मकवानपुर । बालबालिका तथा किशोर किशोरकिशोरीहरुको लागि मानसिक स्वास्थ्य तथा आत्महत्या रोकथाम सम्बन्धी एक दिने अभिमुखिकरण कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । कान्ति बाल अस्पतालको बालबालिका तथा किशोर किशोरी मनोचिकित्सा युनिट, सिविन नेपाल र बकैया गाउँपालिकाको संयुक्त आयोजनमा अभिमुखकिरण कार्यक्रम भएको हो ।
बालबालिका, किशोरकिशोरहरुमा कोभिड १९ को कारणले देखिएको समस्या तथा आत्महत्या गर्नेको संख्या बढिरहेकोले सन्दर्भमा अभिमुखकिरण कार्यक्रम गरएिको बालहेल्पलाइन जिल्ला संयोजक झविन्द्र ज्ञवालीले जानकारी दिए । अभिमुखिकरणमा कसरी बालबालिका तथा किशोरकिशोरीहरुलाई मानसिक स्वास्थ्य एवं आत्महत्या रोकथाम विषयमा जानकारी तथा सचेतना जगाउन कार्यक्रम गरिएको बकैया गाउँपालिका उपाध्यक्ष सरला बोलखेले जानकारी दिइन ।
बकैया गाउँपालिकाका १२ वडा वडाहरु मध्ये ८ वटा वडाका बाल क्लवका प्रतिनिधि, पालिकास्तरीय बालक्लव संजालका प्रतिनिधि, किशोरकिशोरी समुहका सदस्यहरु, महिला स्वयमसेविका, शिक्षक, बालमैत्री सहजकर्ता, जनप्रतिनिधि तथा सामाजिक विकास शाखा प्रमुख सहित ४३ जनाको सहभागिता रहेको संयोजक ज्ञवालीले जानकारी दिए ।
कार्यक्रममा मानसिक स्वास्थ्य भनेको के हो ? मानिसमा मानसिक समस्या किन हुने गरेको छ र आत्महत्या किन भइरहेको छ भन्ने विषयमा कान्ति बाल अस्पतालका बालबालिका तथा किशोर किशोरी मनोचिकित्सक डा. गुञ्जन धन्जु र चिकित्सा विद रामपुकार शाहले सहजीकरण गरेका थिए । कार्यक्रममा लागु पदार्थको सेवन, शारिरीक दण्ड सजाय, आर्थिक विपन्नता, यौनजन्य शोषण, असमझदारी, परिक्षाको नतिजा अपेक्षाकृत नहुनु, प्राकृतिक प्रकोप, बालविवाह, बालबालिका माथि विभेद तथा हिंसा आदि कारणले आत्महत्या बढिरहेको सहभागीहरुले बताएका थिए ।
‘मानिसहरुले विशेष गरि खानपान, निद्रा र दिनचर्या राम्रोसँग भएन भने मानसिक समस्या भएको हुन सक्छ’ डा. गञ्जन धन्जुले भने–‘त्यसको लागि मनोचिकित्सकसँग सम्पर्क गर्नु पर्छ ।’ पछिल्लो समयमा बालबालिकाहरु बोल्न शुरु गर्नु पर्ने उमेरमा राम्रोसँग नबोल्न, एकोहोरो हुने, छिटो रिसाउने, झर्किने आदि समस्या लिएर कान्ति बालअस्पतालमा आउने गरेको उनले बताए । उनका अनुसार ६ वर्ष उमेर मुनिका बालबालिकाहरुलाइ मोवाइल दिनै हुदैन र ६ देखि १२ बर्ष उमेरका बालबालिकाहरुलाइ दिनको १ घण्टा भन्दा बढि दिन नहुने बताए । खाना खुवाउँदा मोवाइल देखाएर खुवाउने बानीले बालबालिकाहरुले खानाको स्वाद नपाउने, मोवाइलको लत बस्ने, दोहोरो संवादमा समस्या हुने आदि समस्या देखिने बताए ।
कार्यक्रममा सहभागीहरुले किशोरकिशोरीहरुका समस्या, आत्महत्याका कारण, कोभिड १९ ले बालबालिका तथा किशोरकिशोरी माथि पारेको प्रत्यक्ष असर र समाधानको लागि आफ्नो भावना साटासाट गर्ने, खानापानमा ध्यान दिने, नियमित शारिरीक ब्यायम गर्ने, आफुलाइ सधै ब्यस्त राख्ने आदि विषयमा छलफल गरेका थिए ।

