हेटौंडा । बागमती प्रदेशका प्रदेश प्रमुख विष्णु प्रसाद प्रसाई द्वारा सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको बाह्रबिसे नगरपालिकामा बाढीका कारण भएको मानविय र भौतिक क्षेति प्रति दुःख व्यक्त गर्नु भएको छ ।अविरल वर्षासंगै आएको भिषण बाढिका कारण मानिसको मृत्यु हुनका साथै अझै मानिस बेपत्ता छन् । भौतिक क्षति पनि त्यतीकै छ । यस घटना प्रति प्रदेश प्रमुख प्रसाईले दुःख व्यक्त गर्नुभएको हो । यस दुःखद घडिमा शोकसन्तप्त परिवारमा समवेदना सहित घाईतेहरुको शिघ्रस्वास्थ्यलाभको कामना समेत उहाँले व्यक्त गर्नुभएको छ ।
खोजि तथा उद्धार कार्यलाई द्रुत र प्रभावकारि बनाउन कुनै कसर बाँकि नराख्न बागमती प्रदेश सरकारको उहाँले ध्यानाकर्षण समेत गराउनुभएको छ । मुलुकभर अस्ती रातिदेखि चार दिन लगातार भारी वर्षाहुने तथा विभिन्न क्षेत्रमा बाढी, पहिरो र डुबानको समस्या हुन सक्ने मौसम पुर्वानुमान गरिएकोले सबै तहको सरकारलाई उच्च सावधानीमा (हाई अलर्टमा) रहन प्रदेश प्रमुख प्रसाइले आग्रह गर्नुभएको छ ।
हालसम्म प्राप्त विवरण अनुसार बाह्रविसे नगरपालिका जम्बुमा दुईजनाको मृत्यू भएको छ साथै पहिरोमा परि यहि गाउँका १८ जना बेपत्ता र तीन जना गम्भिर घाईते भएका छन् । यसै गरि भोटेकोशी गाउँपालिकाको बुलकोटेमा चार जना बेपत्ता र तीन जना गम्भिर घाईते भएका छन् । यस बिपत्तिमा परि हराएकाहरुको खोजी कार्य जारी छ । घाईतेहरुलाई उद्दार गरि अस्पताल पु¥याईएको छ र हालसम्म सबैकोे अवस्था खतरामुक्त छ ।
यो प्राकृतिक विपदमा परि दिवंगत भएकाहरुप्रति भावपूर्ण श्रदाञ्जली व्यक्तगर्नुभएको छ । घाईतेहरुको शिघ्र स्वास्थ्य लाभको कामना गर्दै मृतकका शोकाकुल परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गर्नुभएकमो छ । यस विपदको घडीमा उद्दार र खोजी कार्यमा जुट्नुहुने स्थानिय जनता, जनप्रतिनिधीहरु, विभिन्न राजनीतिक पार्टीका साथीहरु, सुरक्षा निकाय, राष्ट्रसेवक कर्मचारीहरु लगायत सबैमा हार्दिक धन्यवाद समेत उहाँले दिनुभएको छ ।
सिन्धुपाल्चोकमा अत्यधिक वर्षापछि आएको बाढीले बगाउँदा २ जनाको मृत्यु भएको छ भने २० जना बेपत्ता भएका छन् । बाढीका कारण ५ जना गम्भीर घाइते भएका छन् । बाढीले २० भन्दा बढी घर बगाएको छ, ठाउँठाउँमा अरनिको राजमार्ग कटानका कारण अवरुद्ध भएको छ, आधा दर्जन जति सवारी साधनमा बाढीले क्षति पुर्याएको छ ।स्थानीय जम्बु खोलामा बाढी आउँदा बाह्रबिसे नगरपालिका–५ का २० वर्षका निकेश बस्नेत र उनकी डेढ वर्षकी छोरी निउना बस्नेतको शव भेटिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिन्धुपाल्चोकका डीएसपी माधवप्रसाद काफ्लेले जानकारी दिए । निकेशकी पत्नी सविना बस्नेत गम्भीर घाइते भएकी छन् ।
जम्बु खोलाको बाढीले बाह्रबिसे नगरपालिका- ५ मा र बुलुकुटे ठाडो खोलाले भोटेकोशी गाउँपालिका-५ मा बढी क्षति पुगेको छ । बाह्रबिसे-५ जम्बु बजारमा १६ जना र भोटेकोशी गाउँपालिकामा ४ जना बेपत्ता भएका छन् ।बाह्रबिसे नगरपालिका–५ जम्बुका भीमबहादुर वाइवा, चिनमाया वाइवा, लीलामाया वाइवा, पासाङ डोल्मा वाइवा, निमा डोल्मा वाइवा, लक्ष्मण वाइवा, सनमाला वाइवा, जनकबहादुर थिङ, सविना तामाङ, आकाश तामाङ, तोकबहादुर तामाङ, सलिनी तामाङ, सुवेश तामाङ र युक्तबहादुर तामाङ बेपत्ता भएका प्रहरीले जनाएको छ । त्यस्तै, मध्यभोटेकोशी हाइड्रोपावर कम्पनीका सेक्रेटरी हिमेश शर्मा, जाइकाका इन्जिनियर आकाश केसी पनि बेपत्ता भएको डीएसपी काफ्लेले जानकारी दिए ।
भोटेकोशी गाउँपालिका–५ मा बुलुकुटे झ्यालेस्थित बुलुकुटे ठाडो खोलामा बाढी आउँदा ६० वर्षका निमा दोर्जे तामाङ, उनकी बुहारी २७ वर्षकी मञ्जु तामाङ, नातिनीहरू ९ वर्षकी पासाङ नुर्बु तामाङ र ६ वर्षकी साहिल तामाङ बेपत्ता भएका छन् । नुर्बुको घर बगाउँदा उनका छोरा फुर्वा र उनकी १० दिनकी छोरी पनि घाइते भएकी छन् । त्यहाँ एउटा डोजर र एउटा जिपमा क्षति भएको छ । बाढीका कारण बाह्रबिसे–५ जम्बुमा ५ जना घाइते भएका छन् । यहाँ बाढीले १५ वटा घरमा क्षति पुर्याएको छ। बाह्रबिसे नगरपालिका–३ खुर्सानीबारीमा भोटेकोशी नदीले अरनिको राजमार्ग कटान गरेका कारण आवतजावत अवरुद्ध भएको छ ।
त्यस्तै, खागदल भन्ने ठाउँमा अरनिको राजमार्गमा रहेको पक्की पुल खागदल खोलाले १५ मिटर कटान गरेको छ । त्यहाँ १०/११ वटा घर, एउटा ग्यारेज, एउटा गाडी, एउटा ट्यांकर, सडक विभागको अलकत्रा बोक्ने एउटा ट्रक र बस बगाएको छ । त्यस्तै बाह्रबिसे नगरपालिका–८ जुरे नजिक भोटेकोशी नदीले १०० मिटर सडक कटान गरेको छ । सिन्धुपाल्चोककै बलेफी गाउँपालिका–७ मा पाँच वटा घर बगाएको छ ।
भोटेकोशी गाउँपालिका– ५ मै झ्यालेखोलाले ठाउँ ठाउँमा सडक कटान गरेको छ । बाढीले ल्याएको माटोका थुप्रिएका कारण कारण अरनिको राजमार्ग अवरुद्ध भएको डीएसपी काफ्लेले जानकारी दिए । बेपत्ताहरुको खोजी भइरहेको उनले बताए ।
हेटाैडा। सरकारले कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को गरेको लकडाउनको करिब साढे तीन महिनापछि शुक्रबार असार २६ गतेबाट जिल्ला भित्र मात्र सार्वजनिक यातायात खुला गरेको छ । सरकारले उपत्यकाका तीन जिल्ला काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरभित्र र बाहिरका जिल्लामा सम्बन्धित जिल्लाभित्र मात्र सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी सार्वजनिक सवारी साधन सञ्चालन गर्न दिने निर्णय गरेको हो । सरकारले छोटो दुरीका सवारी साधन सञ्चालन गर्न दिने निर्णय गरे पनि लामो दुरीको सवारी चलाउन अनुमति दिएको छैन ।
सरकारका प्रवक्ता, अर्थ, सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा. युवराज खतिवडाले मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्दै बिहीबार छोटो दुरीका सार्वजनिक यातायातका साधन सञ्चालन गर्न दिने निर्णय भएको जानकारी दिए । सार्वजनिक यातायात सञ्चालकले सुरक्षाका मापदण्ड पूरा गरेर यातायात सञ्चालन गर्न सकिने उनको भनाइ छ ।
सरकारले सिट क्षमताको बढीमा आधा यात्रु राखेर छोटो दुरीको यातायात सञ्चालन गर्न दिने निर्णय गरेको हो । अब कुल संख्याको आधा मात्र सिटमा यात्रु राखेर बस सञ्चालन गर्न पाइने भएको छ । सिट क्षमता आधा मात्र प्रयोग हुने भएपछि भाडादर भने दोब्बर बढाइएको छ । अब सार्वजनिक यातायातमा ५० प्रतिशतसम्म भाडा वृद्धि हुने भएको छ ।
सार्वजनिक यातायात सञ्चालन गर्दा चालक र सहचालकले मास्क र पन्जा अनिवार्य लगाउनुपर्नेछ । ढोका र यातायातका साधनभित्र स्यानिटाइजर राख्नुपर्नेछ भने यात्रुले पनि मास्क अनिवार्य लगाउनुपर्ने नियम बनाइएको छ । सार्वजनिक यातायात सञ्चालन गर्दा सामाजिक दूरी कायम गर्न सिटको एउटा पंक्तिमा एक जना मात्र राख्न पाइने नियम छ ।
यस्तै, एक दिनमा कम्तीमा एकपटक अनिवार्य रूपमा यातायातका साधनलाई संक्रमणमुक्त पनि गर्नुपर्नेछ । सरकारले ट्याक्सीको हकमा चालकबाहेक दुई जनासम्म यात्रु राखेर सञ्चालन गर्न दिने निर्णय गरेको हो । एउटै परिवारका सदस्य भएको खण्डमा भने ५ वर्षमुनिका बालबालिकालाई राख्न दिइनेछ ।

ट्याक्सी पनि उपत्यकाको हकमा तीन जिल्ला र बाहिर जिल्लामा सम्बन्धित जिल्लाभित्र मात्र चलाउन पाइने प्रवक्ता खतिवडाले जनाएका छन् । सरकारले गत १० चैत २०७६ का दिन निर्णय गर्दै ११ चैत बिहान ६ बजेदेखि लकडाउन घोषणा गरेको थियो । पटक पटक थप गर्दै ३२ जेठ २०७७ सम्म लकडाउन लम्ब्याएको थियो । पछिल्लो पटक भने जोर–बिजोर प्रणाली लागू गरेर निजी सवारी साधन सञ्चालन गर्न अनुमति दिएको थियो । लकडाउनकाे अवधी अाउदाे साउन पहिलाे सातासम्म लागू गर्ने निर्णय गरेकाे सरकारले विस्तारै लकडाउन खुकुलेा पार्दै लाने नीति लिएकाेमा पछिल्लाे पटक सार्वजनिक यातायात जिल्ला भित्र सञ्चालन गर्न दिएकाे हाे । काेराना रोकथाम तथा नियन्त्रणका लागि शैक्षिक संस्था लगायतका भिडभाड हुने केही क्षेत्र भने खुलाइएकाे छैन ।
काठमाडौं । स्थायी कमिटी बैठक पटक–पटक रोकेर सहमतिको प्रयास गरिरहेका नेकपा अध्यक्षद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहालबीचको वार्ता प्रधानमन्त्री पदमा अड्किएको छ । प्रचण्डले प्रष्टै शब्दमा ओलीलाई प्रधानमन्त्री पद त्यागेमा अध्यक्ष छाड्नु नपर्ने र यसमा माधव नेपालको पनि समर्थन हुने बताएका छन् ।
ओलीले राजीनामा दिएमा वा हटाइएमा कसलाई प्रधानमन्त्री बनाउने भन्नेमा प्रचण्ड र माधव नेपाल पक्षबीच छलफल भइसकेको छैन । तर ओली हटाउने शर्तमा एकजुट भएका नेताहरूले प्रचण्डलाई नै प्रधानमन्त्री स्वीकार गर्ने सम्भावना छ । किनकि, झलनाथ खनाल र वामदेव गौतमहरू प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्री बनाउने पक्षमा छन् ।
माधव नेपाल स्वयंले पनि ‘ओलीबाट फुत्काउनुस, मेरो समर्थन हुन्छ’ भन्ने आशय व्यक्त गरिसकेका छन् । ओलीलाई कायमै राख्दा सरकार र पार्टी झनै कमजोर हुने र त्यसले अर्को चुनावमा असर गर्ने भएकाले प्रधानमन्त्री हटाउने मूल्यमा माधव नेपालले प्रचण्डलाई साथ दिएको उनी निकट एक नेताले बताए ।
ती नेताले भने, अहिले सचिवालयका बहुमत नेता केपी ओलीलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाउन एकजुट छन् । प्रचण्डले प्रधानमन्त्री बन्ने चाहना पनि व्यक्त गरेकाले लौ न त ओलीबाट ल्याउनुस, आफैँ हुनुस् भनेकै हो । अहिले प्रधानमन्त्रीमा माधव कमरेडको दाबी छैन, ओली हटाउने कुरा मुख्य प्राथमिकता हो ।
त्यसो त पूर्वमाओवादी समूहका नेताहरू ओलीलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाएर माधव नेपाललाई बनाउने पक्षमा खुल्न सकेका छैनन् । ओलीलाई हटाएर नेपाललाई प्रधानमन्त्री बनाउने हो भने आफ्नो समर्थन नरहने कतिपय स्थायी कमिटी सदस्यले प्रचण्डलाई बताइसकेका छन् । उनीहरूले ओलीको विकल्प प्रचण्ड मात्र हुन् भनिरहेका छन् ।
शर्त अध्यक्ष होइन, प्रधानमन्त्री
केपी ओली र प्रचण्डबीचका लगातारका वार्ता सहमतिमा नपुग्नुको कारण एउटै हो–प्रधानमन्त्री र पार्टी अध्यक्ष दुवै पद छाड्न ओली तयार छैनन् । प्रचण्ड पनि ओलीलाई पूरै कार्यकाल प्रधानमन्त्री स्वीकार गर्ने पूर्वसहमतिप्रति पश्चाताप गर्दै बाँकी कार्यकाल आफू प्रधानमन्त्री हुने अन्तिम कसरतमा छन् ।
स्थायी कमिटी बैठकमा प्रचण्ड, माधव नेपाल, झलनाथ खनालसहित माधव पक्षधर अधिकांश स्थायी कमिटी सदस्यहरूले ओलीबाट पार्टी र सरकार दुवै नचल्ने भन्दै दुवै पदबाट राजीनामा मागेका थिए । वार्तामा बस्दा भने प्रचण्डले प्रधानमन्त्री छाड्दा ओलीलाई पार्टी अध्यक्षमा कायमै राख्ने बताएका छन् ।
प्रचण्डको भनाइ उद्धृत गर्दै पछिल्लो वार्तामा सहभागी एक नेताले भने, तपाईंबाट पार्टी र सरकार दुवै चलेन र दुवै पदबाट हटाउनुपर्छ भनेर बहुसंख्यक साथीहरू लागेका छन् । स्थायी कमिटीले केही न केही निर्णय गर्नैपर्ने हुन्छ । त्यो हुन नदिन जेठ २ को समझदारीमा फर्कौं, तपाईंले प्रधानमन्त्री त्याग्नुस, यसमै तपाईंको पनि हित छ ।
केपी ओली दुवै पद छाड्न तयार छैनन् र छाड्नुपरे वा हटाउन खोजिए पार्टी फुटाउने चेतावनी दिइरहेका छन् । उनी प्रचण्डसँग मंसिर ४ को सहमतिमा फर्किन आग्रह गरिरहेका छन् । त्यो भनेको प्रचण्डले कार्यकारी अध्यक्षका हिसाबले पार्टी चलाउने र ओलीले पूरै कार्यकाल प्रधानमन्त्री चलाउने ।
त्यसका लागि बरु कुनै लिखित सम्झौता वा कार्यकारी अध्यक्षको परिभाषित जिम्मेवारी तथा सरकार सञ्चालनमा प्रचण्डको पनि भूमिकाका सन्दर्भमा समझदारी गर्न सकिने उनको बटमलाइन छ ।
पार्टी एकता आफूहरू दुईजना भएर गरेकाले दुई अध्यक्षको समझदारीबाहेक अरू विधिमा नजाने अडानमा ओली देखिएका छन् । प्रचण्डले भन्ने गरेको जेठ २ को समझदारी मंसिर ४ मा टुङ्गिसकेकाले आलोपालो प्रधानमन्त्रीको ‘च्याप्टर क्लोज’भइसकेको ओली पक्षधर नेताहरू बताउँछन् ।
२०७५ जेठ २ गते पार्टी एकीकरणका सन्दर्भमा ओली र प्रचण्डबीच भएको गोप्य कागजमा दुवै अध्यक्षले आलोपालो प्रधानमन्त्री चलाउने भन्ने थियो । प्रचण्डले स्थायी कमिटी बैठकको सुरुकै दिन केपी ओलीविरुद्ध बगावत गर्दै गत मंसिर ४ गते आलोपालो प्रधानमन्त्री चलाउने जेठ २ को सम्झौता छाडेर आफूले भूल गरेको भन्दै पश्चाताप व्यक्त गरेका थिए । त्यही दिनबाटै प्रष्ट भइसकेको छ कि ओलीलाई हटाएर प्रचण्ड प्रधानमन्त्री बन्न चाहन्छन् ।
प्रचण्डले पाउलान् दुई वर्ष ?
भन्नलाई दुवै पदबाट ओलीको राजीनामा मागिए पनि प्रचण्ड माधव पक्षको ध्येय ओलीलाई प्रधानमन्त्रीबाट हटाउने हो । ओली प्रधानमन्त्रीमा कायमै रहँदा अझ बढी स्वेच्छाचारी हुँदै जाने, पार्टीभित्रका आफ्ना विरोधीलाई कमजोर बनाउने र शक्तिको दुरुपयोग गर्ने खतरा देखेर उनलाई हटाउन खोजिएको नेताहरूले बताउन थालेका छन् ।
ओलीले प्रधानमन्त्री पद आफैँसँग राखेर अध्यक्ष मात्र छाड्न तयार भए पनि परिस्थिति त्यहाँभन्दा अघि बढिसकेको नेपाल निकट नेताहरू बताउँछन् । तर ओलीले दुवै पद नछाड्ने निश्चित छ । उनी दुवै पद नछाड्ने र त्यसबाहेक अन्य विषयमा छलफल गरेर समझदारीमा जाने बटमलाइनमा छन् । जुन कुराले प्रचण्डको प्रधानमन्त्री बन्ने चाहना पूरा हुँदैन ।
ओली पक्षका एक नेता भन्छन् ‘उहाँहरूले एक व्यक्ति एक पद भनेर ओलीलाई दुईमध्ये एउटा छाड्न दबाब दिइरहनुभएको छ । तर प्रचण्डजीलाई प्रधानमन्त्री बनाउन पनि माधव नेपालहरू तयार छन् । त्यसो भए प्रचण्डले चाहिँ अध्यक्ष छाड्छन् त ? यसबाट प्रष्ट हुन्छ, यो विवाद विधिको होइन, पदको हो र ओलीले छाड्नुपर्ने कारण छैन ।’
प्रचण्डले अन्तिम घडीसम्म प्रधानमन्त्री पदमा ओलीसँग संघर्ष गर्ने निश्चित छ । आमनिर्वाचन भएको मंसिरमा ३ वर्ष पुग्दैछ । ओली प्रधानमन्त्री बनेको फागुनमा ३ वर्ष पुग्नेछ । यदि ओली र प्रचण्डबीच आलोपालोमा सहमति नै भयो भने पनि आजै ओलीले प्रधानमन्त्री छाड्लान् ? त्यो पनि सम्भव देखिँदैन ।
बाँकी दुई वर्ष प्रधानमन्त्री चलाउने गरी प्रचण्डले ओलीसँग मंसिर वा फागुनको उधारो सहमति गर्लान् ? त्यो पनि सम्भव देखिन्न । किनभने, उनी माधव नेपाल पक्षको दबाबमा छन् । यदि सहमति भएन भने स्थायी कमिटीको बहुमतले निर्णय गरेर जाने पक्षमा नेपाल पक्ष खरो उभिएको छ ।
छाड्ने हो भने अहिल्यै उपयुक्त
ओलीका लागि प्रधानमन्त्री पद त्याग्ने नै हो भने अहिले नै उपयुक्त समय हो भन्नेहरू पनि उनका निकटस्थसमेत छन् । अब जति सरकारमा बसे पनि धेरै ठूला काम गर्न सक्ने अवस्था छैन । कोभिड १९ को संक्रमण र यसले आर्थिक तथा मानवीय क्षेत्रमा पार्ने असर अझ भयावह हुँदै जानेछ । त्यसबेला सरकार थप विवादित र बदनाम हुनेछ ।
यदि प्रचण्डसँग ओलीले कुनै विन्दूमा गएर आलोपालो गर्नै पर्ने हो भने, उपयुक्त समय अहिलेनै हुन सक्छ भन्ने तर्क पनि आइरहेका छन् । ओलीले अहिले राजीनामा दिँदा उनलाई व्यक्तिगत रूपमा फाइदा नै हुनेछ र ओरालो लागिरहेको लोकप्रियताको ग्राफ पुनः माथि उठ्न सक्छ भन्नेहरू पनि ओली समूहमै छन् ।
लिम्पियाधुरासहितको नक्सा छापेर भूमि फिर्ता लिने संवैधानिक सुनिश्चिता गरेपछि आफूलाई भारतीय राज्य संयन्त्रले हटाउन लागेको कुरा उनले भनिसकेका छन् । भारतीय मिडियाका कर्कसलाग्दा प्रस्तुति र नक्सा प्रकरणपछि भारतीय सत्ताले वार्ताको सम्भावना खारेज गरेकाले ओलीको तर्क बिक्न सक्छ । यद्यपि प्रचण्डले राजीनामा भारतले होइन, आफूले मागेको बताइसकेका छन् ।
राजीनामा दिएपछि ओलीले यस विषयलाई जनतामा स्थापित गर्न सक्छन् । आफ्नै पार्टीका नेताहरु समेत भारतीय डिजाइनमा लागेर आफूलाई हटाउन लागेपछि पार्टी एकता बचाउन राजीनामा दिएको भनेर जाँदा ओलीले जनता र कार्यकर्ताको सहानुभूति पाउनेछन् । जसले गर्दा पार्टीभित्र उनी सबैभन्दा बलियो र आउने महाधिवेशन तथा चुनावमा उनकै कमाण्ड हुन सक्छ ।
तर, ओलीले भनिसकेका छन् कि अहिले मैले प्रधानमन्त्री पदबाट राजिनामा दिएँ भने नेपालको कुनै पनि शासकले देशको पक्षमा बोल्न र अडान लिन सक्ने छैन । नेपाल आफैंले आफ्नो बारेमा निर्णय लिने क्षमता फेरि गुमाउनेछ । त्यसैले मलाई हटाउने प्रयासहरु सफल हुन दिन्नँ ।
अवश्य पनि भारत ओलीको बहिर्गमन हेर्न आतुर छ । तर, उनलाई हटाउने सामथ्र्य भने नेकपाले मात्र राख्छ । ओलीलाई हटाउने प्रयास पनि अहिले नेकपाभित्रैबाट भइरहेको छ र पार्टीको बहुमत उनलाई हटाउने पक्षमा छ । आफ्नो थैली बलियो राखेमा चोरलाई दोष लाउनुपर्दैन । अझै पार्टीभित्र विश्वास आर्जन गर्न सके ओलीलाई भारतले हटाउन सक्दैन ।
दुई अध्यक्ष नै शक्तिका स्रोत ?
के ओलीले एकपटक फेरि प्रचण्डसँग प्रधानमन्त्री र अध्यक्ष दुवै पद सुरक्षित हुने गरी कुनै समझदारी गर्लान् ? पार्टीको एकल कमाण्ड चलाउने शर्तमा प्रचण्डले ओलीलाई मौका दिन तयार होलान् ? दुवै नेताबीच एक्ला एक्लै वार्ता भइरहेकाले यी प्रश्न अनुत्तरित छन् । तर एउटा कुराचाहिँ के प्रष्ट छ भने प्रचण्ड प्रतिनिधि सभाको यही कार्यकालमा प्रधानमन्त्री बन्न चाहन्छन् ।
पार्टीभित्र ओलीविरुद्ध यति ठूलो माहोल र दुईतिहाइ बहुमत जुटाएको मौकामा उनले प्रधानमन्त्री पद फुत्काउन सकेनन् भने ओली अझ शक्तिशाली बन्नेछन् । माधव नेपालले पनि अहिले ओलीलाई हटाउन जसरी विनाशर्त प्रचण्डलाई साथ दिएका छन्,त्यो अवस्था नरहन सक्छ ।
यति चाहिँ हो कि ओलीलाई बहुमतबाट हटाउन खोजियो भने नेकपा त्यही दिनबाट विभाजित हुने निश्चित छ । किनकि नेकपा एकीकरणका बेला तत्कालीन दुवै पार्टीमा एकताका फाइदा बेफाइदा र सैद्धान्तिक राजनीतिक विषयमा छलफल नै भएन । दुई अध्यक्षले गरेको निर्णयलाई ताली बजाएर अनुमोदन गरिएको हो ।
उबेला तत्कालीन एमाले र माओवादीका नेताहरूलाई चुनाव जित्नुथियो । दुई अध्यक्षले कुन कुन उद्देश्य र कस्ता भित्री साँठगाँठबाट एकता गरे भनेर पार्टीमा छलफल नै भएन । महाधिवेशनसम्म सहमतिका आधारमा गर्ने भनेर बहुमत र अल्पमतको आधारमा निर्णय गर्ने प्रक्रियामा विधानले नै प्रश्न उठाएको छ ।
नेकपाको विधान र अहिलेसम्मका अभ्यासहरूले दुई अध्यक्षलाई शक्तिको स्रोतका रुपमा स्थापित गरेका छन् । यो बुझेरै प्रचण्ड निकट नेता वर्षमान पुनले आलोपालो गर्ने हो वा अन्य सहमति गर्ने हो, जे गरे पनि दुई अध्यक्षको सहमति नै पार्टी एकता जोगाउने आधार हो भनेका छन् । नेकपामा संख्या निरीह र दुई अध्यक्षको चोचोमोचो नै वैधानिक आधार बनेको सत्य हो ।
दुई अध्यक्षको सहमतिलाई पार्टी कमिटीमा छलफल गराउने र सहमतिको आधारमा निर्णय गर्ने प्रक्रियाबाट बाहिर जानासाथ पार्टी एकता भंग हुने तर्क ओली पक्षले गरिरहेको छ । यदि प्रचण्ड माधव नेपाल पक्षले ओलीको सहमतिविना कुनै निर्णय गरेमा पहिलो वरीयताका अध्यक्ष ओलीले अर्को निर्णय गर्नेछन् ।
नेकपाका मध्यमार्गी नेताहरू यही बुझेर नै अहिले दुई अध्यक्षबीच नै लेनदेनको समझदारी होस् भन्ने चाहन्छन् । उनीहरूले आलोपालोमै फर्किने हो भने पनि ओलीलाई प्रचण्डले मनाऊन् भनिरहेका छन् । यसमा राष्ट्रपतिसँग पनि ओलीलाई सम्झाउन आग्रह गरिरहेकै छन् ।
सहमतिबाहेकको निर्णयले पार्टीमात्र फुट्दैन, संविधान नै धराशायी हुन्छ भन्ने घनश्याम भुसालको विश्लेषण सुन्नेहरू ओली–प्रचण्ड लेनदेन मिलोस् भन्ने कामना गरिरहेका छन् । पार्टी विभाजन नहुने मूल्यमा नेकपाको अहिलेको संकट टार्न अस्थायी युद्धविराम हुन सक्छ । अनलाइनखबरबाट
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिनिधि सभाको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिबाट पारित निजामती सेवाको गठन, सञ्चालन र सेवाका शर्त सम्बन्धी विधेयकको प्रतिवेदनबारे थप अध्ययन हुने बताएका छन् ।
बुधबार निजामती कर्मचारीहरूको आधिकारिक ट्रेड युनियनका पदाधिकारीसँग भएको भेटमा ओलीले असन्तुष्ट कर्मचारीका माग र चासोलाई ख्याल गरेर विधेयकमाथि थप अध्ययन हुने बताएका हुन् ।
काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिनिधि सभाको राज्य व्यवस्था तथा सुशासन समितिबाट पारित निजामती सेवाको गठन, सञ्चालन र सेवाका शर्त सम्बन्धी विधेयकको प्रतिवेदनबारे थप अध्ययन हुने बताएका छन् ।
बुधबार निजामती कर्मचारीहरूको आधिकारिक ट्रेड युनियनका पदाधिकारीसँग भएको भेटमा ओलीले असन्तुष्ट कर्मचारीका माग र चासोलाई ख्याल गरेर विधेयकमाथि थप अध्ययन हुने बताएका हुन् ।
मकवानपुर– जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) मकवानपुरका स्थानीय तहहरुको अनुगमन गरेको छ । अनुगमनको क्रममा कृषीलार्इ प्राथमिकता दिदै योजना तथा बजेट बनाउन सु दएको छ । जिल्लाको थाहा नगरपालिकालाई कृषि र पर्यटन क्षेत्रमा केन्द्रित भएर रोजगारमुखि कार्यक्रमहरु संचालन गर्न सुझाव दिएको छ । आईतबार जिल्ला समन्व्य समिति मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलालको नेतृत्वमा गरिएको अनुगमनका क्रममा प्रमुख खुलालले कृषि र पर्यटन क्षेत्रको प्रचुर संभावना भएकाले त्यसमै केन्द्रित भएर कार्यक्रमहरु संचालन गर्न सुझाव दिनुभयो ।
अनुगमन टोलीले चालु आर्थिक वर्षमा नगरपालिकाले संचालन गरेका योजना तथा कार्यक्रमहरुका बारेमा जानकारी लिनुका साथै विभिन्न विषयमा छलफल समेत भएको थियो । छलफलका क्रममा प्रमुख खुलालले कृषि र पर्यटनबाट थाहा नगरपालिकाले समृद्धि हासिल गर्न सक्ने बताउनुभयो । विविधताले भरिएको थाहा नगरपालिकालाई व्यवस्थि तगर्न सके समृद्धि हासिल गर्न सकिने बताउनुभयो ।
उहाँले मैत्रीपुर्ण नगर निमार्ण गर्न सामाजिक क्षेत्रका कार्यक्रमहरु समेतमा ध्यान दिन आग्रह गर्दै सुशासनका क्षेत्रमा मैत्रीपुर्ण नगर बनाउन बालमैत्री, महिला मैत्री, अपाङ्ग मैत्री, बृद्धबृद्धा मैत्री नगर निर्माण तर्फ काम गर्न सुझाव दिनुभयो । उहाँले जनताको मन भित्र बस्न सक्ने गर्न तथा जनतालाई सुसुचित गर्ने तर्फ समेत स्थानिय तहहरुले ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो । जनताले मेरो सरकार भन्ने महसुस गर्न सक्ने गरि काम गर्न सुझाव दिनुभयो ।
छलफलमा थाहा नगरपालिकाका प्रमुख लबशेर बिष्ट, उपप्रमुख खड्ग गोपाली, प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत हरिलाल पुरीलगायत विषयगत शाखाका प्रमुखहरुले समग्र अवस्थाका बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो । सो क्रममा थाहा नगरपालिकामा आर्थिक वर्ष २०७६/७७ मा केन्द्र सरकारबाट ४१ करोड ८७ लाख र प्रदेश सरकारबाट ५ करोड २८ लाख तथा आन्तरिक आय २१ करोड ४५ लाख बजेट मध्ये चालु तर्फ ३७ करोड ७४ लाख र पुजीँगत तर्फ ४५ करोड ६८ लाख विनियोजन भएको जानकारी दिनुभयो । जस मध्ये चालु तर्फ ७४ प्रतिशत र पुँजीगत तर्फ ६२ प्रतिशत खर्च भएको साथै ४ करोड ३७ लाख बेरुजु मध्य चालु आथिृक वर्षमा ३ करोड १९ लाख फरछ्यौट भएको जानकारी दिईएको छ ।
चालु आर्थिक वर्षमा पुर्वाधार तर्फ वडा स्तरीय ११७ मध्ये ९० वटा सम्पन्न भएको र २७ वटा चालु अवस्थामा रहेको साथै ठुला आयोजना १४ वटा मध्ये ५ वटा सम्पन्न भएको र बाँकी चालु अवस्थामा रहेको जानकारी दिईएको थियो । चालु आर्थिक वर्षमा कोरोनाका कारण केहि आयोजनामा काम प्रभावित भएको भए पनि ८० प्रतिशत भन्दा बढी प्रगती हासिल हुने मेयर लबहेर बिष्टले बताउनुभयो । उहाँले नगरपालिकामा जनतासंग जोडिएर सुशासन कायम गर्ने र जनतालाई नजिकको सरकारको प्रत्याभुति हुने गरि काम गरिरहेको बताउनुभयो ।
मकवानपुरगढी गाउँपालिकाको अनुगमन
मकवानपुर– जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलालको नृतृत्वमा शुक्रबार जिल्लाको मकवानपुरगढी गाउँपालिकाको अनुगमन गरिएको छ । जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहहरुले चालु आर्थिक वर्षभित्र गरेका काम तथा प्राप्त उपलब्धी एवम् समस्याका बारेमा बुझ्ने क्रममा शुक्रबार मकवानपुरगढी गाउँपालिकाको अनुगमन गरिएको हो ।
अनुगमन टोलीले पालिकाको समग्र विकास निर्माण तथा प्राप्त उपलब्धीका बारेमा जानकारी लिनुका साथै उत्पन्न समस्याका बारेमा छलफल समेत गरिएको थियो । छलफलका क्रममा जिसस मकवानपुरका प्रमुख खुलालले मकवानपुरगढी गाउँपालिकामा कृषि र पर्यटनको प्रचुर सम्भावना रहेकाले गाउँपालिकाको योजना पनि त्यसै कुरामा केन्द्रित हुनुपर्ने बताउनुभयो । “कृषि र पर्यटन क्षेत्रको विकास गरेर मकवानपुरगढी गाउँपालिकाले समृद्धि हासिल गर्न सक्छ, त्यसैले स्थानिय विशेषता अनुसारको योजना निर्माण गर्न सके समृद्धि हासिल गर्न सकिन्छ”– प्रमुख खुलालले भन्नुभयो ।
प्रमुख खुलालले भौतिक विकाससंगै स्थानिय तहहरुले सामाजिक तथा आर्थिक समृद्धि हासिल गर्ने कुरामा विशेष ध्यान दिन जरुरी रहेको बताउनुभयो । उहाँले सहयोगापेक्षि सकड माानव मुक्त, स्थानिय तह सहिद स्मृति राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता, सामाजिक सुधार, विपद, स्वास्थ्य, शिक्षाका क्षेत्रमा समयमै बजेटको व्यवस्थापन गर्न समेत सुझाव दिनुभयो । साथै प्रमुख खुलालले कोरोनाका कारण प्रभावित शैक्षिक क्षेत्र सुचारु गर्ने तर्फ स्थानीय तहहरुले ध्यान दिनुपर्ने बताउनुभयो । यसका साथै प्रमुख खुलालले जनताले प्रत्यक्ष रुपमा भोग गर्न पाउने र जनताले अनुभुति गर्ने काम गर्न आग्रह गर्नुभयो ।
अनुगमनका क्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष बिदुर हुमागाई, प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत राम कुमार पुडासैनीलगायत अन्य विषयगत शाखाका कर्मचारीहरुले गाउँपालिकाको समग्र अवस्थाका बारेममा टोलीलाई जानकारी गराउनुभएको थियो । अध्यक्ष हुमागाईले चालु आर्थिक वर्ष २०७५÷०७६ मा गाउँपालिकामा केन्द्र सरकारबाट ३२ करोड १२ लाख ७० हजार, प्रदेश सरकारबाट ४ करोड ८४ हजार, आन्तरिक तर्फ ८ करोड ५२ लाख र राजस्व बाँडफाँडबाट १६ करोड २५ लाख प्राप्त भएको मध्ये जेष्ठ मसान्त सम्ममा केन्द्रको करीब ६८ प्रतिशत, प्रदेशको करीब २८ प्रतिशत, आन्तरिकबाट करिब ३८ प्रतिशत र राजस्व बाँडफाँडबाट प्राप्त रकम मध्ये करीब ५५ प्रतिशत रकम खर्च भएको जानकारी दिईएको छ । चालु आर्थिक वर्षमा चालु तर्फ २८ करोड ३७ लाख ७४ हजार मध्ये करीब ६८ प्रतिशत र पुँजीगत तर्फ ३२ करोड ८७ लाख मध्ये करीब ३५ प्रतिशत र गाउँपालिकाको करीब ४ करोड बेरुजु मध्ये २ करोड ३३ लाख फ¥छ्यौट भएको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत पुडासैनीले जानकारी दिनुभयो ।
गाउँपालिकामा हाल सम्म ६५ वटा ऐन नियम निर्देशिका, मार्गदर्शन र कार्यविधि निर्माण भएको जानकारी दिँदै अध्यक्ष हुमागाईले आर्थिक विकास तर्फ करीब ३६ प्रतिशत, पुर्वाधार विकास तर्फ करबि ४० प्रतिशत, सुसासन तथा अन्तरसम्बन्ध क्षेत्रमा करीब ४२ प्रतिशत र सामाजिक विकास तर्फ विनियोजित बजेट मध्ये करीब ४९ प्रतिशत खर्च भएको जानकारी दिनुभयो । उहाँले चालु आर्थिक वर्षको अन्त्य सम्ममा समग्र बजेट कार्यान्वयनको अवस्था ९० प्रतिशत पुग्ने अपेक्षा गरेको समेत बताउनुभयो ।
गढी गाउँपालिकाको चालु आर्थिक वर्षमा ५ वर्षे आवधिक योजना निर्माण गरेको, पालिकाबाट वडा केन्द्रसम्म जोड्ने सडक मार्ग १२ महिना सुचारु हुने गरि विकास गरेको, विभिन्न वडा जोड्ने पुन निर्माण गरेको, एक घर एक धारा को अवधारणा अनुसार स्वच्छ खानेपानी वितरण भएको, मकवानपुरगढी दरबारमा आवश्यक भौतिक पुर्वाधार निर्माण गरेर मनोरञ्जन कर लागु गर्ने तयारी गरेको, १५ शैयाको अस्पतालको भवन निर्माण कार्य सुरु गरिएको, शिशु देखि कक्षा ५ सम्मका सम्पुर्ण विद्यार्थीलाई दिवा खाजाको व्इवस्था गरिएको र यो कार्यक्रम आगामी आर्थिक वर्षमा कक्षा १० सम्म लागु गरिने, दुईबटा विद्यालयमा अंग्रेजी माध्यममा पठनपाठन सुरु गरिएको, कृषि क्षेत्रमा विभिन्न अनुदानको व्इवस्था गरिएको, पकेट क्षेत्र निर्धारण गरेर माटो परिक्षण प्रयोशाला, दाना उद्योग संचालनलगायत विभिन्न कार्यक्रमहरु कार्यान्वयन गरिएको जानकारी दिनुभयो ।
मनहरी गाउँपालिकाको अनुगमन
मकवानपुर– जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) मकवानपुरले बिहीबार जिल्लाको मनहरी गाउँपालिकाको अनुगमन गरिएको छ । जिसस मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलालको नेतृत्वमा गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षमा गरेका विकास निर्माणका कामलगायत सामाजिक, आर्थिक उपलब्धीलगायत समग्र अवस्थाका बारेमा अनुगमन गरिएको हो ।
छलफलका क्रममा मनहरी गाउँपालिकाका अध्यक्ष एकराज उप्रेतीले जिससको भुमिकाले मकवानपुरका स्थानीय तहहरुलाई काममा सहजता महसुस गरेको बताउनुभयो । अध्यक्ष उप्रेतीले जिसस मकवानपुरले हरेक क्षेत्रमा स्थानीय तहहरुलाई सहजीकरण गरेको बताउनुभयो । उहाँले जिससको समन्वयका कारण मकवानपुरका स्थानीय तहहरुलाई काममा सहजता मिलेको बताउनुभयो । “हरेक क्षेत्रमा काम गर्दा राहत महसुस गरेका छौं” अध्यक्ष उप्रेतीले भन्नुभयो । उहाँले जिल्ला समन्वय समितिले जिल्लाका सबै स्थानीय तहहरुको कानुन निर्माणमा एकरुपता ल्याउनका लागि भुमिका खेलोस, साथै जिससबाट नियमित रुपमा स्थानीय तहहरुको अनुगमनको अपेक्षा गरेको समेत बताउनुभयो ।
अनुगमनका क्रममा जिल्ला समन्व्य समितिको टोलीले गाउँपालिकाको समग्र अवस्थाका बारेमा जानकारी लिनुका साथै विभिन्न विषयमा छलफल समेत गरेको थियो । छलफलमा गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षमा गरेका विकास निर्माण, सामाजिक, आर्थिकल विकासगायत समग्र अवस्था तथा समस्याका बारेमा गाउँपालिका अध्यक्ष एकराज उप्रेती तथा अन्य कर्मचारीहरुले जानकारी गराउनुभएको थियो । अध्यक्ष उप्रेतीले चालु आर्थिक वर्षमा भौतिक प्रगती राम्रो भए पनि कोरोनाका कारण सामाजिक क्षेत्रका कार्यक्रमहरु सबै सम्पन्न गर्न नसकिएको गराउनुभयो ।
उहाँले चालु आर्थिक वर्षमा केन्द्र सरकारबाट ३४ करोड ४३ लाख, प्रदेश सरकारबाट १ करोड ४७ लाख र आन्तरिक स्रोतबाट १९ करोड ५० लाख आम्दानी भएको जानकारी दिनुभयो । सो मध्ये चालु तर्फ २५ करोड ९२ लाख मध्ये १८ करोड ६२ लाख र पुँजीगत तर्फ ३६ करोड ७ लाख मध्ये १३ करोड ७२ लाख खर्च भएको जानकारी दिनुभयो । त्यस्तै चालु आर्थिक वर्षमा ५ करोड बेरुजु रहेको मध्ये करीब ४ करोड फ¥छ्यौट भईसकेको उहाँले जानकारी दिनुभयो ।
अध्यक्ष उप्रेतीले चालु आर्थिक वर्षमा भौतिक निर्माण तर्फको उपभोक्ता समिति मार्फत ३२२ वटा र ठेक्का मार्फत ४४ वटा योजना रहेकोमा सबै सम्झैता भएको र केही मात्र सम्पन्न हुन बाँकी रहेको जानकारी दिनुभयो । उहाँले चालु आर्थिक वर्षमा आर्थिक विकास तर्फ कृषि क्षेत्रलाई विशेष प्राथमिक्ता दिएर कृषि क्षेत्रमा विभिन्न अनुदान कार्यक्रम, दुधमा अनुदान, विद्यार्थी संख्याको आधारमा अनुदानमा शिक्षकको व्यवस्था, विषधिरहित तरकारी उत्पादन, बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा, सामाजिक सुधार ऐन निर्माण गरेर कार्यान्वयन, एकिकृत बोटे बस्ती निर्माण, ३ सय विपन्न परिवारको स्वास्थ्य बीमा, खरको छानामुक्त गाउँपालिका निर्माणलगायतका उपलब्धीमुलक कार्यक्रम संचालन भएको बताउनुभयो ।
छलफलका क्रममा जिसस प्रमुख खुलालले जनतासंग प्रत्यक्ष जोडिने र नजिकको सरकारको अनुभुति गर्ने गरि काम गर्न सुझाव दिनुभयो । उहाँले मकवानपुर जिल्लाको विशेष्ताका आधारमा कृषि क्षेत्रमा रोजगार केन्द्रित भएर अगाडी बढ्न आग्रह गर्नुभयो । शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, समाजिक क्षेत्रमा जनतासंग जोडिन सक्नुपर्ने बताउनुभयो ।
जिल्ला समन्वय समितिको काम नै स्थानिय तहलाई सवल बनाउन समन्व्य र सहजिकरण गर्ने भएकाले स्थानीय तहको उन्नतीका लागि सदैब समन्वय र सहजिकरणको भुमिका निर्वाह गर्ने बताउनुभयो । सो क्रममा टोलीले गाउँपालिकाका संचालित विभिन्न भौतिक आयोजनाहरुको स्थलगत अनुगमन समेत गरेको थियो ।
बागमती गाउँपालिका अनुगमन
मकवानपुर– मकवानपुरको बागमती गाउँपालिकाले आगामी आर्थिक वर्षमा कृषि र पशु पालन तर्फ रोजगारमुखी तथा आत्मनिर्भर हुने बजेट निर्माणको तयारी गरेको जनाएको छ । सोमबार जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरबाट भएको अनुगमनका क्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष सर्केश घलानले बिशेष रुपमा कृषि र पशुपालनमा आत्म निर्भर हुने बजेट निर्माणको तयारी हरेको बताउनुभयो ।
जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका प्रमुख रघुनाथ खुलालको संयोजक्त्वमा गाउँपालिकाको समग्र योजना, विकास निर्माण, सुशासनलगायतका क्षेत्रमा भएगरेका कामका विषयमा भउको अनुगमनका क्रममा गाउँपालिकाले कृषिमा बिशेष जोड दिने बताउनुभयो । उहाँले आगामी वर्ष भौतिक पुर्वाधार निर्माणलाई दोस्रो प्राथमिक्तामा राखेर विदेशबाट फर्किएकाहरुलाई गाउँमै रोजगारी सृजन ागर्न सक्ने खालका योजना निर्माण गर्ने बताउनुभयो ।
सो क्रममा जिसस मकवानपुरका प्रमुख खुलालले बागमती गाउँपालिका आँफैमा बिकट गाउँपालिका भएकाले जनचेतना अभिबृद्धिसंगसैगै विगतका अनुभव र अहिलेको कोरोना माहामारीलाई ध्यानमा राखेर बजेट निर्माण गर्न सुझाव दिनुभयो । रोजगारीको समस्या समाधान हुने किसिमको बजेट निति कार्यक्रम तथा बजेट निर्माणमा जोड दिन आग्ह गर्नुभयो । यसका साथै प्रमुख खुलालले सामाजिक क्षेत्रमा बालमैत्री, महिला मैत्री, अपाङ्ग मैत्रीलगायतका क्षेत्रमा ध्यान दिदै स्वास्थ्य शिक्षालगायतका क्षेत्रमा समेत ध्यान दिन सुझाव दिनुभयो ।
त्यस्तै उहाँले सहयोगापेक्षि सडक मानव मुक्त व्यवस्थापन, स्थानिय तह सहिद स्मृति राष्ट्रिय फुटबललगायतका क्षेत्रमा बजेटको व्यवस्था गर्न तथा गाउँपालिकाको राजस्व् बृद्धिका लागि ढ्ंगा गिट्टी बालुवाको व्यवस्थापनमा ध्यान दिन सुझाव दिनुभयो । अनुगमनमा जिसस उपप्रमुख भगवती पुडासैनी, गाउँपालिका उपाध्यक्ष धनमाया स्याङ्तान, समन्वय अधिकारी आनन्दराज पोखरेल, सदस्य देवराज रिमाल, शाखा अधिकृत भीमलाल मर्जजन, नायवशुब्बा उपेन्द्रनाथ पोखरेललागयतको सहभागिता थियो । सो क्रममा गाउँपालिकाबाट भएका कामका बारेमा शाखागत रुपमा भएका कामका बारेमा जानकारी दिएका थिए ।
बकैया गाउँपालिकाको अनुगमन
मकवानपुर– जिल्ला समन्वय समिति (जिसस) मकवानपुरबाट आईतबार जिल्लाको पुर्वी बकैया गाउँपालिकाको अनुगमन गरिएको छ । जिसस प्रमुख रघुनाथ खुलालको नेतृत्वमा गाउँपालिकाको चालु आर्थिक वर्षको समग्र प्रगतिको अवस्थाका विषयमा अनुगमन अनुगमन गरिएको हो ।
सो क्रममा गाउँपालिकाले चालु आर्थिक वर्षमा गरेका काम तथा आगामी वर्षको निति कार्यक्रम तथा बजेटका विषयमा छलफल समेत भएको थियो । छलफलका क्रममा जिसस प्रमुख खुलालले आगामी वर्षको निति कार्यक्रम तथा बजेट निर्माण गर्दा प्राथमिक्ता निर्धारण गरेर छनोट गर्न सुझाव दिनुभयो । उहाँले आगामी निति कार्यक्रम तथा बजेट निर्माण गर्दा भौतिक पुर्वाधारसंगै कृषि, स्वास्थ्य, शिक्षा र रोजगारीलाई बिशेष प्राथमिक्ता दिनु सुझाव दिनुभयो । बिशेष गरि वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएकाहरुलाई ध्यानमा राखेर रोजगार उन्मुख बजेट निर्माण गर्न उहाँले सुझाव दिनुभयो ।
त्यस्तै प्रमुख खुलालले पुर्वाधार निर्माणमा प्राविधिक पक्षलाई ध्यान दिन, सामाजिक क्षेत्रमा पनि उत्तिकै ध्यान दिन सुझाव दिनुभयो । प्रमुख खुलालले आगामी बजेटमा सहयोगापेक्षी सडक मानव व्यवस्थापनका लागि तथा स्थानिय तह सहिद स्मृति राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिताका लागि बजेट व्यवस्थापन गर्न सुझाव दिनुभयो ।
विद्यालय शिक्षाका लागि अनलाईन कक्षा व्यवस्थापनका साथै विपद व्यवस्थापनका क्षेत्रमा योजनाबद्ध तयारी गर्न सुझाव दिँदै सुचनाको क्षेत्रमा ठोस योजना निर्माण्त्यस्तै उहाँले स्थानीय तहको आय बृद्धिका लागि ढुंगा गिट्टी बालुवाको व्यवस्थित रुपमा प्रयोग गर्न आग्ह गर्नुभयो । छलफलमा उपप्रमुख भगवती पुडासैनीले आन्तरिक आयको बृद्धिमा ध्यन दिँदै लक्षित वर्गका कार्यक्रमहरुलाई प्रथमिक्ता दिएर बजेट निर्माण गर्न सुझाव दिनुभयो ।
छलफलका क्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष दामोदर खनाल, उपाध्यक्ष सरला बोलखे, प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत रामकुमार पुडासैनीलगायत विभिन्न शाखाका कर्मचारीहरुले चालु आर्थिक वर्षको समग्र प्रगति तथा समस्याका बारेमा जानकारी दिनुभएको थियो । गाउँपालिका अध्यक्ष दामोदर खनालले चालु आर्थिक वर्षमा सबै वडाबाट गाउँपालिका केन्द्र जोड्ने सडक सञ्जाल तयार भएको बताउनुभयो । उहाँले बिशेष गरि पुर्वाधार विकासमा वन क्षेत्रले समस्या सृजना गरेको समेत बताउनुभयो । यो वर्ष बाटो घाटो र बिद्युतीकरणलाई नै प्राथमिक्ता दिएर काम भएको अध्यक्ष खनालले जानकारी दिनुभयो । उहाँले जिल्ला समन्वय समितिबाट सहजीकरणका क्षेत्रमा थुप्रै सहयोग प्राप्त भएको र आगामी दिनमा समेत अझ बढी सहयोग र सहकार्यको अपेक्षा गरेको समेत बताउनुभयो ।
त्यस्तै गाउँपालिका उपाध्यक्ष सरला बोलखेले लकडाउनका कारण थुप्रै कामहरु गर्न नसकिएको बताउनुभयो । यसै वर्ष बालमैत्री घोषणा गर्ने लक्ष्य रहेको तर लकडाउनका कारण बालमैत्रीका केहि सुचकहरुमा काम गर्न नसकेकाले घोषणा हुन नसकेको बताउनुभयो । उहाँले गाउँपालिकामा बालविवाह मुल समस्याका रुपमा रहेको भन्दै यसको समाधानका लागि विभिन्न योजना बनाएर काम गरिरहेको बताउनुभयो । उपाध्यक्ष बोलखेले रोजगारी सृजना हुने खालका कार्यक्रम, कृषिमा ब्याज अनुदान, पशु विमामा सहयोग कार्यक्रम, भैसी पकेट क्षेत्र प्याकेज, दुधमा एक रुपैयाँ अनुदान, टनेल खेतीमा अनुदान कार्यक्रम, निशुल्क रगत कार्यक्रम, घरघरमा एम्बुलेन्स कार्यक्रम जस्ता महत्वपुर्ण कार्यक्रमहरु यस वर्ष भएको बताउनुभयो । उहाँले आगामी आर्थिक वर्षमा करीब ७० करोडको बजेट निर्माण हुने सकेत बताउनुभयो ।
छलफलका क्रममा प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत लक्ष्मण पुडासैनीले गाउँपालिकाको कुल बजेट मध्ये चालु तर्फ करीब ५७ प्रतिशत र पुँजीगत तर्फ करीब २२ प्रतिशत बजेट खर्च भएको बताउनुभयो । उहाँले कतिपय योजनाको भुक्तानी बाँकी रहेकाले खर्च प्रतिशत असाढ मसान्त सम्ममा बढ्ने बताउनुभयो । उहाँले यो वर्ष करीब ८० देखि ९० प्रतिशत बजेट खर्च हुने बताउनुभयो । टोलीले गाउँपालिकाबाट चालु आर्थिक वर्षमा सञ्चालित विभिन्न योजनाहरुको अनुगमन समेत गरेको थियो ।
सो क्रममा प्रदेश सरकारको ५० लाख सहयोग र गाउँपालिकाको ५० लाखमा निर्माण भएको सडक, जिससको मौजदात कोषबाट एक करोडलागतमा निर्माण भइरहेको खानेपानी आयोजना, गौतमबुद्ध पर्यटन पार्क, निर्माणाधिन फुटबल मैदानलगायत योजनाको अनुगमन गरिएको थियो । अनुगमन टोलीमा समन्वय अधिकारी आनन्दराज पोखरेल, जिससका सदस्य देवराज रिमाल, जिससका शाखा अधिकृत भीमलाल मर्जजन, नायब सुब्बा उपेन्द्र पोखरेललगायतको सहभागिता थियो ।
इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको अनुगमन
जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरले उत्तरी मकवानपुरको इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको अनुगमन गरेको छ । जिसस प्रमुख रघुनाथ खुलालको नेतृत्वको टोली गाउँपालिकाको गतिविधि, योजनाहरुको अवस्था, विकास निर्माण, सामाजिक, आर्थिक, प्रशासनिक लगायतका विषयमा जानकारी लिनुभएको थियो ।
अनुगमण गर्दै जिसस प्रमुख खुलालले कृषि र पर्यटनको प्रचुर सम्भावना बोकेको कारण आगामी बजेट कृषि र पर्यटनलाई प्राथमिकता दिदै रोजगार सिर्जना हुने खालको ल्याउन सुझाब दिनुभयो ।
उहाँले स्थानीय तहको योजनाहरु जनमैत्री हुनुपर्ने, सामुदायिक रेडियो सँग सहकार्य गरेर जनतासम्म सूचना प्रवाह गर्नुपर्ने, कर्मचारी कल्याण कोष स्थापना गर्नुपर्ने, ढुंगा गिट्टी बालुवालाई व्यवस्थित उपयोग, लकडाउनको अवधिभरको लागि विद्यार्थीहरुको पठनपाठन व्यवस्थापनका लागि दुरशिक्षा प्रणाली अन्तर्गत स्थानीय सञ्चार माध्यमसँग सहकार्य गर्ने, वर्षामा आउन सक्ने विपदको लागि सजग रहनुपर्ने लगायतका विविध विषयमा ध्यान दिन सुझाब दिनुभयो ।
अनुगमणका क्रममा सुझाब दिदै प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपालले गाउँपालिकाले सञ्चालन गरेको योजनाहरुको अनुगमण परिणाममुखी हुनुपर्ने बताउनुभयो । साथै उहाँले कोरोनाको कारण उत्पन्न विषम परिस्थितिमा गाउँपालिकाले विदेशमा रहेकाहरुको संख्याको विवरण राख्नुपर्ने र होम क्वारेन्टाइनको अवस्थालाई व्यवस्थापन गर्न सुझाव दिनुभयो ।
गाउँपालिकाको मुख्य मुख्य कार्य र प्रगतीको बारेमा जानकारी दिदै गाउँपालिकाका अध्यक्ष जीवन लामाले गाउँपालिकाको टिमले नतिजामुखी भएर काम गरिरहेका बताउनुभयो । अनुगमनमा जिसस उपप्रमुख भगवती पुडासैनी, प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपाल लगायतको सहभागिता थियो ।
साथै आजनै उक्त टोलीले इन्द्रसरोवरको सिस्नेरीमा ढुंगा गिट्टी उत्खनन्को अवस्था र इन्द्रसरोवर २ कुलेखानीमा करिब २५ लाखको लागतमा निर्माण हुँदै गरेको गाउँपालिका स्तरिय खेलकुद मैदानको समेत अनुगमण गरेको छ ।
इन्द्रसरोवर गाउँपालिका वडा नं १ मार्खुका किसानलाई आज कृषि सामग्री वितरण गरिएको छ । इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको प्राविधिक सहयोगमा कृषि ज्ञान केन्द्र चितवनबाट प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकिकरण परियोजना पकेट विकास कार्यक्रम अन्तर्गत ५० प्रतिशत अनुदानमा कृषि सामाग्री वितरण गरिएको हो ।
इन्द्रसरोवर तरकारी पकेट क्षेत्र सञ्चालक समिति मार्खुको आयोजनामा आज एक औपचारिक कार्यक्रम मार्फ किसानहरुलाई बिउबिजन, जैनिक मल, पाईप, इलेक्टोनिक पम्प, मिनिटिलर, मल्चिङ प्लास्टिक, सिचाइ पाइप, टनेल हाउस र डिजिटल काँटा लगायतका सामाग्रीहरु वितरण गरिएको समितिका कोषाध्यक्ष मणीराज थापाले जानकारी दिनुभयो ।
कार्यक्रममा बोल्नुहुँदै इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाका अध्यक्ष जीवन लामाले प्राप्त गरेको सामाग्रीको परिणममुखी रुपमा भरपुर प्रयोग गर्न किसानलाई अनुरोध गनुभयो । त्यसमा किसानलाई अन्य आवश्यकता भएमा गाउँपालिकाले सहयोग गर्ने समेत उहाँले बताउनुभयो । इन्द्रसरोवर तरकारी पकेट क्षेत्र सञ्चालक समितिको संयोजक सरिता बस्नेतको सभाध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाका अध्यक्ष जीवनलामाको प्रमुख आतिथ्यता तथा वडा अध्यक्ष जमान सिं वाईवाको विशिष्ट आतिथ्यता रहेको थियो भने कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समितिका प्रमुख रघुनाथ खनाल, उपप्रमुख भगवती पुडासैनी, प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपाल लगायतको समेत सहभागिता थियो ।
यस्तै इन्द्रसरोवर गाउँपालिकाको पशुशाखाले पनि इन्द्रसरोवर गाउँपालिका १ मार्खुमा सन्चालित पशु स्वास्थ्य ब्यबश्थापनका लागि औषधि र पशु स्वास्थ्य ब्यबस्थापन तथा मत्स्य उपचार सेवा कार्यक्रममा सहभागी ७५ जना पशुपालक कृषकहरुलाइ बाख्राको ४५७ वटा, कुखुराको ११३ वटा, भैंसीको ३७ वटा र ११ वटा गाईको लागि औषधि र सुपर नेपियर जातको जातको घाँसको बीउ वितरण गरेको पशुविकास शाखाका प्रमुख अमृत गोगालीले जानकारी दिनुभयो ।