मकवानपुर । बागमती प्रदेश श्रम तथा रोजगार मन्त्री लक्ष्मण लम्सालले बालश्रम निवारणमा प्रगति भएको बताएका छन् ।
सामाजिक सचेतनाको कारण बालश्रम शोषण गर्ने घटनाहरू घट्दै आएको,तर अझै नीतिगत तथा सचेतनाको पाटोमा काम धेरै गर्न बाँकी रहेको मन्त्री लम्सालले बताएका हुन् । बालश्रम निवारणका लागि प्रदेश स्तरीय संसदीय पहल बिषयक छलफल कार्यक्रममा मन्त्री लम्सालले यस्तो बताएका हुन् । “हतोत्साहि हुनुपर्ने अवस्था छैन,तर ढुक्क हुने अवस्था पनि हैन” लम्सालले भने ।
कार्यक्रममा प्रदेश सभा सदस्य हरि सापकोटाले बाल श्रमको निवारणसंगै उचित शिक्षा र जिम्मेवार नागरिक नागरिक बनाउनेको लागि अभिभावकलाई पनि सचेतना आवश्यक भएको बताएका छन् । “अभिभावकलाई चेतना र आर्थिक हिसाबले समृद्ध नबनाइ बालश्रमिक निवारण संभावना छैन” उनले भने । यसैगरी बालश्रम विरुद्ध आउने बिधेयकमा आफ्नो सहमति हुने सांसद रुकु चौलागाईंले बताइन् ।
अभिभावक, समाज र राज्यले बालश्रम रोक्न जिम्मेवार हुनुपर्ने उनले बताइन् । घरमा काम सिकाउदा बालश्रम हुने बताउंदै उनले भनिन् “उद्योग कलकारखानामा श्रमम शोषण हुंदा, शिक्षाबाट बन्चित गराईएको पाईएमा समाजले पनि खबरदारी गर्नुपर्छ ।” राज्यले पनि कानुन बनाउने किताबमा थन्क्याउने गर्नु लाजमर्दो भएको उनले बताइन् । यसैगरी सांसद भुवनेश्वरी श्रेष्ठले श्रमको मुल्य कम भएकोले बालश्रम बढेको, आर्थिक सामाजिक रुपान्तरण आवश्यक हुने बताइन् । कार्यक्रम सांसद सुष्पा भुजेल बालश्रम निवारणको लागि व्यक्ति व्यक्ति सचेत हुने, आफूले बालश्रम प्रयोग नगर्ने र प्रदेश सरकारले बालश्रम विरुद्धको बिधेयक बनाएमा आफ्नो ऐक्यबद्धता हुने बताइन् । यस्तै प्रदेश सभा सदस्य समिता खड्की श्रेष्ठ संस्था धेरै भए पनि काम कम भएको बताइन् ।
“यतिहुंदा पनि बालश्रमिक होटलैपिच्छे छ,किन यस्तो ?” उनले प्रश्न गरिन । होटलमा कार्यक्रम गरेर बालश्रम न्यूनीकरण नहुने उनले बताइन् । “शहरमा भन्दा दुर्गममा बालश्रम विरुद्ध काम दरिलो गरि अघि बढौ” उनले भनिन् । कार्यक्रम बाल कल्याण समाज मकवानपुर, युवाका साथ साथ आवाज नेपाल, युथ क्लब नारायणगढ, सरोकार समाज नेपाल, स्वतन्त्र अभियान नेपाल, ग्लोबल मार्च, राष्ट्रिय बाल संरक्षण सञ्जाललगायतको संयुक्त आयोजना तथा बालकल्याण समाज मकवानपुरका प्रमुख प्रकाश खतिवडाको अध्यक्षतामा भएको थियो।
मकवानपुर । बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य मन्त्री उत्तम जोशीले आत्महत्या रोकथामको लागि व्यक्ति परिवार समाज र राज्य तर्फबाट विभिन्न चरणमा काम गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
व्यक्तिलाई मानसिक स्वास्थ समस्याबाट माथी उठाएर आर्थिक सामाजिक रूपमा सहजीकरण गर्नुपर्ने मन्त्री जोशीले बताए । सचेतना र समस्या सुनुवाइमा बिशेष समन्वय आवश्यक भएको उनले बताए ।
विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार मानसिक स्वास्थ्य मानसिक स्वास्थ्य भन्नाले कुनैपनि व्यक्तिको त्यस्तो अवस्था हो जसले व्यक्तिले आफ्नो क्षमतालाई पहिचान गर्दछ, जीवनका सामान्य तनावको अवास्थासँग सामना गर्दछ अनि उत्पादनशील एवं प्रभावकारी तरिकाले काम गर्न र समुदायमा केही योगदान दिन सक्षम हुन्छ ।
नेपालको संविधानमा प्रत्येक नागरिकलाई राज्यबाट आधारभूत स्वास्थ्य सेवा निःशुल्क प्राप्त गर्ने र स्वास्थ्य सेवामा समान पँहुच हुने हकको व्यवस्था गरेको छ ।
जनस्वास्थ्य सेवा ऐन २०७५ को दफा ३ को उपदफा ४ (ङ) मा मानसिक स्वास्थ्य सेवालाई आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको सूचीमा समावेश गरिएको छ । यसैगरी अपाङ्गता भएका व्यक्तिको अधिकार सम्बन्धी ऐन २०७४ को परिच्छेद ७ मा स्वास्थ्य, पुनर्स्थापना, सामाजिक सुरक्षा तथा मनोरन्जनको व्यवस्था गरिएको छ । यसैगरी ऐनको दफा ३५ र ३६ ले मानसिक वा मनोसामाजिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिका लागी थप सेवा सुविधाको समेत सुनिश्चितता गरेको छ ।
तर नेपालमा मानसिक स्वास्थ्यको बजेट १ प्रतिशतभन्दा कम छ । जसले गर्दा मानसिक स्वास्थ समस्या भएकाहरूलाई उपचारमा समस्या छ । तथ्यांकअनुसार निम्न आर्थिक अवस्था भएका देशहरुमा ७५-९० प्रतिशत मानसिक समस्या माएका मानिसहरुले मानसिक स्वास्थ्यको सुविधा लिन पाएका छैनन् ।
विश्व अत्महत्या रोकथाम दिवश २०२३ को सन्दर्भमा
“आत्महत्या रोकथामका लागि काम गरौं, आशाको सिर्जना गरौं” आत्महत्या रोकथाम सम्वन्धी प्रदेश नीति तथा योजना आयोग बागमती प्रदेशले नीति कार्यक्रम कार्यशाला गोष्ठी आयोजना गरिएको हो ।
कोशिशको सहयोगमा भएको कार्यक्रममा प्रदेश नीति तथा योजना आयोग उपाध्यक्ष प्रा.डा. नरविक्रम थापाको अध्यक्षतामा भएको थियोे । मानसिक स्वास्थ समस्याको बारेमा समयमै यथोचित उपचार आवश्यक हुने भएकोले नीतिगत रूपमानै सरकारले ध्यान दिनु पर्ने थापाले बताए ।
कार्यक्रममा प्रदेश नीति तथा योजना आयोग सदस्य किरण प्रसाद गजुरेल, कृष्णकुमारी बस्नेत प्रदेश सभासदज्यूहरु लक्ष्मी श्रेष्ठ, समिता खडगि श्रेष्ठ, रामकुमार पहाडी, प्रदेश नीति तथा योजना आयोगको सदस्य कृष्णकुमारी बस्नेतलगायतको उपस्थिति रहेको थियो ।
कार्यकममा स्वास्थ्य मन्त्रालय अस्पताल विकास तथा चिकित्सा सेवा महाशाखा प्रमुख डा, खगेश्वर गेलालले बागमती प्रदेशमा दीगो बिकास लक्ष्य मिल्दोजुल्दो आत्महत्या रोकथामको स्थितिबारे र प्रदेश नीति तथा योजना आयोग सदस्य किरणप्रसाद गजुरेलले बागमती प्रदेशमा आत्महत्याको अभिलेख र आत्महत्या रोकथाम तथा न्यूनिकरण सम्बन्धी प्रस्तुतीकरण गरेका थिए ।
यसैगरी बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब उपरीक्ष मधुकुमार थापाले आत्महत्याको अभिलेख र रोकथाम तथा न्यूनीकरण सम्बन्धि प्रस्तुति गरेका थिए, भने आत्महत्यबाट प्रभावित व्यक्तिको अनुभवहरूको बारेमा कोशिसको नवराज गौतमले प्रस्तुति गरेका थिए ।
मकवानपुर । स्वतन्त्रता अभियान नेपालले बालश्रम, बाध्यकारी श्रम तथा मानव बेचविखन निवारणमा नेपाल सरकारको प्रतिवद्धतालाई समर्थन तथा उन्मुलनका लागि सहयोग पुर्याउने उदेश्यले मकवानपुरमा प्रदेश स्तरीय छलफल कार्यक्रम गरेको छ ।
स्वतन्त्रता अभियानले प्रदेश तहमा दीयाे विकासकाे लक्ष्यबारे ८ दशमलब ७ उपसमिति विस्तार तथा बालश्रम, बाध्यकारी श्रम र मानव बेचविखन निवारणका लागि परिचालन गर्ने र नेपाल सरकारको अलायन्स ८ दशमलब ७ संकल्पलाई सहयोग पुयाउने उद्देश्यले कार्यक्रम गरिएको हो ।
कार्यक्रममा बाल कल्याण समाज मकवानपुरका अध्यक्ष प्रकाश खतिवडाले नेपालमा भएका कानून कार्यन्वयनको पाटो फिलतो भएको कारण पनि बालबालिकाको सवालमा सोचेजस्तो प्रगती हासिल गर्न नसकिएको बताए ।
मनोरञ्जन क्षेत्रमा कार्यरत बाललिकाको अवस्था अत्यन्तै दयनीय भएको भन्दै अध्यक्ष खतिवडाले यो पाटोमा सरकार र सरोकारवालाहरुले धेरै काम गर्न बाँकी रहेको बताए । कार्यक्रममा स्वतन्त्र अभियानकी अधिवक्ता सामना बरालले श्रमिक बालबालिको अवस्थाबारे कार्यपत्र प्रस्तुत गरेकी थिइन् ।

स्वतन्त्रता अभियान नेपालले ट्रेड युनियन, बालश्रम विरुद्धको क्षेत्रमा कार्यरत संजालहरुका प्रतिनिधि, सञ्चारकर्मी तथा नागरिक समाज संस्थाका प्रतिनिधिबीच छलफल कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो ।
नेपाल सरकार दिगो विकास लक्ष्य ८ दशमलब ७ लाई पुरा गर्ने उद्देश्यले एक पक्ष राष्ट्रको रुपमा रहेकोले सबै प्रकारका बालश्रम तथा दास प्रथाहरुको उन्मुलन प्रतिबद्ध रहेको छ ।
नेपाल सरकारले बालश्रम, बाध्यकारी श्रम, मानव बेचविखन तथा आधुनिक दासत्वको क्षेत्रमा भएका कार्यहरुको समीक्षा तथा निवारणका लागि संयुक्त योजनाहरुको निर्माण, एकिकृत तथा समन्वयात्मक ढङ्गमा काम गर्नको लागि श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयको मातहतमा राष्ट्रिय समन्वय समिति गठन गरिएको छ ।
बाल कल्याण समाज मकवानपुर, युवाका साथ साथ आवाज नेपाल, युथ क्लब नारायणगढ, सरोकार समाज नेपाल, स्वतन्त्र अभियान नेपाल, ग्लोबल मार्च, राष्ट्रिय बाल संरक्षण सञ्जाललगायतको संयुक्त आयोजनामा कार्यक्रम गरिएको हो ।
कार्यक्रममा बागमती प्रदेश ट्रेय युनियनका उपाध्यक्ष अर्जुन अर्यालले मनाेरञ्जन क्षेत्रकाे बालश्रमिकमाथि सरकार खासै उदार नभएकाे गुनासाे गरे । कार्यक्रममा गैसस बागमती प्रदेश अध्यक्ष आरती पाठक, हिमराइट्स मकवानपुर कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइबालगायत बालबालिकाको क्षेत्रमा सरोकार राख्ने विभिन्न निकायका प्रतिनिधिहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।

मकवानपुर । जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले २९५ एम्पुल लागूऔषध डाईजेपाम सहित १ जनालाई नियन्त्रणमा लिएको छ ।
ईलाका प्रहरी कार्यालय पशुपतिनगर र प्रहरी चौकी रातोमाटे मकवानपुरबाट खटिएको संयुक्त प्रहरी टोलीले जिल्ला मकवानपुर हेटौडा १५ चुरियामाई स्थित सडकमा सवारी साधनहरु रोकी चेकजांच गर्ने क्रममा बिरगंजबाट हेटौडा तर्फ आउंदै गरेको बा प्र ०३(००१ ख ०३०५ नं को यात्रु बाहक माईक्रो बसमा सवार जिल्ला पर्सा पोखरिया नगरपालिका वडा ९ पोखरिया बस्ने बर्ष २३ को जुगेश्वर राउत कुर्मीलाई नियन्त्रणमा लिएको हो ।
कुर्मीको साथमा लुकाइ ल्याएको औषध डाईजेपाम १०० एम्पुल, फेनार्गन ८६ एम्पुल र नुफिन ९९ एम्पुल बरामद गरेको छ । कुर्मीलाई नियन्त्रणमा लिई थप अनुसन्धान कार्य भईरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले जनाएको छ ।
मकवानपुर । पूर्वप्रधानमन्त्री एवं एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले समाजबादको मिसन पुरा गर्नका लागि आफूहरुले यो मोर्चा तयार गरेको बताए ।
चार दल सम्मेलित समाजवादी मोर्चाको सन्देश सभामा सम्बोधन गर्दै उनले पहिले चुनावका लागि मोर्चा बनाए पनि अहिले भने जनताको काम गर्न मोर्चा बनाइएको बताए । उनले अब सरकारलाई सदन र सडक दुवैबाट दबाब दिन जरुरी रहेको औंल्याए ।
‘सरकारमा रहेको पार्टीले सडकमा गएर आन्दोलन गर्नु हुँदैन भन्ने मान्यता रहेको छ, त्यस्तो होइन, सरकारलाई सडक र सदन दुवै स्थानबाट दबाब दिनुपर्छ, त्यसकारण हामीले समाजवादी मोर्चा बनाएका हौं, हामी सरकारलाई दुवै स्थानबाट दबाब दिन्छौं,’ उनले भने ।
पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालले भ्रष्टाचार मुक्त, विकासको सुरुवात र राष्ट्रिय अखण्डताको पक्षमा मोर्चाले काम गर्ने बताए । कार्यकर्तालाई उत्साहका साथ आआफ्नो स्थानबाट काम गर्न पनि उनले निर्देशन दिए ।
सन्देश सभामा बोल्दै नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका महासचिब नेत्र विक्रम चन्द विप्लवले प्रधानमन्त्री प्रचण्ड सरकारबाट लड्नुपर्ने र आफूहरु सडकबाट लड्ने बताए । चार दल सम्मेलित समाजवादी मोर्चाको सन्देश सभालाई सम्बोधन गर्दै उनले आफूहरु सडक, सदन र सरकारबाट समेत लड्ने बताएका हुन् ।