- नगेन्द्रराज पाैडेल
एउटा सांग पुरुष र महिलाका लागि उसका यौनांग सुन्दरताका प्रतीक मानिन्छन् । स्त्री पुरुषको समागमबाट सन्तानोत्पादनका लागि यौनांग आवश्यक मात्र होइन, विकसित, स्वस्थ र कामयावी हुन पनि जरुरी छ । अझ महिलाका हकमा त यौनांगको पूर्ण विकास सन्तानोत्पादका लागि जरुरी छ । यसैबाट महिलाको व्यक्तित्वमा समेत निखारता झल्किन्छ । यसैकारण आजको दुनियाँमा यौन र यौनिकता’ बारे खुलेर बहस हुने गर्दछ ।
एउटा चिकित्सकका हातमा परेको कैचींले बिरामीको ज्यान बचाउँछ, त्यही कैंची एउटा दुष्ट मानिसका हातमा पर्दा कसैको ज्यान जान सक्छ । महिलाको यौनांगको महत्व, सुन्दरता र यौनिकताको विकास नबुझ्ने वा बुझेर पनि धैर्यतामा बस्न नसक्ने समाजका केही दुुष्ट प्रवृत्तिका व्यक्तिबाट यतिबेला महिला खासगरी योनी भएकै कारणले असुरक्षित हुन पुुगेका छन् ।
हाल मात्रै कलाकार पल शाहविरुद्ध जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँमा नाबालिका समीक्षा अधिकारीमाथि बलात्कार गरेको उजुरी परी उनी पक्राउ परेका छन् । कैलालीका निर्मला पन्त बलात्कार र त्यसपछि हत्या प्रकरण सेलाएकै छैन । तत्कालीन सभामुख कृष्णबहादुर महरा बलात्कारकै आरोपमा जेल चलानपछि सफाइ पाएर फर्किसकेका छन् । पूर्वमुख्यमन्त्री शेरधन राईविरुद्ध बालिका खड्काले बलात्कारको आरोप लगाउन छाडेकी छैनन् । केही दिनअघि मात्र सांसद मोहन बानियाँ नेपालगन्जस्थित अप्सरा होटलमा ४० वर्षीय महिलालाई जबर्जस्ती करणी गरेको आरोपमा अघिल्लो सोमबार पक्राउ परेका छन् । गत साता मोरङ लेटाङकी १२ वर्षीया किशोरीलाई सोही ठाउँका ६४ वर्षीय दीपक गिरीले बलात्कारपछि हत्या गरेको खबर सार्वजनिक भएको छ । यी घटनाले आजभन्दा ४० वर्षअघि पोखरामा घटेको नमिता, सुनिता काण्ड त छायामा परेका छन् नै केही वर्षअघिको निर्मला पन्त बलात्कार र हत्या प्रकरणसमेत नेपथ्यमा पारेको छ ।
तथ्यांक बोल्छः
नेपाल प्रहरीको तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ माघसम्म १ सय ४६ जना महिला जबर्जस्ती करणीको सिकार भएका मध्ये ९६ जना बालिका मात्रै छन् । सबैभन्दा धेरै ६१ बालिका ११ देखि १६ वर्ष उमेरका छन् भने १७ देखि १८ वर्षका २१ जना छन् । अर्थात् जबर्जस्ती करणीको सिकार हुनेमध्ये ११ देखि १८ वर्ष उमेर समूहका बालिकाको संख्या मात्रै कुल पीडितको ५६ प्रतिशत छ । यो तथ्यांकले हाम्रा किशोरी जबर्जस्ती करणीजस्ता गम्भीर अपराधको घटनाबाट सबैभन्दा धेरै जोखिममा भएको पुष्टि गर्दछ । यो तथ्यांक त नेपाल प्रहरीमा गरेको उजुरी जाहेरीको आधारमा मात्र हो । यौन हिंसा र शोषणका सबै घटना सावर्जनिक हुँदैनन् । झन् किशोरी पीडित भएका घटनामा त यस्ता विषय मुस्किलले मात्र बाहिरिन्छन् । कतिपय घटना त गाउँ, घर, छर छिमेकमा नै मिलापत्रका नाममा सामसुम पार्ने चलन अद्यापि छ ।
भारतमा सन् २०१८ मा गरिएको एक अध्ययनले त्यहाँ ७० प्रतिशत बालबालिकाले आफूमाथि भएको हिंसा विभिन्न कारणले सार्वजनिक गर्दैनन् भन्ने देखाइएको छ । नेपालमा पनि लगभग उस्तै अवस्था छ । पीडितलाई सुरक्षा र उचित मनोपरामर्श दिनेभन्दा पनि सामाजिक रूपमा उल्टै तिरस्कार गर्ने र पीडककै पक्षमा उभिने परिपाटीले गर्दा यस्ता घटना गुपचुप पार्ने चलन हामीकहाँ छ ।
यौन व्यवस्थापनको कमजोरीले गर्दा व्यक्तिको नैतिक पतनदेखि जीवनलीला स्वाहा हुन बेर लाग्दैन
महिला पनि मानव हो यसकारण जैविक कारणले परिपक्वतासँगै यौन, उसका लागि पनि आवश्यक छ । तर, सांस्कृतिक कारणले पुुरुष जातिले जबर्जस्त गर्नैपर्छ भन्ने गलत मनोभावना आज पनि व्याप्त छ । यसैकारण आममहिला हिंसा, बलात्कार र अपमानको सिकार भएका छन् । महिलासँगको सानिध्य सम्बन्धलाई ‘मिसयुज’ गरेका घटना दोहोरिइरहेका छन् । बलात्कारीलाई लिंगछेदनदेखि फाँसीसम्मका मागहरू यसैकारण बढ्न थालेका छन् । अवैध यौन वा बलात्कार कानुनी अपराधभन्दा पनि मास्लोको आवश्यकता सिद्धान्तअनुसार अनिवार्य आवश्यकताका कारण यसलाई अपराध नठानी यौन विचलन ठान्ने प्रवृत्तिका कारण पनि यसको मात्रा बढ्दो छ । कतिपय अवस्थामा यौन व्यवस्थापन गर्न नसक्दा बलात्कार हुने गर्दछ भनेर पनि उन्मुक्तिको भाषा बोल्ने गरेको देखिन्छ । यसले पनि बलात्कारीलाई प्रोत्साहन गरेको देखिन्छ ।
सन्त नेता भनेर चिनिने कृष्णप्रसाद भट्टराई प्रधानमन्त्री भएको बेला उनीसँग कलेजका छात्राले महिला हिंसासम्बन्धी गुनासो राख्दा प्रतिउत्तरमा उनले हरेक महिलालाई नङ पाल्न र गोजीमा खुर्सानीको धुलो लिएर हिँड्न सुझाएथे भन्ने सुुनिन्थ्यो । उनले उतिबेला आफ्नो सुरक्षा आफैं गर्नुपर्ने सन्देश दिँदा खुब आलोचना भएको थियो । कुनै बेला आफू गृहमन्त्री हुँदा रामबहादुर थापाले पुँजीवाद नै बलात्कारको मुख्य कारण हो भनी संसद्मा जवाफ दिएका थिए । विद्यालयमा हुने बलात्कारका विषयमा शिक्षामन्त्रीको त प्रतिक्रिया नै सुनिँदैन । मानौं उनको प्राथमिकतामा यो विषय नै पर्दैन । मनोविद्काअनुसार बलात्कारका अनेक कारण हुन्छन् र तीमध्ये अनुकूल परिस्थिति र कामुक वातावरण पनि मुख्य कारण हो । साहित्यको श्रृंगार रसले त एकान्त बसाइ, जुनेली रातलाई समेत यौन उत्तेजक परिवेश ठान्दछ । विद्यालयले यस मामलामा सचेतता र निगरानी दुुवै अपनाउन जरुरी छ । तर, अधिकांश विद्यालयसमेत यसका लागि सुरक्षित छैनन् ।
कारकको खोजीः
बलात्कारीलाई मृत्युदण्ड सजाय नभएर वा कानुन कडा नभएकोले बलात्कारका घटना बढेको भन्ने पनि गरिन्छ । तर, मृत्युदण्ड दिने देशहरूमा पनि यस्ता घटना घटेकै छन् । खासगरी जीवशास्त्री बलात्कारी चरित्र भएका मानिसको जैविक बनोट र स्वभाव नै अरूभन्दा भिन्न हुने तर्क अघि सार्छन् । यौन असन्तुष्टि बलात्कारको एउटा कारण होला तर उनीहरू यसलाई मात्र बलात्कारको मुख्य कारक मान्दैनन् । जे भए पनि आगोको छेउमा राखेको घिउ पग्लिन्छ भन्ने मान्यता छ । विज्ञानले पनि आगो नफुकी धुँवा निस्किँदैन भन्छ ।
खप्तड स्वामी हरेक मान्छेमा रहेको विचारअनुसारको परिणाम निस्कने कुरा गर्छन् । विचार २ प्रकारको हुन्छ ः सुविचार र कुविचार । सुविचारले सबैका लागि राम्रो र कुविचारले नराम्रो स्थिति पैदा गराउँछ । विचार उत्पन्न गराउनका लागि परिवेश, समाज र संगत जिम्मेवार हुन्छन् । यसैकारण हिजोआज स्कुले छात्राले लगाउने अत्यन्त छोटा कपडा (मिडी, फ्रक आदि) र घरघरमा राखिएका इन्टरनेटको माध्यमबाट हेरिने पोर्न साइट किशोरकिशोरीको लत बिगार्ने महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा लिने गरिएको पाइन्छ । अनुकूल परिस्थिति र कामुक वातावरणमा कुविचार उत्पन्न हुन्छ । यसैकारणले होला एक अध्ययनले पोर्नोग्राफी हेर्नेहरू बढी कामुक हुन्छन् र मौका मिल्नासाथ बलात्कार गर्छन् भन्ने तथ्य फेला पारेको छ । यद्यपि नेपालमा पोर्नसाइट बन्देज भए पनि विकल्पमा अनेकौं सञ्जाल कायम नै छन् । प्रतिबन्ध लागेका यस्ता विषय भूमिगत शैलीमा झनै चलायमान देखिन्छन् र यसका लागि प्रयोगकर्ताले प्रशस्त चोरबाटा पछ्याउने गर्छन् ।
पोखरामा घटेको नमिता–सुनिता काण्ड छायामा परेका छन् नै, निर्मला पन्त बलात्कार र हत्या प्रकरणसमेत नेपथ्यमा परेको छ
पुरानैशैलीः
नेपाली समाजमा विपरीत लिंगीबीचको सम्पर्क, सम्बन्ध नौलो होइन । लामो समयसम्म सम्पर्क भएर पनि वियोगान्तमा पुुगेका घटना धेरै छन् । मन मिल्दासम्म सहमति, सम्बन्ध र सहकार्यमा जस्तोसुकै हर्कत पनि गर्ने, मन नमिलेको अवस्थामा जबरजस्तीको आरोप लगाएर कतै हत्या गर्ने, कतै मुद्दा मामिला गर्ने प्रचलन बढ्दो छ । यसरी हेर्दा पल–समीक्षा प्रकरणलाई महरा– रोशनी प्रकरणकै नयाँ संस्करण मान्दा हुन्छ । यसो त अपराध संहिता–२०७४ लागू भइसकेपछि लोग्नेले स्वास्नीविरुद्ध सम्बन्ध विच्छेदका लागि उजुरी गर्ने गरेको पनि पाइन्छ । पाँच÷सातवटा सन्तानकी आमाले समेत लोग्नेद्वारा बलात्कृत भएको भनी अदालतमा मुद्दा हालेका घटना पनि सुनिन थालेका छन् । आफ्नै श्रीमतीले बलात्कारको आरोप लगाउने मुलुकमा अर्काकी श्रीमतीले मन नमिल्दाको अवस्थामा यौन हिंसा, बलात्कार वा जबरजस्ती करणीको आरोपमा कारबाही गरें भन्नु खासै नौलो कुरा भएन ।
मनोविज्ञान भन्छः
जतिसुकै नकारात्मक रूपले हेरे पनि यौन मानव जीवनको एउटा अनिवार्य आवश्यकता भने हो । अमेरिकी मनोविद् अब्राहम मास्लोका अनुसार आवश्यकताका पाँचौं तह छन् र यीमध्ये पहिलो तहमा शारीरिक आवश्यकता पर्दछ । शारीरिक आवश्यकताअन्तर्गत मास्लोले गास, बास, कपास यौन, सुरक्षा आदिलाई लिएका छन् । उनका अनुसार मानिसलाई जसरी खाना चाहिन्छ त्यसरी यौन पनि अनिवार्य रूपमा चाहिन्छ । आचार्य रजनिशको त ‘सेक्स से समाधितक’ दर्शन नै छ । अर्का मनोवैज्ञानिक सिग्मण्ड फ्रायडले बच्चाले आमाको स्तनपान गर्दा समेत यौन आकांक्षा उत्पन्न हुन्छ भन्छन् । उनका अनुसार छोरा आमासँग र छोरी बाबुसँग नजिकिनुका पछाडि पनि यही मनोवैज्ञानिक कारण छ ।
यौन जैविक पक्षसँग सम्बन्धित भएकाले पनि होला अधिकांश मान्छेहरू विचलित भएकै हुन्छन् । यसलाई उमेर, वाद, जात, धर्मले कमै छेक्छ । जतिसुकै कडा दर्शन बोकेको विचारक पनि यस मामलामा कमजोर ठहर्छ भन्ने कुरा ‘हजारांै गोलीका छर्राले नढलेको एक योद्धा यौनको लालसाले सहजै ढल्छ’ भन्ने लेनिनको भनाइले पुष्टि गर्छ । यौन व्यवस्थापनको कमजोरीले गर्दा व्यक्तिको नैतिक पतनदेखि जीवनलीला स्वाहा हुन बेर लाग्दैन ।
स्वभाव आ–आफ्नाः
मान्छे कामवासनाबाटै जन्मेको हो, यसैकारण जति बढी कामवासनाको पूर्ति गर्न सक्यो त्यति मात्रामा मानिस खुसी हुन्छ भन्ने भनाइ फ्रायडले राख्दछन् । उनका अनुसार मानिसको ‘इद’मा रहेको स्वभावले यौन चाहना गरी नै रहन्छ र हर सम्भवले यसको पूर्तितर्फ ऊ लाग्दछ । यसलाई उनी जीवनको जैविक आवश्यकता नै ठान्छन् ।
नेपोलियन २५ वर्षसम्म नारीप्रति आकर्षित नै भएनन् । कामवासनाको कुरो त परै जाओस् । बुद्धले पत्नी नै त्यागे । विवाहित भएर पनि रामकृष्ण परमहंस योगीसरह रहे । मानवीय स्वभाव हेर्दा पुरुष बढी यौनात्तुर देखिए पनि नीतिले पुरुषमा भन्दा महिलामा आठगुणा बढी कामवासना हुन्छ भन्दछ । उनीहरू दबाउन सक्छन्, पुरुष सक्दैन फरक यत्ति हो । सन् २०१३ को अगस्त १५ मा ७७ वर्षीय भारतीय धर्मगुरु आशारामले आफ्नै भक्तकी छोरी १६ वर्षीया किशोरीलाई आफ्नै आश्रम जोधपुरमा बलात्कार गरेको घटना सार्वजनिक भएको थियो । नेपालमा पनि बेला बेलामा महाराजजी चुक्ने गरेका छन् । पर्खालमन्त्री, रोपाइँमन्त्री आदिका नामले केही उच्च पदस्थहरू पनि कतै न कतै यस मामलामा बिटुलिएका छन् । मूल कुरो कुरा मिल्ने अवस्थासम्म यस्ता घटनाहरू गुपचुप राखिने र मनमुटाव पैदा भएपछि आरोपित गर्ने प्रवृत्तिका कारण अनैतिक कार्यकलापमा कमी आउन सकेको छैन । कतिपय व्यक्ति हत्याको कारक समेत बनेर आएका छन् । यो प्रवृत्तिलाई बेलैमा दुरुत्साहन गर्न जरुरी छ । राजधानी दैनिकबाट

