजना गर्न लागेकोमा उनले एमाले र यसको नेतृत्वलाई बधाई तथा शुभकामना दिएका छन् ।

नेकपा (एमाले)को १०औं राष्ट्रिय महाधिवेशनको भव्य तयारी सकिएको छ । शुक्रबार (आज)बाट चितवनको नारायणगढमा महाधिवेशन सुरु हुँदै छ । नारायणगढ बजारसँग जोडिएको नारायणी नदी किनारमा आज उद्घाटन सत्र हुनेछ भने पर्यटकीय नगर सौरहामा बन्दसत्र हुनेछ ।
एमालेले महाधिवेशनलाई ‘हाइटेक’ प्रविधिमार्फत थप भव्य बनाइएको जनाएको छ । महाधिवेशनको उद्घाटन एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले मध्याह्न १२ बजे गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको एमालेका सचिव एवं प्रचारविभाग प्रमुख योगेश भट्टराईले जानकारी दिए ।
१० देखि १२ मंसिर गरी तीन दिनसम्म हुने सो महाधिवेशनमा देशभरबाट नेता कार्यकर्ता जम्मा हुने क्रम जारी छ । सो महाधिवेशनमा सहभागी हुन र अवलोकन गर्न देशभरबाट झन्डै ५ लाख नेता÷कार्यकर्ता शुक्रबारसम्म चितवन आइपुग्ने नेकपा एमालेले जानकारी दिएको छ । महाधिवेशनका लागि एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीसहित अधिकांश नेताहरू बिहीबार नै चितवन आइपुगेका छन् ।
बन्दसत्रमा २ हजार १ सय ७५ प्रतिनिधि सहभागी हँुदै छन् । कार्यक्रमको उद्घाटन हुने नारायणी नदी किनारमा मञ्चसहितका सबै संरचना तयार भएका छन् । ५० ठाउँमा स्वागत गेट र २५ ठाउँमा ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ बनाइएको छ । चितवनका प्रत्येक घरमा निमन्त्रणापत्र पठाइएको एमालेले जनाएको छ । नारायणी नदीको नरायणढगढतर्फको किनारामा मात्रै सहभागी नअट्ने भएकाले नवलपरासीको गैंडाकोटतर्फको किनारामा पनि बस्ने व्यवस्था मिलाइएको छ ।
महाधिवेशनमा नेतृत्व चयनका लागि निर्वाचनको कार्यतालिकासमेत सार्वजनिक गरिएको छ । एमालेले महाधिवेशनमा प्यानल बनाए कारबाही गर्ने बताउँदै पर्चापम्प्लेटमा भने बन्देज लगाएको छ । मतदानका लागि १ सयवटा विद्युतीय मतदान मेसिन प्रयोग गरिने भएको छ । सुरक्षाका लागि प्रशासनले १५ सय सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्दै छ । नारायणगढ बजार क्षेत्रमा मालवाहक सवारीसाधन आवतजावतमा रोक लगाइए पनि आत्यावश्यक सवारीसाधन चल्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ ।
नारायणगढ बजार क्षेत्रमा एमालेको चुनाव चिह्न सूर्य र कम्युनिस्ट पार्टीको हसिया हथांैडा अंकित झन्डा र ब्यानर सजाएर बजारलाई झकिझकाउ र सुन्दर बनाइएको छ । अत्यावश्यक गाडी नरोकिने महाधिवेशन उद्घाटन क्रममा चितवनमा यात्रुलाई सहज हुने गरी ट्राफिक व्यवस्थापन मिलाइएको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गतको बुटवल–नारायणगढ सडक खण्डमा मालवाहक गाडी सञ्चालनमा रोक लगाइनेछ । नारायणगढ र भरतपुरका मुख्य सहरी क्षेत्रमा अत्यावश्यक गाडी नरोकिने र अरू गाडीका लागि वैकल्पिक बाटोको व्यवस्थापन मिलाइएको जिल्ला प्रशासन कार्यालय चितवनले जनाएको छ ।
पूर्वपश्चिम राजमार्ग र नारायणगढ–मुग्लिन सडक खण्डबाट ओहोरदोहोर गर्ने बसलाई वैकल्पिक बाटोको व्यवस्था गरिएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी अस्मान तामाङले बताए । पूर्वबाट चितवन हुँदै गुड्ने गाडीलाई बाइपास रोड खुला हुनेछ । पूर्वबाट काठमाडांै ओहोरदोहोर गर्ने गाडी भरतपुरको जिल्ला प्रशासन कार्यालय चोक, बाइपास– आँपटारी हुँदै चल्न पाउनेछन् ।
पूर्वबाट पश्चिम चल्ने गाडीलाई प्रशासन कार्यालय चोकबाट दक्षिण बाटो हुँदै नारायणी पुलसम्मको वैकल्पिक बाटो तय गरिएको छ । पश्चिमबाट छुट्ने गाडी नवलपरासीतिर नारायणी पुलको नजिकबाट शिवघाट जाने बाटो हुँदै पूर्वतर्फ र काठमाडांै चल्न मिल्ने चितवन प्रशासनले जनाएको छ । त्यसैगरी, पूर्वबाट पश्चिम चल्ने गाडी आँपटारी–बाइपास हुँदै जिल्ला प्रशासन कार्यालय चोकबाट घुमेर नारायणी पुलतर्फ जानुपर्नेछ ।
पूर्व–पश्चिम चल्ने यात्रुवाहक गाडी नारायणीको पुल हुँदै चल्न पाउने तर नारायणघाटको मुख्य बजारमा प्रवेश गर्न नपाउने प्रमुख जिल्ला अधिकारी तामाङले जानकारी दिए । उनका अनुसार नारायणीको पुलमा अरू भीडभाड गर्न रोकिनेछ । त्यस्तै, बाह्रघरे, बेलचोक, त्रिचोक, केन्द्रीय बस ट्रमिनल, बाइपास सडक र आँपटारी क्षेत्रभित्र अत्यावश्यक बाहेकका गाडी प्रवेशमा रोक लगाइएको छ । शुक्रबार बिहान १० बजेदेखि बेलुकासम्म ती क्षेत्रमा गाडी छिर्न पाउनेछैनन् ।
तर, अत्यावश्यक एम्बुलेन्स, दमकल, विवाह, व्रतबन्ध, मृत्युसंस्कारलगायतका गाडी चल्नेछन् । यात्रा गर्नेलाई सकेसम्म सहज हुनेगरी व्यवस्थापन मिलाएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी तामाङले बताए । १५ सय सुरक्षाकर्मी परिचालन महाधिवेशनको सुरक्षामा १५ सयभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी खटाइने भएको छ । एक एआईजी र दुई डीआईजीको कमान्डमा महाधिवेशनको सुरक्षाको व्यवस्था मिलाइएको छ । एआईजी सहकुल थापा, डीआईजी प्रकाशजङ कार्की र दिवेश लोहनीको कमान्डमा महाधिवेशनको सुरक्षाका लागि सुरक्षाकर्मीहरू परिचालित छन् ।
चितवनका प्रहरी प्रमुख ओम अधिकारीका अनुसार नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, राष्ट्रिय अनुसन्धान विभाग गरी झन्डै १ हजार ५ सय सुरक्षाकर्मी परिचालन हुनेछन् । महाधिवेशनको विशेष सुरक्षाका लागि नेपाल प्रहरीका ८ सय, सशस्त्र प्रहरीको ४ सय ५० तथा राष्ट्रिय अनुसन्धानको ९० जना सुरक्षाकर्मी परिचालन हुनेछन् । त्यस्तै, चितवनसँग सीमाना जोडिएको नवलपुरको गैंडाकोटबाट नेपाल प्रहरीका सयभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी खटिनेछन्
महाधिवेशन उद्घाटन हुने ठाउँ र बन्दसत्रको सुरक्षा मजबुत बनाउन लागि सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्ने चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी एवं जिल्ला सुरक्षा समिति संयोजक अस्मान तामाङले जानकारी दिए । महाधिवेशन स्थलमा आवतजावतलाई सहज बनाउन आसपासका १३ ठाउँमा गाडी पार्किङस्थल तयार गरिएको छ ।
भीआईपी बस्ने ठाउँ र महाधिवेशनस्थललाई विशेष निगरानीमा राखिने जिल्ला प्रहरी कार्यालय चितवनका प्रमुख अधिकारीले जानकारी दिए । महाधिवेशन स्थलमा सार्दा पोसाकका र राष्ट्रिय अनुसन्धानका प्रहरी परिचालन हुनेछन् ।
चितवनका प्रत्येक घरमा निमन्त्रणापत्र
एमाले चितवनले महाधिवेशनको प्रचारप्रसार गर्न जिल्लाका प्रत्येक घरमा निमन्त्रणापत्र पठाइएको जनाएको छ । जिल्लामा रहेका ९८ वटै वडामार्फत निमन्त्रणापत्र पठाइएको १०औं महाधिवेशन प्रचारप्रसार सहयोग समितिका संयोजक विजय सुवेदीले जानकारी दिए । उद्घाटन सत्रमा जिल्लाभित्रबाट उल्लेख्य सहभागी गराउन प्रत्येक घरमा निमन्त्रणापत्र नै पठाइएको उनले बताए ।
उद्घाटन कार्यक्रममा एमाले कार्यकर्ता मात्रै नभएर शुभेच्छुक, शुभचिन्तकलगायत आमसर्वसाधारणलाई उपस्थित गराउन सबैलाई निमन्त्रणा गरिएको बताएको छ । चितवनबाट मात्रै उद्घाटन सत्रमा १ लाखभन्दा बढी जनसहभागिता गराउने तयारी गरिएको सुवेदीले जानकारी दिए । महाधिवेशनको उद्घाटनका लागि भव्य मञ्च तयार भएको छ । सय जना अतिथि रहनेगरी आकर्षक मञ्च निर्माण गरिएको छ । १६ फिट अग्लो मञ्चमा चार खण्ड रहेका छन् ।
माथिल्लो तहमा अतिथि र स्थायी कमिटी सदस्य, दोस्रो खण्डमा सांस्कृतिक कार्यक्रम, तेस्रो खण्डमा केन्द्रीय सदस्य र चौथो खण्डमा पोडियम रहनेछ । ७२ कलाकारले एकैपटक प्रस्तुति दिन सक्नेगरी मञ्च निर्माण गरिएको छ । मञ्च आठ फिट अग्लो, ३० फिट लामो र ४० फिट फराकिलो बनेको एमालेका केन्द्रीय सदस्य विनोद श्रेष्ठले बताए । नारायणी नदीको पुलबाट र गैंडाकोटतर्फको नदी किनारबाट समेत हेर्न मिल्नेगरी मञ्च बनाइएको छ ।
महाधिवेशनका लागि चितवनका ५० ठाउँमा स्वागत गेट र २५ ठाउँमा ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ बनाइएको छ । जिल्ला प्रवेश गर्ने नाकादेखि बन्द सत्र हुने सौरहासम्म स्वागत गेट बनाइएको छ भने उद्घाटन स्थल ’round ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ बनाइएको छ । महाधिवेशन उद्घाटनस्थल नारायणी नदी किनारमा सहभागी हुन आउने पाहुनालाई फोटो खिच्न ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ बनाइएको हो । कार्यक्रममा आउने सहभागीले सजिलै आफ्नो तस्बिर आफैंले लिन सक्नेगरी ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ बनाइएको हो ।
नेता मदन भण्डारी, लेनिनका तस्बिर पनि ‘सेल्फी प्वाइन्ट’मा राख्ने व्यवस्था गरिएको एमाले केन्द्रीय सदस्य श्रेष्ठले जानकारी दिए । चितवनतर्फ २१ र नारायणी पारि गैंडाकोटतर्फ चार ‘सेल्फी प्वाइन्ट’ रहेको छ । मुख्य मञ्चको दायाँ भागमा एमालेको झन्डा बोकेको गैंडा आकृति निर्माण रहने जानकारी दिँदै उनले त्यसको केही मिटरको फरकमा मजदुरले उचाल्दै गरेको पृथ्वी राखिएको जानकारी दिए ।
महाधिवेशन उद्घाटनस्थल ’round २३ ठाउँमा एमालेको प्रचारप्रसार गर्ने खालका तस्बिर राखिनेछ । गैंडाकोट क्षेत्रमा पर्ने नारायणी नदी किनारमा ठूलो आकारको बोर्ड राखिएको छ । जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज) जिन्दावाद लेखिएको बोर्डलाई नारायणी वारि कार्यक्रम हुने स्थलबाट सेल्फी लिन सकिने बनाइएको छ ।
बन्दसत्रमा २ हजार १ सय ७५ प्रतिनिधि सहभागी
महाधिवेशनमा २ हजार १ सय ७५ प्रतिनिधि सहभागी हुने भएका छन् । एमाले सचिव तथा प्रचार विभाग प्रमुख योगेश भट्टराईले निर्वाचित र मनोनित गरी २ हजार १ सय ७५ प्रतिनिधि महाधिवेशनमा सहभागी हुने जानकारी दिए । यसअघि कात्तिक २७ गते देशभरिबाट १ हजार १ सय ९९ प्रतिनिधि सहभागीका लागि निर्वाचित भएका थिए । यही मंसिर ७ गते बसेको स्थायी कमिटी बैठकले कुल निर्वाचित प्रतिनिधिको ५ प्रतिशत प्रतिनिधि मनोनयन गरेको थियो । यसैगरी, महाधिवेशनमा १ सय ३० पर्यवेक्षक सहभागी हुने भएका छन् ।
प्यानल बनाए कारबाही, पर्चा–पम्प्लेटमा पनि बन्देज
महाधिवेशनमा नेतृत्व चयनका लागि प्यानल बनाउन रोक लगाइएको छ । विगतका महाधिवेशनमा प्यानल नै बनाएर नेतृत्व चयन गर्दै आएको एमालेले १०औं महाधिवेशनमा भने रोक लगाएको हो ।
एमाले केन्द्रीय निर्वाचन आयोगका अध्यक्ष डा. विजय सुब्बाले प्यानल बनाउन नपाउने व्यवस्था गरिएको बताए । कुनै पनि प्यानल बनेको कागजात सार्वजनिक भएमा नियमअनुसार कारबाही हुने उनले चेतावनी दिए । कुनै पनि उम्मेदवारले प्रचारका लागि पर्चा, पम्प्लेट, ब्यानरजस्ता सामग्री वितरण गर्न रोक लगाइएको छ ।
यस्तो छ निर्वाचन कार्यक्रम
शानिबार ११ गते उम्मेदवारी दर्ता गर्ने र त्यही दिन उम्मेदवारी फिर्ता लिने कार्यतालिका रहेको केन्द्रीय निर्वाचन आयोगका अध्यक्ष डा. विजय सुब्बाले बताए । सोही दिन बेलुका ६ बजे अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने र १२ गते मतदान गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ । मंसिर ११ गते उम्मेदवारी दर्ता गर्ने र त्यही दिन उम्मेदवारी फिर्ता लिने कार्यतालिका बनेको केन्द्रीय निर्वाचन आयोगका अध्यक्ष सुब्बाले जानकारी दिए ११ गते बेलुका ६ बजे अन्तिम नामावली प्रकाशन गर्ने र १२ गते मतदान गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ ।
सयवटा विद्युतीय मतदान मेसिन प्रयोग
चुनावमा सयवटा विद्युतीय मतदान मेसिन प्रयोग गरिनेछ । ९२ वटा मेसिन चुनावका लागि प्रयोग गरिने र तीनवटा मेसिन नमुना मतदानका लागि कार्यालय अगाडि खुला राखिनेछ । पाँचवटा मेसिन जगेडामा राखिने र कुनै मेसिनमा गडबडी आएमा प्रयोगमा ल्याइने आयोगले जनाएको छ । एक जना प्रतिनिधिलाई मतदान गर्न सरदर आधा घण्टा लाग्ने अनुमान छ ।
एउटा मेसिनमा झन्डै २२ जनादेखि ३० जनाले मतदान गर्नेछन् । मतदान सकिएको झन्डै २ घण्टाभित्र नतिजासमेत आउनेगरी मतगणनाको व्यवस्था गरिनेछ । हरेक मेसिनबाट अलगअलग मतगणना गर्ने भएको हुँदा त्यति समय नलाग्ने आयोगको भनाइ छ । आपसी सञ्जालमा जोडिएको खण्डमा त्योभन्दा चाँडो नतिजा आउन सक्छ । नेकपा एमालेको विधानअनुसार विभिन्न ५० वटा क्लस्टरमा चुनाव गर्नुपर्नेहुन्छ ।
१५ जना पदाधिकारीसहित २ सय २५ जनाको केन्द्रीय कमिटी हुनेछ । केन्द्रीय अनुशासन आयोगमा १५ र केन्द्रीय लेखा आयोगमा १५ गरी ३० जना निर्वाचित हुनेछन् । निर्वाचन आयोगले महाधिवेशन प्रतिनिधिलाई मतदान गर्न सहज बनाउन शनिबार राति नै मोबाइलमा उम्मेदवारको विवरण उपलब्ध गराउनेछ । १२ गते बिहानसम्म उम्मेदवारको तस्बिर, क्रम नम्बर र नामसहितको प्रकाशितप्रति प्रतिनिधिको हातहातमा पु¥याइनेछ । मतदान गर्न सजिलोका लागि प्रतिनिधिलाई प्रकाशितप्रति साथै लैजान छुट दिइने बताइएको छ । राजधानी डेली डटकमबाट
मकवानपुर । राक्सिराङ गाउँपालिका वडा नं ४ गिङ्गुस्थित रिद्धिसिद्धि सिमेन्टको खानी क्षेत्रमा भइरहेका गतिविधिहरुले मानवीय क्षति समेत हुनसक्ने भन्दै सहज वातावरण नभएसम्म कुनै पनि गतिविधि गर्न नदिन प्रमुख जिल्ला अधिकारी समक्ष माग गरिएको छ ।
राक्सिराङ गाउँपालिका ४ नं वडाध्यक्ष सञ्जय कोइरालाले मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी समक्ष पाँच बुँदे ध्यानाकर्षण पत्र लेख्दै स्थानीय स्तरमा शान्तिपूर्ण वातावरण सिर्जना नभएको, स्थानीय युवा र व्यवसायीहरु आपसी झै झगडा र द्वन्द्व सिर्जना गराइएको भन्दै प्रमुख जिल्ला अधिकारीकाे ध्यानाकर्षण गराएका छन् । काेइरालाले समस्याको हल नभएसम्म खानी सम्बन्धी कुनै पनि क्रियाकलाप गर्न नदिन प्रमुख जिल्ला अधिकारीसमक्ष माग समेत गरेका छन् ।
वडाध्यक्ष कोइरालाले जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरमा पेश गरेकाे ध्यानाकर्षण पत्रमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहित सरोकारवालाहरु बसेर मनहरी–चैनपुर–रतुवा–खैराङ हुँदै कैलाश गाउँपालिकासम्म अस्थायी बाटो निर्माणका लागि रिद्धिसिद्धि सिमेन्ट उद्योगलाई आग्रह गर्ने भनिए पनि बाटो निर्माण गरिँदा वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन नभएको स्थान अर्थात सिमेन्ट उद्योगको खानी क्षेत्रमा समेत अघि बढेकाले तत्काल उक्त कार्य बन्द गर्न आग्रह गरेका छन् । स्थानीय सल्लाघारी सामुदायिक वन क्षेत्रमा पर्ने ४.५ किलोमिटर उक्त सडक निर्माण गर्दा यसअघि पनि सामुदायिक वनका पदाधिकारीहरु वन सम्बन्धी मुद्दा बोक्न बाध्य भएको घटना वडाध्यक्ष कोइरालाले स्मरण गराएका छन् ।
वडाध्यक्ष कोइरालाले २०७८ साल कात्तिक २८ गतेका दिन रिद्धिसिद्धि सिमेन्ट उद्योगको खानी क्षेत्रमा रहेको मोतीदान कन्ट्रक्सन प्रा.लि.को प्र–०३–०१–००३ नंको एक्साभेटरमा आगजनी गरी ध्वस्त पारिएको र अन्य दुईवटामा क्षति पु¥याइएको घटनाले गाउँका बासिन्दा त्रसित रहेकाले उक्त घटनामा संलग्नहरुलाई तत्कालै पक्राउ गरी कारबाही गर्न माग गरेका छन् । खानी सञ्चालन गर्नुअघि स्थानीयबासिन्दा, जनप्रतिनिधि, व्यवसायी, खानी सञ्चालक र सरोकारवालाहरुबीच पटक पटक भएका सहमति र सम्झौता कार्यान्वयन नहुँदा उत्खनन्कर्ता कम्पनीहरु बानियाँ निर्माण सेवा र मोतीदान कन्ट्रक्सन प्रा.लि. ले स्थानीय व्यवसायीहरुलाई पाखा लगाउने, समन्वय नगर्ने र बलजफ्ती प्रहरी र प्रशासन प्रयोग गरी काम लगाउने शैली अपनाएको वडाध्यक्ष कोइरालाले आरोप लगाएका छन् ।
जसका कारण स्थानीय व्यवसायीहरुबीच झडप, कुटपिट, भागदौड र मुद्दामामिला बढी वातावरण असहज भइरहँदा मानवीय क्षति समेत हुन सक्ने अबस्था देखिएकाले तत्कालै स्थानीय बासिन्दाको मागको सम्बोधन र यसअघिको सहमति तथा सम्झौताको कार्यान्वयनका लागि पहल गरिदिन वडाध्यक्ष कोइरालाले माग गरेका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारीसहित सरोकारवालासहितको बैठकले मनहरीदेखि खैराङसम्म बाटो बनाउने निर्णय भए अनुसार बाटो बनाउँदा जैविक विविधतामा असर परेको, खोलाको बहावलाई परिवर्तन गरी कुलोजस्तो बनाइँदा जैविक विविधता र वातावरणमा असर परेकाले सोको सुधारका लागि पनि उनकाे माग छ ।
विभिन्न ढंगका समस्याहरु एकपछि अर्काे गर्दै कानून विपरित, सम्झौता र सहमति बिपरित क्रियाकलापहरु गरी खानी सञ्चालन गर्ने मनशाय सिमेन्ट उद्योग र उत्खनन्कर्ता ठेकेदार कम्पनीहरुको देखिएको भन्दै त्यस्ता क्रियाकलापले मानवीय,भौतिक र वातावरणीय क्षति हुनसक्ने भएकाले तत्कालका लागि खानी सम्बन्धी काम कारबाही बन्द गरी सहज वातावरण निर्माणका लागि पहल गरिदिन वडाध्यक्ष कोइरालाले प्रमुख जिल्ला अधिकारीको ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।


- सरस्वती बस्नेत, सचिवालय सदस्य अनेमसंघ एवम् बागमती प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री
नेकपा एमालेकी नेतृ तथा बागमती प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री सरस्वती बस्नेतले नेकपा एमालेको केन्द्रीय सदस्य लड्ने तयारी गरेकी छिन् । २०३२ सालमा विद्यार्थी कालदेखि कम्युनिष्ट पार्टीको राजनीति गर्दै आएकी उनले आफू दशौँ महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्य हुन चाहेको बताएकी छिन् । २०१९ सालमा दोलखा जिल्लाको गौरीशंकर गाउँपालिकामा जन्मिएकी उनले विद्यार्थी कालदेखि नै विद्यार्थी राजनीति हुँदै शिक्षक, महिला संगठनको राजनीतिलाई सँगसँगै अघि बढाउँदै सामाजिक काममा समेत क्रियाशील रहँदै आइन् । नेकपा एमाले आशन्न दशौँ महाधिवेशनको सन्दर्भमा उहाँकाे राजनीतिक जीवन र अबको योजना के छ:-
राजनीतिक अनुभव र अबको योजना मेरो राजनीतिक यात्रा
म २०३२ सालदेखि विद्यार्थी जीवनदेखि नै राजनीतिमा लागेँ । त्यतिबेला म अनेरास्ववियु प्रारम्भिक कमिटीमा आवद्ध भएँ र केही समयपछि अनेरास्ववियुको पाँचौ जिल्ला सम्मेलनबाट जिल्ला कोषाध्यक्ष निर्वाचित भएँ । २०३७ सालदेखि शिक्षण पेशामा आवद्ध भएपछि भने विद्यार्थी राजनीतिबाट शिक्षक संगठनको राजनीति शुरु गरेँ ।
शिक्षण पेशा, शिक्षक संगठनको कामसँगै २०३७ सालदेखि पार्टीको महिला संगठन अखिल नेपाल महिला संघ (अनेमसंघ) को जिम्मेवारी पनि थप भयो । महिलाहरुलाई उनीहरुको हकअधिकारको सचेतनाका लागि संगठनमा आवद्ध गर्दै राजनीतिक रुपमा सचेत गराउँदै अघि बढाउनुपर्ने अवस्था थियो । त्यसैले अनेमसंघको गाउँ कमिटी कमिटी गठन गर्नेदेखि महिलाहरुलाई संगठित गर्दै शिक्षक संगठन र महिला संगठनको काम सँगसँगै गरेँ ।
पछि अनेमसंघको जिल्ला सचिव भएँ, त्यसपछि जिल्ला अध्यक्षहुँदै अनेमसंघको केन्द्रीय सदस्य र हाल केन्द्रीय सचिवालय सदस्यको जिम्मेवारी सहित क्रियाशील छु । त्यस्तै म अनेमसंघको बागमती प्रदेशको सचिव हुँ ।
पार्टी राजनीतिमा हाल बागमती प्रदेश कमिटीको सदस्य हुँ । म शुरुदेखि कुरा गर्ने हो भने पार्टीमा गाउँ कमिटी, जिल्ला कमिटी, राष्ट्रिय परिषद् सदस्य, अञ्चल कमिटी सदस्य हुँदै हाल प्रदेश कमिटी सदस्य र राष्ट्रिय प्रतिनिधि परिषद् सदस्य छु । वि सं २०७१ सालमा सुकुम्बासी आयोगको दोलखा जिल्लाको अध्यक्ष भएँ । विभिन्न सामाजिक संघसस्थाहमा समेत आवद्ध हुँदै २०७४ सालमा दोलखा जिल्लाबाट वाग्मती प्रदेश सभा सदस्यमा निर्वाचित भएकी छु ।
२०७४ सालमा बागमती प्रदेशको प्रदेश सभा सदस्य (सांसद) भएँ र २०७८ बैशाखमा बागमती प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रीको जिम्मेवारी पाएँ । छोटो समयको लागि मन्त्री भए पनि यो प्रदेशको पहिलो महिला मन्त्री हुने अवसर पाएँ । देश संघीयतामा गइसकेर प्रदेश बनेको करिब ४ वर्षमा मात्रै यो प्रदेशले महिला मन्त्री पाएको हो ।
कोरोनाको दोस्रो लहरमा स्वास्थ्य मन्त्रालयको जिम्मेवारी: चुनौतिसँगै अवसर
म बैशाख १५ गते बागमती प्रदेश सरकारमा सामाजिक विकास मन्त्रीको जिम्मेवारीमा पुगेँ । स्वास्थ्य, शिक्षा, महिला, बालबालिकासहित ८ भन्दा बढी क्षेत्र हेर्नुपर्ने यो मन्त्रालय प्रदेशमा सबैभन्दा धेरै वटा क्षेत्र हेर्नुपर्ने मन्त्रालय हो सामाजिक विकास मन्त्रालय ।
म मन्त्री हुँदा कोरोना महामहारीको दोस्रो लहर शुरु हुँदै थियो । प्रदेशमा स्वास्थ्यको जिम्मेवारी त्यतिबेला सामाजिक विकास मन्त्रालयकै कार्यक्षेत्रमा पथ्र्यो । बढ्दो कोरोना महामारी, सबै ठप्प हुँदा म र मैले जिम्मेवारी सम्हालेको मन्त्रालय भने झन् बढी सक्रिय हुनुपर्ने अवस्था थियो । विशेष गरी कोरोनाकालमा प्रदेशको स्वास्थ्य क्षेत्रमा गरेको केही कामको विवरण यस्तो छ:
- प्रदेश अन्तरगतका अधिकांश अस्पतालमा अक्सिजन प्लान्ट स्थापना भईसकेको र बाँकी रहेका अस्पतालहरुमा जडान गर्ने काम अन्तिम चरणमा रहेको र स्थानीय तहमा समेत अक्सिजन कन्सन्ट्रेटर पुगिसकेको छ।
- संक्रमितहरुको उपचारको लागि ८०९ वटा क्ष्ऋग्, ४१६ वटा भेन्टिलेटर र ३१७० वटा
- HDU सहित १०,५०० बेडहरुको व्यवस्था छ।
- बर्खा याममा विपद प्रभावित क्षेत्रमा ज्भबतिज ऋबmउ सञ्चालन गरी स्वास्थ्य सेवा पुयाईरहेको।
- खोपको व्यवस्था संघीय सरकारले गरिरहेको र स्थानीय स्तरसम्म नै संघीय सरकारले खोप उपलब्ध गराएको छ। म हुँदासम्म बागमती प्रदेशभित्र करिब १३ लाख जनालाई कोभिड विरुद्धको खोप सेवा । आदि ।
- यी कामका साथै महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र अपांगता भएका व्यक्तिहरुको लागि आर्थिक सशक्तिकरणका कार्यक्रमका लागि बजेट विनियोजन युवा परिषद गठन, खेलकुद र शिक्षा क्षेत्रमा पनि उल्लेख्य काम भएका छन् ।
करिब पाँच महिना मन्त्री हुँदा धेरै समय कोरोनाको दोस्रो लहरको चपेटामा परेर स्वास्थ्य क्षेत्रमा बढी ध्यान दिनुपरे पनि सामाजिक विकास मन्त्रालयको जिम्मेवारीमा रहेको अन्य क्षेत्रलाई पनि त्यत्तिकै ध्यान दिएर चालु आर्थिक वर्षको बजेट विनियोजनको काम गरेको छु ।
अन्तमा, २०३२ सालदेखि करिब पाँच दशक कम्युनिष्ट राजनीति, २०३७ सालदेखि करिब ३० वर्ष शिक्षण पेशामा आवद्ध भई सेवा निवृत्त भएपछि पूर्णकालीन पार्टी राजनीति ९नेकपा एमाले० मा उनी क्रियाशील छु । केही महिना सरकारमा बसेर समेत काम गर्ने अवसरले मेरो राजनीतिलाई अझ खँदिलो बनाएको महसुस मैले गरेको छु । तसर्थ म अब दशौं महाधिवेशनबाट पार्टी केन्द्रीय सदस्य हुनुपर्छ भनेर आवश्यक लागिरहेको छु ।
(बागमती प्रदेश सभा सदस्य मा. सरस्वती बस्नेतसँगको कुराकानीमा आधारित)
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)को १०औं महाधिवेशन दुई दिन मात्र बाँकी छ । यतिबेला पार्टीको प्रभावशाली पद हत्याउन नेताहरू आन्तरिक रणनीतिमा जुटेका छन् ।
महाधिवेशन नजिकिएसँगै पार्टीको प्रभावशाली पद वरिष्ठ उपाध्यक्ष र महासचिव पदका लागि नेताहरू रणनीतिमा जुटेका छन् । १०औं महाधिवेशनमा महासचिवका पाँच जना दाबेदार देखिएका छन् ।
वर्तमान उपाध्यक्ष भीम रावलले अध्यक्षका लागि उम्मेदवारी घोषणा गरे पनि केपी शर्मा ओली नै अध्यक्ष बन्नेमा दुई मत छैन । तर, रावलको उम्मेदवारीले ओलीलाई सर्वसम्मत हुनबाट भने धक्का लागेको छ ।
उता, अध्यक्षपछिको प्रभावशाली पद महासचिव को बन्छ ? भन्ने कार्यकर्तामा कौतुहलता बढेको छ । १०औं महाधिवेशनमा महासचिव बन्ने दौडमा विष्णु पौडेल, शंकर पोखरेल, घनश्याम भुसाल, पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, सुरेन्द्र पाण्डेलगायत चर्चामा छन् ।
अध्यक्ष ओली समूहबाटै पौडेल र पोखरेल महासचिवका बलियो दाबेदार हुन् । नवौं महाधिवेशनमा उपमहासचिव हारेका पोखरेल अध्यक्ष ओलीका विश्वास पात्र मानिन्छन् ।
एमालेमा महासचिवका मुख्य दाबेदार मानिएका पौडेल तत्कालीन नेकपाको महासचिवको जिम्मेवारी पूरा गरिसकेका छन् । साथै, उपमहासचिव पौडेल संगठन विभाग प्रमुख तथा दुईपटक अर्थमन्त्री र उपप्रधानमन्त्री भइसकेका नेता हुन् । ओलीनिकट मानिने नेता जसरी पनि एमाले महासचिव हुनुपर्ने रणनीतिमा लागेका छन् ।
ओलीनिकट पौडेल र पोखरेल दुवै लुम्बिनी प्रदेशका नेता हुन् । लुम्बिनी प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री पोखरेललाई ओलीको मात्रै नभई राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको समेत समर्थन रहेको छ । जबजको व्याख्याता पोखरेललाई भण्डारीले भित्रभित्रै सहयोग गरिरहेको स्रोतको दाबी छ ।
आठौं महाधिवेशनसम्म पौडेल माधव नेपाल पक्षमा थिए । तर, नवौं महाधिवेशनमा आइपुग्दा उनी ओली समूहबाट उपमहासचिव बनेका थिए । नेकपाको आन्तरिक विवादका समयमा ओली र पुष्पकमल दाहालसँग बराबरीजस्तै छलफलमा उनी जुटेका थिए ।
नेपालकै ठूलो, दुई तिहाइ जनमतसहित सत्ता सञ्चालनमा रहेको नेकपाको महासचिव बनेर सफल भूमिका निर्वाह गरेका पौडेल एमाले महासचिवको प्रबल दाबेदार हुन् । तर, सांगठनिक रूपमा बलियो भए पनि सैद्धान्तिक रूपमा जबजको व्याख्या गर्न पूर्ण नभएको भन्ने उनको आलोचना गर्नेहरूको तर्क छ ।
पोखरेल पार्टीको नवौं महाधिवेशनमा उपमहासचिवमा पराजित भए पनि उनी पार्टी राजनीतिको केन्द्रमै रहँदै आए । नवौं महाधिवेशनमा दुई उपमहासचिवका लागि भएको निर्वाचनमा भुसाल र पौडेल विजयी हुँदा पोखरेल पराजित भएका थिए ।
पोखरेल एमालेको स्कुल विभागको उपप्रमुखसमेत बने । उनको प्रशिक्षण सधैं जबज केन्द्रित हुने भएकाले पार्टीका कार्यकर्ताले उनको प्रशिक्षण रुचाउने गरेको विश्लेषक बताउँछन् । जबजप्रति प्रतिबद्ध नेता भएकाले एमालेको आन्तरिक राजनीतिमा निर्णायक हस्तक्षेप गर्दै आएकी राष्ट्रपति भण्डारीले पनि पोखरेलाई साथ दिनेछन् । यसैले पोखरेल महासचिव बन्न सक्ने उनको पक्षमा बोल्ने नेताहरूको भनाइ छ ।
तर, पोखरेलका आलोचक पनि छन् । उनका आलोचकहरू माधव नेपाल समूह बाहिरिँदा आफ्नो क्षेत्रमा पार्टीलाई बलियो बनाउन नसकेको बताउँदै आएका छन् । साथै, मुख्यमन्त्री बन्दा पनि पार्टीभित्रको विवाद मिलाउन नसकेकाले पोखरेलले महासचिव चलाउन नसक्ने उनका आलोचकको तर्क छ ।
यस्तै, नवौं महाधिवेशनमा पोखरेलसँग ६ मतले पराजित सुरेन्द्र पाण्डे लामो समय माधवकुमार नेपालसँग नजिक थिए । तर, एमालेबाट विभाजन हुने समयमा पाण्डे पार्टी विभाजनको विपक्षमा उभिएर नेपाललाई साथ दिएनन् । अहिले उनी महासचिवका लागि तेस्रोपटक प्रयास गर्दै छन् ।
पाण्डे तत्कालीन नेकपाको महासचिव हुने अन्तिम तयारीमा रहे पनि ओलीले पौडेललाई रोजेका थिए । एमाले दुई समूहमा बाँडिएको समयमा नेपाल–खनाल पक्षबाट उनले महासचिवकै हैसियतमा काम गरेका थिए ।
यसपटक उनी अध्यक्ष ओलीलाई रिझाएर महासचिव बन्ने लाइनमा छन् । पाण्डेकै गृह जिल्लामा १०औं महाधिवेशन गर्न लागेको एमालेले मूल व्यवस्थापन समितिको सहसंयोजकको जिम्मेवारी दिइएकाले उनलाई ओलीले केही न केही संकेत गरेको हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ ।
यसैगरी, घनश्याम भुसालले समेत महासचिवका लागि तयारी गरेका छन् । उपमहासचिवको जिम्मेवारी पूरा गर्दै गरेका भुसालले १० भाइ समूहको तर्फबाट अध्यक्षमा उम्मेदवारी दिने संकेत गरेका थिए । तर, भुसालले अहिलेसम्म कुन पदमा उम्मेदवारी दिने भन्ने विषयमा अलमलमा छन् ।
१० भाइ समूहबाट उपाध्यक्ष डा. भीम रावलले अध्यक्षमा उम्मेदवारी घोषणा गरेपछि भुसाल अहिले अलमलमा परेका हुन् । एमालेभित्र वैचारिक नेताका रूपमा चिनिने भुसाल लामो समय नेपाल समूहमा रहेका काम गरेका थिए ।
यता, एमाले सचिव रहेका पृथ्वीसुब्बा गुरुङले समेत महासचिवमा उम्मेदवारी दिने उद्घोष गरेका छन् । गण्डकी प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री रहेका गुरुङ सर्वसम्मत महासचिव हुने रणनीतिमा रहेका छन् ।
ओलीनिकटका गुरुङ ओली समूहबाटै महासचिवको उम्मेदवार भएका पौडेल र पोखरेलसँग समेत आन्तरिक रूपमा प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । ओली समूहबाटै तीन नेताले महासचिवमा दाबेदारी पेस गरेपछि अहिले ओलीलाई समेत नेताहरूको व्यवस्थापन गर्न सकस भएको छ ।
एमालेको १०औं महाधिवेशनमा मंसिर १०, ११ र १२ गते चितवनमा हँुदै छ । एमालेको प्रथम विधान महाधिवेशनले पारित गरेको नयाँ विधानको व्यवस्थाअनुसार १०औं राष्ट्रिय महाधिवेशनले अध्यक्ष, वरिष्ठ उपाध्यक्षसहित पाँच जना उपाध्यक्ष, महासचिव, उपमहासचिव र सात जना सचिव गरी १५ जना पदाधिकारीसहितको २ सय २५ सदस्यीय केन्द्रीय कमिटी निर्वाचित गर्नेछ । राजधानी दैनिकमा प्रकाशित समाचार साभार