मकवानपुर । नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि गरेको छ ।
निगममले पेट्रोलमा प्रतिलिटर ४ रुपैयाँ, डिजेल/मट्टितेलमा प्रतिलिटर ३ रुपैयाँले मूल्य वृद्धि गरेको हो । यस्तै, खानामा पकाउने एलपी ग्यासमा खुद्रा बिक्री मूल्य प्रतिसिलिण्डर २३५ रुपैयाँले वृद्धि गरेको जनाएको छ ।
वृद्धि भएको मूल्य विहीवार रातिदेखि लागू हुने निगमले जनाएको छ । इण्डियन आयल कर्पोरेशनबाट विहीबार नयाँ खरिद मूल्य आएपछि नेपालमा पनि मूल्य वृद्धि भएको हो ।
इण्डियन आयल कर्पोरेशनबाट पेट्रोल र डिजेलमा क्रमश: ३ रुपैयाँ १७ पैसा र २ रुपैयाँ ४८ पैसाले बढेर आएको थियो ।यस्तै, खाना पकाउने ग्यासको मूल्यमा पनि प्रतिसिलिण्डर १८६ रुपैयाँ ४५ पैसाले वृद्धि भई आएको थियो ।
नेपाल आयल निगमले पेट्रोलियम पदार्थ तथा ग्यासको स्वचालित मूल्य प्रणाली कार्यविधि, २०८० अनुसार मूल्य समायोजन गरिएको जनाएको छ ।

मकवानपुर । गीतकार राधिका अधिकारीको ‘माइती देशको घाउ’ गीत सार्वजनिक भएकाे छ । पत्रकार तथा साहित्यकार अधिकारीकाे उक्त गीत तथा भिडियाे काव्य आचार्य युट्युब च्यानलबाट सार्वजनिक भएकाे हाे ।
काव्य आचार्य र मिना नेपालीको स्वर रहेकाे गीतमा दीपक शर्माले संगीत दिएका छन् भने राजेन्द्र बजागाईंको संगीत संयोजन रहेको छ। करिब ८ बर्षकाे अन्तररालमा गीत लेखनमा आएकी अधिकारी सार्वजनिक भएकाे गीत मार्फत देश छोडेर हिडेका आफन्तका कथा भन्ने प्रयास गरेकाे बताउँछिन् । गीतकाे भिडियोमा गायिकाद्वय काव्य र मिनाको साथमा राधिकाकाे समेत अभिनय रहेकेा छ ।
२०७१ सालमा अञ्जु पन्तको स्वरमा ‘जिन्दगीले आँफैलाई छलदा खेरी रोएँ धेरै’ गीत रेकर्ड गराएर गीत लेखनको औपचारिक यात्रा शुरु गरेकी हुन् राधिकाले । यसैगरी उनले २०७२ सालमा किनारा गीत गजलकाे एकल एल्बम बजारमा ल्याएकी थिइन्। उनका केही फुटकर गीत पनि बजारमा आएका छन्। गीत लेखनमा केही वर्ष निष्कृय रहेकाे स्वीकार्दै राधिकाले भनिन् ‘निरन्तरताले गीत संगीत सहितकाे यात्रा जारी रहने छ ।’
साहित्यसँगै सचार कर्मलाई मकवानपुरबाट अगाडी बढाएकी राधिका पछिल्लाे समय संघीय राजधानी बसेर कलम चलाउँदै आएकी छिन् ।
मकवानपुर । भदौ १४ गते यस वर्षकाे जनै पूर्णिमा तथा रक्षाबन्धन पर्न परेकाे छ । श्रावणशुक्लपक्ष पूर्णिमाका दिन रक्षाबन्धन तथा जनै पूर्णिमा मनाउने गरिन्छ । यस दिनलाई ऋषितर्पणी पनि भनिन्छ ।
हिन्दुहरूको धार्मिक तथा साँस्कृतिक पर्व श्रावणी पूर्णीमा दिन अध्यायोपाकर्म वेदोपाकर्म वा वेदारम्भ कर्म गरी मनाइन्छ । यसै दिन महर्षि याज्ञवल्क्यले आदित्य ब्रह्म(सूर्य)बाट वेद प्राप्त गरेका थिए । अतः यस दिनलाई वेद जयन्तीको रूपमा पनि चिनिन्छ । यसै दिनलाई जनैपूर्णिमा पर्व समेत पर्ने भएकाेले नयाँ यज्ञोपवित तथा रक्षाबन्धन धारण गरी धुमधामका साथ मनाइन्छ ।
वैदिक सनातन वर्णाश्रम धर्म मान्ने तागाधारी जातिहरूले अघिल्लो दिनदेखि नै चोखोनितो गरी एक छाक खाने, यस दिन बिहानै नित्यस्नान, प्रातःसन्ध्योपासना गरी सम्भव भए मध्याह्नमा नदी, तलाउमा गई सम्भव न भए घरकै पवित्र जलले अपामार्ग, गाईको गोबर तथा चोखो स्थानको माटो कुशपानी आदि लगाई विधिपूर्वक श्रावणी निमित्तक मध्याह्न स्नान, सन्ध्योपासना आदि सम्पन्न गर्दछन् ।
त्यस पछि जौ तिल कुश साथमा लिई अविच्छिन्न वंशपरम्परा जोगाएका उपाध्याय वैदिक ब्राह्मणहरूलाई गुरु थापी विधिपूर्वक आफ्ना शाखाका वेद-वेदांगको पाठ गर्दछन् वा सुन्छन् । त्यस पछि आ-आफ्ना गोत्र, प्रवर र ऋषिगणहरूको तथा वर्तमान समयका अरुन्धति सहित सप्तर्षि मण्डलको विधिपूर्वक पूजा गरी ऋषितर्पणी, यज्ञोपवीताभिमन्त्रण (जनै मन्त्रने काम) गर्दछन् ।
आजको दिन तागाधारीले जनै लगाउने र रक्षासूत्र डोरो बाध्ने गरिन्छ । वेदमन्त्रद्वारा अभिमन्त्रित यज्ञोपवित जनैं र रक्षासूत्र आफूभन्दा ठूला व्यक्ति र आचार्यको हातबाट लगाउने चलन रहेको छ । सकेसम्म आजको दिन सूर्योदय भन्दा अगाडि उठेर स्नान गर्ने चलन रहेको छ । आजको दिन पूर्णिमा भएकाले दिन शुभ मानिन्छ ।
अरुन्धतीसहित कश्यप, अत्रि, भारद्वाज, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नि, वशिष्ठ र अगस्त्य गरी आठ ऋषिलाई पूजा एवं तर्पण गर्ने भएकाले आजको दिनलाई ऋषितर्पणी पनि भन्ने गरिन्छ ।
तराई क्षेत्रमा आज रक्षा बन्धन मनाइन्छ । दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई राखी बाँधेर यो पर्व मनाउछन् । यसबाट दिदीबहिनी र दाजुभाइका बीचमा प्रेमसम्बन्ध बढ्छ भन्ने सामाजिक मान्यता छ ।
आजको दिन विभिन्न गेडागुडी भिजाएको क्वाटी खाने चलन पनि रहेको छ । क्वाँटी बनाई खानाले शरीरमा रोग नलाग्ने, पेट सफा हुने र वर्षायामभर खेतीपातीको काम गर्दा शरीरमा लागेको चिसो निकाली भित्रदेखि नै तापको सञ्चार गर्छ भन्ने धार्मिक मान्यता छ । आजकाे दिन रसुवाकाे गाेसाइकुण्ड, ललितपुरको कुम्भेश्वर लगायत देशभर मेला लाग्ने गर्दछ ।
गाइजात्रा पर्व पनि आजै
सामान्यतः तिथिमिति अनुसार श्रावणशुक्लपक्ष पूर्णिमा अर्थात् जनै पूर्णिमाकाे भाेलीपल्ट गाइजात्रा पर्व पर्ने भएता पनि यस वर्ष गाइजात्रा पर्व पनि आजै परेकाे छ । परम्परागत सांस्कृतिक पर्व गाईजात्रा प्रत्येक वर्ष भाद्र कृष्ण प्रतिपदादेखि अष्टमीसम्म आठ दिन मनाइने गरिन्छ ।
काठमाडौं उपत्यका तथा देशभरका विशेषगरी नेवार समुदायले आफ्ना मृत पितृको सम्झनामा गाई वा मानिसलाई गाईका रूपमा सिँगारी परिक्रमा गराउने गरिन्छ । यसरी नगरपरिक्रमा गर्नाले वर्षभरि मृत्यु भएका व्यक्तिहरू गाईको पुच्छर समाई वैतरणी पार हुन्छन् भन्ने धार्मिक विश्वास छ । यस दिन अन्न र द्रव्य दान गरिन्छ । गाइजात्रा तत्कालीन राजा प्रताप मल्लले पालाबाट सुरु भएको हो ।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशका कानुन मन्त्री गंगानारायण श्रेष्ठले देशमा भएका विभिन्न राजनितिक आन्दोलनका पीडितहरूलाई न्याय तथा परिपूरण दिलाउन सरकार प्रतिवद्ध रहेको बताएका छन् ।
बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूको खाजीकार्यमा सरकार गम्भीर रहेको मन्त्री श्रेष्ठले बताए । बल पूर्वक बेपत्ताविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस २०२३ को सन्दर्भमा बुधबार मन्त्री श्रेष्ठले यस्ताे बताएका हुन् । दिवसकाे सन्दर्भमा इन्सेक बागमती प्रदेशले मन्त्री श्रेष्ठलाई ज्ञापन पत्र बुझाएकाे थियाे । ज्ञापनपत्र बुझ्दै मन्त्री श्रेष्ठले द्वन्द्व पीडितहरूको न्याय तथा परिपूरणको लागि सङ्घीय सरकार र प्रदेश सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए ।
इन्सेक बागमती प्रदेशका संयोजक गणेश भण्डारीले मन्त्री श्रेष्ठलाई ज्ञापन पत्र बुझाएका थिए । बागमती प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्रका बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरूका बारेमा चासो र चिन्ता लिँदैं बेपत्ता पारिएका व्यक्तिहरूका पीडित परिवारलाई सत्य, न्याय र परिपूरणको व्यवस्थाको लागि प्रदेश सरकार प्रतिवद्ध रहेको पनि मन्त्री श्रेष्ठले बताए ।
ज्ञापनपत्र बुझाउँदै इन्सेक बागमती प्रदेश कार्यालयका प्रमुख भण्डारीले द्वन्द्व पीडितको सवाल राजनीतिसँग जोडिएको भए तापनि समाधान गर्न राजनीतिक दल र सरकार स्वयंम् नै अग्रसर नदेखिएको बताए । ‘बेपत्ता पारिएका व्यक्तिको छानविन, सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोग (तेस्रो संशोधन) विधेयक संसदमा पेश भए पनि पास हुन नसक्दा अझै पीडित परिवार पीडित बन्दै गएको छ’ संयोजक भण्डारीले भने। बल पूर्वक बेपत्ताविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय दिवस २०२३ को सन्दर्भमा इन्सेक बागमती प्रदेशका संयोजक भण्डारीले इन्सेकद्वारा प्रकाशित “उनीहरु कहाँ छन् ?” पुष्तक पनि मन्त्री श्रेष्ठलाई हस्तान्तरण गरेका थिए ।