मकवानपुर । राष्ट्रपतिद्वारा विद्यादेवी भण्डारीद्वारा संघीय सरकार गठनको आह्वान गरेकी छिन् । गत मंसिरमा सम्पन्न निर्वाचनबाट सहभागी दलहरु मध्ये कसैकाे बहुमत नआए पछी बहुमतकाे सरकार गठनकाे लागि राष्ट्रपतिद्वारा भण्डारीले आह्वान गरेकी हुन् ।
नेपालकाे संविधानको धारा ७६ को उपधारा १ अनुसार एकल सरकार गठन हुने व्यवस्था छ । निर्वाचनबाट कुनैपनि राजनीतिक दलको बहुमत नपाए पछी राष्ट्रपति भण्डारीले आइतबार संविधानको धारा ७६ को उपधारा २ अनुसार ७ दिन भित्र दुइ वा दुइ भन्दा बढी दलकाे सममर्थमा नयाँ सरकार गठन गर्न आह्वान गरेकी हुन् ।
संविधानकाे धारा ७६ काे उपधारा २ काे व्यवस्था अनुसार प्रतिनिधि सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने दुई वा दुई भन्दा बढी दलहरुको समर्थनमा बहुमत प्राप्त गर्न सक्ने जो सुकै प्रतिनिधि सभा सदस्य प्रधानमन्त्री बन्न सक्नेछ । राष्ट्रपतिकोआह्वानसँगै मुलुकले अबको एक सातामा नयाँ प्रधानमन्त्री पाउने छ । राष्ट्रपतिले नयाँ सरकार गठनका लागि आह्वान गरेसँगै प्रमुख राजनीतक दल र नेताहरु नयाँ सरकार गठनमा केन्द्रित हुने भएका छन् ।
प्रतिनिधि सभामा प्रत्यक्ष तर्फ १६५ र समानुपातिक तर्फ ११० सांसद गरी २७५ जना निर्वाचित हुने संवैधानिक व्यवस्था रहेकाे छ । प्रतिनिधि सभाका कुल २७५ सदस्यमध्ये साधारण बहुमत अर्थात १३८ जनाको समर्थनमा सरकार बनाउन राष्ट्रपतिले ताेकेकाे समय सिमामा दुई वा दुई भन्दा बढी दलहरुले बहुमत सांसदकाे दावी साथ पेस गर्नु पर्ने हुन्छ ।
अहिलेकाे स्पष्ट बहुमत कसैकाे नभएकाे अवस्थामा सत्ता गठबन्धनमा रहेका दलहरुकाे सरकार गरुठनकाे लागि प्रयास गर्नेछन् । अन्य बाँकी दलहरुले सरकार गठनकाे कसरत गर्ने अवस्था देखिदैन । अन्य दलले सरकार गठन प्रक्रिया अघी बढाउन गठबन्धन दल मध्येबाटै साथ लिनु पर्ने हुन्छ तर अहिलेकाे अवस्थामा त्याे संभव देखिदैन । सत्ता गठबन्धनसँग १ सय ३६ सांसद रहेकाे अवस्थामा उसले नै अन्य साना दललाई साथमा लिएर अघी बढ्ने छ । नयाँ सरकार गठनका लागि हाल सत्ता गठबन्धनमा रहेका नेपाली कांग्रेस, नेकपा माओवादी केन्द्र, नेकपा एकीकृत समाजवादी, लोसपा र जनमोर्चाले अन्य दलहरु जनमत पार्टी, नागरिक उन्मुक्ति पार्टी र जसपाकाे समेत साथमा पहल गर्ने आंकलन गर्न सकिन्छ ।
तर, गठबन्धनभित्र को पहिला प्रधानमन्त्री हुने भन्ने विषयको टुंगो लागिसकेको छैन । यो विषयको टुंगो नलागेकाले गठबन्धनभित्र प्रधानमन्त्रीको आकांक्षी रहेका कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा वा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डमध्ये कसको नेतृत्वमा सरकार गठन गर्ने भन्ने अन्यौल छ ।
नेपाली कांग्रेसले आइतबार बैठक बसेर आफ्नै नेतृत्वमा सरकार गठन गर्न पहल गर्ने निर्णय गरिसकेको छ । गठबन्धनको सरकार बनाउन गठबन्धनका शीर्ष नेतादेखि अन्य नेताहरू समेत एकमत भएपनि कसले पहिला सरकारको नेतृत्व गर्ने भन्ने विषय नटुंगिएसम्म गठबन्धनकाे सरकार बन्ने विषय थप पेचिलो समेत हुने देखिन्छ ।

