मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडामा भेट्रान्स कप एट ‘ए’ साईड रनिङ शिल्ड फुटबल प्रतियोगिता आजबाट सुरु हुदैछ । हेटौंडा भेट्रान्स क्लबको आयोजनामा मंगलबारबाट नवौं राष्ट्रिय हेटौंडा भेट्रान्स कप सुरु हुने भएको हाे ।
हेटौंडा–५ मा रहेको क्याम्पा रंगशालामा हुने प्रतियोगितामा ४५ वर्ष उमेर समूहमाथिका पूर्व खेलाडीहरुको सहभागीता रहनेछन् । साथै टिममा २ जना खेलाडी अनिवार्य ५० वर्षमाथिको हुनु पर्नेछ । फागुन २६ गतेसम्म संचालन हुने प्रतियोगितामा १८ वटा क्लबहरुले सहभागिता जनाउने आयोजकले जनाएको छ ।
प्रतियोगिताको पहिलो दिन मंगलबार ५ खेल हुनेछ । पहिलो खेल बिहान ९ बजे नागस्वती भेट्रान्स हेटौंडा र बौद्ध भेट्रान्स काठमाडौं बीच हुनेछ । दोश्रो खेल मंगलबार नै बिहान १० बजे अभिषेक चर्च र बानेश्वर फ्रेन्स भेट्रान्सबीच हुनेछ । यस्तै, तेश्रो खेल बिहान ११ बजे थारू भेट्रान्स र पशुपति भेट्रान्स हेटौंडाबीच हुनेछ भने चौथो खेल मध्यान्ह १२ः३० बजे चितवन भेट्रान्स र सिमरा भेट्रान्सबीच हुनेछ ।
यस्तै, उक्त दिनको अन्तिम खेल अर्थात पाँचौ खेल दिउँसो २ बजे हेटौडा भेट्रान्स बि र एन जे.जे वाई सि सिमराबीच हुने आयोजकले जनाएको छ । प्रतियोगिताको उदघाट्न भने दिउँसो २ बजे क्याम्पा रंगशालामा हुने क्लब सचिव कबिन साङ्गामीले जानकारी दिए । प्रतियोगिताको विजेताले १ लाख ११ हजार १ सय ११ रुपैयाँ र उपविजेतले ५० हजार ५ सय ५५ रुपैयाँ प्राप्त गर्ने छन् ।
मकवानपुर । मकवानतपुरकाे हेटौडा उपमहानगरपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय शासन युक्त घाेषणा गर्ने तयारीकाे सिलसिलामा वडा २ मा रहेकाे बाल जागृति इङ्लिस बाेर्डिङ स्कुल नगरभरीकै पहिलाे बालमैत्री घाेषणा हुने भएकाे छ ।
आगामी २२ गते घोषणा विद्यालयलाई बालमैत्री घाेषणा गरिने कार्यक्रम तय भएकाे छ । उपमहानगरभित्र ४७ वटा संस्थागत समेत गरी १२० वटा विद्यालयहरु छन् तर हालसम्म कुनै पनि बालमैत्री घाेषणा भएका छैनन् ।
बालमैत्री स्थानीय शासन घाेषणाकाे लागि विद्यालयले पुरा गर्नु पर्ने गरी ताेकिएकाे २६ वटा सुचक पुरा गरेकाेले याे बाेर्डिङलाई बालमैत्री घाेषणा गर्न लागिएकाे हाे । हेटाैडा २ बासुदेश मार्गमा रहेकाे याे विद्यालयले तोकेको सबै २६ वटा सुचकहरू पूरा गरेकोले शिक्षा विकास महाशाखाले अनुगमन गरेर, प्रमाणीकरण समेत गरिसकेकाे प्रिन्सिपल बिनोद सुवेदीले बताए ।
शुक्रबार स्कुलले पत्रकार भेटघाट गरी घाेषणा तयारीकाे जानकारी दिएकाे थियाे। बालमैत्री स्थानीय शासनकाे लागि तय गरिएका ५१ वटा सूचक मध्ये विद्यालयसँग सम्बन्धित २६ सूचकमा पालिकासँगकाे समन्वयमा पुरा गरेकाेलेमा सहकार्यकाे लागि वडा कार्यलय सधै तयार रहेकाे वडा २ का कार्यवाह अध्यक्ष सुरज बर्ताैलाले बताए ।
बालमैत्री स्थानीय शासनकाे लागि विद्यालयको गेटमा मद्यपान, धुमपान, सुर्तीजन्य वस्तु प्रयोग निषेधित क्षेत्र, विद्यालयकाे चारैतर्फ १०० मिटरको दूरी भित्र मद्यपान प्रधान सुर्तीजन्य वस्तु विक्री वितरण गर्न पाइने छैन भन्ने सूचना टाँस्नु पर्ने, विद्यालयको शौचालयमा साबुन पानीको व्यवस्था मिलाउने, बालमैत्री आधार संहित बारे महिनाको दिन घण्टा विद्यार्थीसँग छलफल गर्ने बातावरण मिलाउने प्रमाण राख्ने, विद्यालयमा अतिरित्त क्रियाकलाप सन्चालन गरेको रेकर्ड राख्ने, विद्यालयमा बालधिकार भनेको के हो तथा बालमैत्री स्थानीय शासनको परिभाषा टाँस गर्ने, बालविकास केन्द्र र सवारी साधनको मापदण्डअनुसार बालविकास केन्द्र व्यवस्थापन गर्ने, विद्यालयमा विद्याधीलाई विपत् पूर्वव्यवस्थापन सम्बन्धी अतिरिक्त सत्र सञ्चालन गर्ने, सेनिटरी प्याड प्रयोग डिस्पोजल प्रबन्धकाे रेकर्ड व्यवस्थापन गर्ने जस्ता २६ वटा सूचकहरु ताेकिएका छन् ।
आफ्नाे विद्यालयमा ताेकिएकाे सूचक बाहेक पनि बालमैत्री कार्यक्रम गरेको प्रिन्सिपल सुवेदीले बताए । विद्यालयले अतिरिक्त क्रियाकलापको तालिका बनाएर लागू गरेको, १ हजार ५३४ जना बालबालिकाकाे बीमा गरिएकाे अभिभावकहरुलाई समेत बालमैत्री स्थानीय शासनकाे बारेमा जानकारी गराइएकाे सुवेदीले बताए ।
शुक्रबार आयाेजित पत्रकार भेटघाट कार्यक्रममा वडाका बाल सहजकर्ता राहुल शर्मा, बालजागृति बाल समूहका अध्यक्ष कृशाङ्गी अर्याल, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष दिनेशप्रसाद भण्डारी, वडा २ सदस्यहरु इन्द्रप्रसाद रिजाल, मैया परियार, वडा सचिव रामप्रसाद गुरागाई शिक्षक प्रतिनिधिहरुकाे सहभागिता रहेकाे थियाे ।
विद्यालयले २२ गते विभिन्न झाँकी, पञ्चेबाजा सहित प्रभातफेरी सहित घाेषणा कार्यक्रमकाे तयारी गरेकाे छ । साेही दिन विद्यार्थीहरुकाे स्वास्थ्य परीक्षण कार्यक्रम समेत रहेकाे सुवेदीले बताए । कार्यक्रममा नगर प्रमुख मीनाकुमारी लामाको प्रमुख आतिथ्यता रहन्छ भने, अभिभावक, विद्यार्थी, वडाभित्र रहेका २१ वटा टोलविकास समितिका प्रतिनिधि, अन्य विद्यालयका प्रअ सहित शिक्षकहरुको सहभागिता रहने सुवेदीले बताए ।
बालमैत्री घाेषणापछी दीगाे व्यवस्थापनकाे लागि समेत कार्ययाेजना आवश्यक हुने भएकाेले आफूहरुले त्याे तयारी समेत गरेकाे सुवेदीले बताए । २२ गते नै हेटाैडाकाे ८ काे चन्द्राेदय मावि पनि बालमैत्री घाेषणा हुने उपमहानगरपालिकाले जनाएकाे छ ।
मकवानपुर । वरिष्ठ गायक तथा संगीतकार भक्तराज आचार्यको निधन भएको छ । भजन शिरोमणिकाे उपनामले परिचित आचार्यकाे सोमबार ललितपुरको मेडिसिटी अस्पताल लैजादै गर्दा निधन भएकाे पारिवारिक स्रोतले जनाएकाे छ ।
३० वर्षदेखि क्यान्सरबाट पीडित ८२ वर्षीय आचार्य दूध मात्रै खाएर बाँचिरहेका थिए । अपराह्न साढे ४ बजेतिर अचानक अक्सिजन लेभल कम भएपछि छोरा स्वरुपराजलगायतते उनलाई मेडिसिटी अस्पताल लैजाँदै गर्दा बाटोमै निधन भएको हो ।
आचार्यको पार्थिव शरीरलाई मंगलबार बिहान ९ बजे संगीत तथा नाट्य प्रज्ञा प्रतिष्ठानको परिसरमा अन्तिम श्रद्धाञ्जलीका लागि राखिने भएको छ । राष्ट्रिय सम्मानका साथ उनको बिदाइ गर्ने तयारी रहेकाे छ ।
जीवनी
उनी नेपालको धनकुटामा जन्मेका थिए र भारतको कालिम्पोङमा हुर्केका थिए। सन् १९७० को दशकमा दार्जिलिङका गायकहरू नेपाल आउने क्रममा उनी नेपाल आएका थिए। सन् १९७३ मा रेडियो नेपालले आयोजना गरेको अखिल नेपाल गीत प्रतियोगितामा स्वर्ण पदक जितेपछि आचार्यको गायक यात्रा सुरु भएको थियो । उनले ४५० वटा गीत रेकर्ड गरेका थिए भने २५–३० वटा गीत रचना गरेका थिए।
उनको जन्म बुबा बलभद्र र आमा रेनुकाको कोखबाट वि.सं. १९९९ साल असोज १६ मा भएको थियो। उनले साढे एक वर्षमै बुबा गुमाएका थिए। सोहि बेला गाउँमा चलेको महामारीका कारण आमासँगै उनी भारतको डुअर्सको चियाबगान पुगेका थिए जहाँ उनका जीवनका ३१ वर्ष बिताएका थिए। बिस्तारै आमाको अवस्था पनि कमजोर हुँदै गएपछि कम उमेरमै उनले पारिवारिक दायित्व सम्हाल्नुपरेको थियो। जस्तोसुकै विपत्तिमा पनि सङ्गीतप्रतिको उनको लगाव जारी नै रह्यो। ‘सङ्गीत प्रभाकर’ सम्म उनले अध्ययन गरेका थिए।
तीसको दशकको सुरुवातसँगै उनको साङ्गीतिक जीवनले मोड लिएको थियो। वि.सं. २०३० सालमा काठमाडौंमा भएको ‘अधिराज्यव्यापी राष्ट्रिय गीत प्रतियोगिता’मा उनले गाएको ‘होसियार यसबखत समयको मुखलाई चिन…’ प्रथम भएको थियो र उनले स्वर्ण पदक प्राप्त गरेका थिए। यस गीतका संगीतकार तथा रचनाकार अम्बर गुरुङले पनिस्वर्ण पदक प्राप्त गरेका थिए।
प्रतियोगितामा प्रथम भएपछि रेडियो नेपालमा जागिरे भएका थिए। त्यसयता वि.सं. २०४६ सालसम्ममा उनले साढे चार सय गीत रेकर्ड गरिसकेका थिए। दुई दर्जनबाहेक सबै गीत उनले आफ्नै रचनामा तयार पारेका थिए। उनले धेरैजसो भजन र त्यसबाहेक आधुनिक, गजल, राष्ट्रिय, बालगीत लगायत कोएर, ब्यालेट, कविता गायन र चलचित्रको पाश्र्व गायनसमेत गरेका छन्। युगल गीत भने चारवटा मात्रै गाएका छन्।
वि.सं. २०४६ सालको एक साँझ बौद्धमा साङ्घातिक हमला भएपछि भक्तराजका टाउकामा झन्डै सयभन्दा बढी टाँका मार्नुपरेको थियो। त्यसयता लगभग उनको गायनयात्रामा विराम लागेको थियो । उनका दुई सुपुत्र सत्यराज र स्वरूपराज पनि नेपाली सुगम सङ्गीतमा स्थापित गायक छन्। उनको जीवनीमाथि ‘आचार्य’ नामक चलचित्र पनि निर्माण गरिएकाे छ ।
चर्चित गीतहरू
- जीवन भनुँ त घात छ…
- मुटु जलिरहेछ, यो मन गलिरहेछ…
- जति चोट दिन्छौ देऊ मायालु…
- सबै बेहोसी नशा पिएर…
- हजार आँखा हेर्ने मेरी मायालुलाई…….
- भुल्नै सकिन त्यो क्षण मिलनको…
- सबैबाट तिरस्कृत…
- यो कथा सुरु गरेर…
- आँसुजस्तो हो जीवन…
- हजार सपनाहरूको माया लागेर आउँछ……
- जहाँ छन् बुद्धका आँखा…..
- कोही नगरोस् प्रेम अमर….
चर्चित भजनहरू
उनका भजनहरू थुप्रै भएतापनि केहि चर्चित भजनहरू निम्नानुसार छन्
- एकदिन मैले प्रभुसँग सोधेँ
- तन मन बचनले
- सब निदाए प्रभु
- लौन अब मेरो प्रभु
- जगत कि आमा
- अन्नतदेखि बगिरहेको
- जय गुरु गणपती मंगल मूर्ति
- श्री राम प्रभुको चरणकमलमा
- प्रेम प्रभुको शाश्वत धारा
- बजिरहेछ बाँसुरी
- भगवान जीवन नाऊ
- भव सागरमा डुबी सकेँ म
- रहेन छ केही
- कति लिन्छौ परीक्षा भगवान
- दु:खै दु:ख मिल्दा पनि
- दुर्गे देऊ भक्त्ति मलाई
- न धन त्यागेर त्यागी हुन्छ
- हामी भुलेछौ धन जन मधले
- हे मनमोहन मुरलीवाला
- सजल सजल यो नैन भिखारी
- राम यहीँ छन् श्याम यहीँ छन्
- भगवान दर्शन कसरी पाऊँ?
- इश्वर प्रभु नै अन्तर्यामी
पुरस्कार
उनले पाएका पुरस्कारः
- भजन शिरोमणि
- पद्मश्री पुरस्कार
- गोरखा दक्षिणबाहु
- त्रिशक्ति पट्ट (पहिलो)
- वीरेन्द्र-ऐश्वर्य सेवा पदक
- राष्ट्रिय प्रतिभा पुरस्कार
- छिन्नलता पुरस्कार
- राष्ट्रिय सङ्गीत सम्मान २०७५
- थुप्रै लाई फटाइम अचिभमेन्ट अवार्ड
१.
सम्झिएर आँसु कहिल्यै खसाल्नु नपरोस्
धोकेवाजलाई मनमुटुमा बसाल्नु नपरोस्
एकोहोरो माया गरेर पाप गरे पनि
सधैं यादमा चित्त पखाल्नु नपरोस् ।
२.
मलाई जस्तो बज्र तिम्लाई पर्यो भने के गर्छौ
वेदनाले मुटु पोल्दा आँसु झर्यो भने के गर्छौ
रोज्नु पर्यो भने मृत्यु रोज्छौकि जीवन
जबर्जस्ती कसैले अन्याय गर्यो भने के गर्छौ ।
३.
भत्किएपछि कमजोर भए मनका भित्ताहरू
सधैं वेदना भरिएका छन् खुसीका कित्ताहरू
एउटा घाउ निको नभै अर्को चोट लागेपछि
आशुसगै खुम्चिन्छन् चाहानाका फित्ताहरू ।
मकवानपुर । मकवानपुरकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा पर्खाल ढलेर च्यापिदा एक जनाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा हेटौडा ५ सिचाईटोलका बसन्त महर्जन रहेकाे प्रहरीले जनाएकाे छ ।
शुक्रबार अपरान्ह हेटौडा ५ सिचाईटोलमा खानेपानीको काम गर्ने क्रममा पर्खाल ढलेर च्याप्पिदा ४० वर्षीय महर्जनको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएकाे छ । खानेपानीको काम गर्ने क्रममा ईट्टाको पर्खाल ढलेर च्याप्पिदा उनी गम्भिर घाईते भएका थिए । गम्भीर अवस्थामा उद्धार गरी उपचारार्थ हेटौंडा अस्पताल ल्याईएकोमा मृत्यु भएको मकवानपुरका प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक लक्ष्मी भण्डारीले जानकारी दिए ।
शव हेटौँडा अस्पतालमा रहेको र घटनाको आवश्यक अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।