कोरोना भाइरसको संक्रमणले विश्व तातेको छ । यतिखेर शक्तिशालि हुँ भन्ने राष्ट्र र व्यक्तिलाई पनि कोरोनाको भयले छाडेको छैन । यसै बिच नेपालमा मानिने विभिन्न धार्मिक परम्परा अनुसार विभिन्न पर्वहरु सुरु भएका छन् । समान्यतय साउन महिनादेखि कात्तिकसम्म विभिन्न पर्वहरु मनाइने गरिन्छ नेपालमा । चाडपर्वको चटारोसँगै कोभिड– १९ को संक्रमण जोखिम पनि बढ्दो छ । चाडपर्व मनाउनु व्यक्तिगत खुसि तथा रमाइलोको लागि आवश्यक पनि छ ।
परिवारभित्र सुखद वातावरण सिर्जना गर्न, व्यक्तिको मन प्रफुल्ल राख्न समय समयमा रमाइलो पनि अपरिहार्य हुन्छ । मान्छेलाई लामो समयसम्म कामको चाप, तनाव, दिक्दारी भैरह्यो भने यसको प्रत्यक्ष असर व्यक्तिको आन्तरीक शक्तिमा पुग्ने हुनाले नियमित हाँसो खुसिहरु पनि आवश्यक हुन्छ । अहिलेको आवश्यकता भनेको पर्व र मेलाको जगेर्ना पनि हुने र संक्रमण पनि नफैलिने तरिकाले पर्व मनाउनु हो । सरकारले कोरोना नियन्त्रणको लागि भीडभाड नगर्न, मेला पर्वको लागि टाढाटाढा नजान आग्रह गरेको छ । मन्दिरमा जात्राहरु लगाउन निषेध गरेको छ । यस्ता निर्णयहरुलाई आम नागरिकले पालना गर्नु सबैको कर्तव्य हो ।
कोरोना संक्रमणको संकटपूर्ण अवस्था भएकोले यसको नियन्त्रणका लागि सरकारको मात्रै मुख ताक्नुभन्दा जनता आफैं सचेत हुनु बुद्धिमानी हो । आफू सुरक्षित भएमात्रै सबै सुरक्षित रहन्छन् भन्ने भावना सबैमा जरुरी छ । चाडपर्व संस्कार हाम्रा अमूल्य निधि हुन् । संस्कार टिकाइराख्न सक्यौं भने मात्रै आफ्नो पहिचानलाई जीवन्तता राख्न सक्छौ । तर भनिन्छ नि सास रहे आश । हामीले यस वर्ष आफू बचेर पर्वप्रतिको आस्था बचाउन सक्यौ भने फेरि फेरि पनि यस्ता गतिविधि मनाउन सक्नेछाैं । सरकारको बाटो हेर्ने र सरकारले यो गरेन त्यो गरेन भन्नु भन्दापनि आफू आफूले आफ्नो स्थानबाट स्वास्थ्य सुरक्षा अपनाउँदै पर्व मनाऔ, आजैबाट सुरु भएको पर्व हरितालिका तीजको अवसरमा हिन्दु नारीहरुमा शुभकामना ।

- सम्झना घिमिरे
नेपाल टेलिकम प्रालिले सेवाग्राहीलाई कोरोना संकटको समयमा यथाेचित राहत दिन सकेको छैन । बन्दाबन्दीको कारण आफ्नो काम पनि प्रभावित भएको टेलिकमले दाबि गर्दै आएको छ ।
मकवानपुर /कोरोना भाइरसको संक्रमण फैलन सक्ने संभावनालाई मध्यनजर गर्दै गत चैतबाट विद्यालयहरु बन्द गरियो । विद्यालय बन्दपछि इन्टरनेटको माध्यमबाट शिक्षण सिकाइललाई निरन्तरता दिन थालियो । इन्टरनेटको माग ह्वात्तै बढ्दा नेपाल टेलिकमले माग अनुसारको सेवा बढाउन सकेन, यसको सोझै फाइदा उठाएका छन् निजी क्षेत्रका इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले । निजी क्षेत्रका इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले सेवाग्राहीहरुलाई समस्यामा ठग्न थालेको पाइएको छ ।
सेवाग्राहीहरुलाई समस्या पर्दा राहत स्वरुप विभिन्न शुल्क मिनाहा गर्न नेपाल सरकारले निजी क्षेत्रका इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुलाई आग्रह गरेपनि निजी क्षेत्रले त्यो व्यवहारमा लागु गरेनन् । लकडाउनको समयमा १ दिन बिल तिर्न ढीलो हुँदा वर्डलिङ्कले इन्टरनेट सेवा काटेको हेटौंडा–९ कि जानुका तिमल्सिनाले बताइन् । निजी क्षेत्रका इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले समस्यालाई नै अवसरको रुपमा लिन थालेको सेवाग्राहीहरुले गुनासो गरेका छन् । हेटौडा बजारमा लकडाउन अघि १३ हजारमा जडान गरिदै आएको वर्डलिङ्कको २० एमबीपीएसको सेवालाई लकडाउन सुरु हुने बित्तिकै २० हजार रुपियाँमा पु-याइएको छ । त्यस्तै भायोनेट सेवाले वार्षिक आठ हजारमा पु-याउँदै आएको सेवालाई बढाएर १५ हजार नघाएको छ । यि केही उदाहरण मात्रै हुन् ।
यता नेपाल टेलिकम प्रालिले पनि सेवाग्राहीलाई कोरोना संकटको समयमा यथाेचित राहत दिन सकेको छैन । बन्दाबन्दीको कारण आफ्नो काम पनि प्रभावित भएको टेलिकमले दाबि गर्दै आएको छ । नेपाल टेलिकमले केही समय भित्रै हेटौडाका ७५ प्रतिशत क्षेत्रमा हाईस्पिड नेटवर्किङ सेवा फाईवर विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएकोमा बन्दाबन्दीको कारण कामले रफ्तार लिन नसकेको बताएको छ । बजारमा हालसम्म सञ्चालित तामाको तारयुक्त एडीएसएल सेवालाई विस्थापित गर्दै सेवाग्राहीको मागलाई ध्यानमा राख्दै एफटिटिएच अफर विस्तार गर्न लागेको हो । हेटौंडा उपमहानगरपालिका क्षेत्रका करिब ३३ प्रतिशत क्षेत्रमा बिस्तार भईसकेको फाईवर सेवा आर्थिक वर्ष ०७४/०७५ बाट केन्द्रीय कार्यालयको योजना अनुरुप सुरु गरेको थियो । हालसम्म २ हजार १२ जना माझ पु-याएको उक्त सेवा आव २०७६/०७७ मा ६ हजार जनामा पु-याउने योजना रहेकोमा कोरोना भाईरसको संक्रमणका कारण सम्पुर्ण काम ठप्प गर्नुपरेको फाइवर लाईन विस्तार शाखाका सहायक प्राविधिक अधिकृत प्रेम हमालले जानकारी दिए ।
कोभिड १९ को कारण भएको बन्दाबन्दिमा समेत निजी क्षेत्रका नेटवर्किङ कम्पनिहरुले आफ्नो सेवा विस्तार गरिरहेका छन् भने सरकारी क्षेत्रबाट हुने सेवाहरु भने बन्दाबन्दिकै बहानामा सुचारु छैन । बन्दाबन्दी अगावै नंक्साङ्न भईसकेका क्षेत्रमा समेत टेलिकमले सेवा विस्तार गरेको छैन ।
हमालका अनुसार हेटौडा उपमहानगरपालिका भित्रका १, २, ३, ४, ५, ६,१० र ११ का सम्पुर्ण वडा समेटेर केन्द्रीय निकायबाट फाईवर बिच्छ्याउनकै लागि नंक्साङ्न भईसकेको छ । तर बन्दावन्दिकै कारण प्राविधिक काम भने रोकिएको उनले बताए । कोरोना संक्रमणकै कारण निजी क्षेत्रले उपभोक्तालाई अति आवश्यक बनिसकेको नेटवर्किङ सेवामा दोब्बर ठगि गरिरहँदा समेत सरकारी प्रशासन पक्षद्वारा कुनै अनुगमन तथा सुनुवाई समेत नहुने गरेको हेटौडा ५ कि गर्दोइ निवासी लिलामाया लामाले गुनासो गरिन् । “बच्चाहरुको पढाइ अनलाइनमै हुने अनि यहि समयमा निजी नेटको सेवा दोब्बर हुँदा हामी मारमा परेका छौं” उनले भनिन् । यस्तै गुनासो छ हेटौडा ४ कि सपना आचार्यको पनि । आफ्नो काम सबै अनलाईनबाटै गर्नुपर्ने, तर निजी क्षेत्रको इन्टरनेट महङ्गो भएको उनले गुनासो गरिन् । “‘निजी क्षेत्रका सेवाहरु बुझे, सबै साह्रै महङ्गो लाग्यो, अनि सरकारी सेवा पाईन्छ कि भनेर टेलिकम गए, तर त्याहाबाट पनि संभव नभएपछि अहिले बाध्य भएर भायोनेट नेट सेवा नै लिए” उनले भनिन् ।
मकवानपुर । हेटौंडाका एक जनामा मृत्युपछी कोरोना भाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । हेटौंडा १ जरुवाटोलमा ६१ वर्षिय बृद्धकाे साेमबार कोरोना परीक्षणका लागि स्वाब संकलन गरिएकाे थियो ।
उहाँकाे मंगलबार राती मृत्यु भएपछी बुधबार प्राप्त कोरोना परीक्षण रिपोर्टमा कोरोना संक्रमण देखिएको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखाका अधिकृत भोला चौलागाईले जानकारी दिनुभयो ।
हेटाैडाकाे प्रादेशिक कोरोना प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा कोरोना सङ्क्रमण पुष्टि भएको चौलागाईले बताउनु भयो ।मतृक हेपाटाइटिस, प्रेसर लगायतका रोगबाट ग्रसित भइ लामो समयदेखि उपचारत रहेकाे बताइएकाे छ।
सोमबार स्वाब नमूना सङ्कलन गरिए पनि निधन भएपछि उहाँको स्वाबको नमूना आज बिहान परीक्षण गरिएको हो । स्वाब नमूनाको चापका कारण तत्काल परीक्षण गर्न सक्ने अवस्था छैन । मृतक वृद्धमा कसरी सङ्क्रमण भयो भन्ने जानकारी हुन बाँकी रहेकाे चौलागाईले बताउनुभयाे ।
यसै बिच मृत्यु पश्चात कोरोना संक्रमण पुष्टि भएका हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नंबर १ का बृद्धको शवलाई नेपाली सेनाले व्यवस्थापन गर्ने भएको छ । मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपालले कोभिड १९ को शव व्यवस्थापन कार्यविधि अनुसार नेपाली सेनाले जिल्लाको उपयुक्त स्थानमा शव व्यवस्थापन गर्ने बताउनु भयाे ।
प्रजिअ नेपालले भन्नुभयाे ‘नेपाली सेनाको शव व्यवस्थापन टोलीले काम सुरु गरिसकेको छ । अब चाँडै शव व्यवस्थापन हुनेछ ।’
मकवानपुर / बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयले सवारी दुर्घटना न्युनीकरणको अभियान अन्तर्गत सवारी साधानको झल्लरहरु हटाउने अभियान थालेको छ । प्रदेश प्रहरीले सवारी साधनमा सजावटको लागि अगाडितर्फ सिसाको छेउमा जडान गरिएका विभिन्न झल्लरहरुका कारण चालकले अगाडिको दृश्य राम्ररी नदेख्ने हुँदा दुर्घटनाको सम्भावना हुने भन्दै यस्ता अनावश्यक झल्लरहरु हटाउन थालेको बताइएको हाे ।
बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयले सवारी साधनमा राखिएका झल्लरहरु हटाउने अभियान गत असार २ गतेबाट शुरु गरेको थियो । अभियान शुरु भएदेखि हालसम्म १ हजार ८ सय ५० वटा झल्लर हटाईएको प्रदेश प्रहरी कार्यालयले जनाएकाे छ । प्रहरीका अनुसार १ हजार ५ सय २ वटा सवारी साधनमा राखीएका उक्त झल्लर हटाईएको हो । ट्रक, टिपर, बस लगायतका सवारी साधनमा राखिएको झल्लर हटाईएको प्रहरीले जनाएको छ । बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयमा प्रहरी नायब महानिरीक्षक बसन्त कुमार लामा आउनुभएपछि सवारी दुर्घटना न्युनीकरणको लागि बार्षिक कार्ययोजना तयार गरी विभिन्न कार्यक्रम र अभियान सञ्चालन गरीरहेको कार्यालयले जनाएको छ ।
यसैगरी संक्रमणबाट सुरक्षित बनाउने फेस सिल्ड लगाएर डियुटी गर्न सुरु गरेको छ । बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रत्यक्ष मातहतमा रहेका प्रहरी कर्मचारीहरु सबैले संक्रमण जोखिमलाई कम गर्न भाद्र १ गते देखी फेस सिल्ड लगाएर डियुटी गर्ने व्यवस्था मिलाईएको हो । बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले कार्यरत सबै प्रहरी कर्मचारीहरुलाई फेस सिल्ड वितरण गरीसकेको छ ।
सबै प्रहरी कर्मचारीहरुमा एकरुपता ल्याउन फेस सिल्डमा प्रहरीको लोगो र “बागमती प्रदेश प्रहरी” लेखीएको छ । फिल्डमा नियमित डियुडीमा खटिने हरेक प्रहरी कर्मचारीले फेस सिल्ड लगाएर डियुटी गर्ने बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक गिरीले बताउनु भयो ।
डियुटीका प्रहरी कर्मचारी धेरै जनासँग सम्पर्कमा आउनु पर्ने भएकाले प्रहरी कर्मचारीहरुलाई संक्रमण हुनबाट जोगाउन र प्रहरी कर्मचारीहरुबाट अन्य ब्यक्तिमा संक्रमण नफैलियोस भन्ने उद्देश्यले बागमती प्रदेश अन्तर्गत कार्यरत सबै प्रहरी कर्मचारीहरुलाई फेस सिल्ड उपलब्ध गराईएको उहाँले बताउनु भयो । विभिन्न प्रहरी ईकाइमा कार्यरत प्रहरी कर्मचारीहरुमा समेत कोरोना संक्रमण देखिएकाले संक्रमणलाई थप फैलन नदिन बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रहरी नायब महानिरीक्षक बसन्त कुमार लामाले हरेक प्रहरी कर्मचारीलाई फेस सिल्ड उपलब्ध गराई डियुटीमा बस्दा मास्क, फेस सिल्ड लगाई डियुटी गर्न निर्देशन समेत दिनुभएको बताउनु भयो ।
प्रहरी कार्यालयमा हुन सक्ने संक्रमण जोखिम न्युनिकरण गर्न पक्राउ परेका ब्यक्तिहरुका साथै संक्रमण जोखिममा कार्यरत प्रहरी कर्मचारीहरुलाई अनिवार्य पीसिआर टेष्ट गर्ने व्यवस्था मिलाईएको छ । सबै प्रहरी कार्यालयमा स्वास्थ्य सुरक्षा सामग्री उपलब्ध गराउने, हरेक प्रहरी कार्यालयमा क्वारेन्टाइन बनाउने, अत्यावश्यक कामले कार्यालय बाहिर जाने प्रहरी कर्मचारीहरुलाई क्वारेन्टाइनमा बस्ने लगाएतका सुरक्षा सावधानी अपनाईएको उहाँले बताउनु भयो ।
यसैबिच आर्थिक प्रलोभनमा परी आफ्नो जिम्मेवारी इमान्दारीताका साथ निर्वाह नगर्ने २ जना प्रहरी कर्मचारीहरुलाई निलम्बन गरेको छ । बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंँडाका अनुसार जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिन्धुलीले उनीहरुलाई निलम्बन गरेको हो । बा ६ ख ५५६३ नम्बरको सवारी चालकसँग रकम लिएको भन्ने उजुरीको आधारमा दुईजना प्रहरीलाई प्रारम्भिक सोधपुछ गर्दा रकम लिएको भन्ने पृष्टी भएपछि थप छानविनको लागि निलम्बन गरीएको हो । निलम्बन पर्नेमा ईलाका प्रहरी कार्यालय भिमान सिन्धुलीमा कार्यरत प्रहरी हबल्दार कमल बहादुर खड्का र प्रहरी चौकी ढुंग्रेबास सिन्धुलीमा कार्यरत प्रहरी जवान वीर बहादुर प्रसाद यादव रहेका छन् ।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिन्धुलीले थप छानबिन गर्न प्रहरी नायव उपरीक्षकको संयोजकत्वमा समिती गठन गरेको छ । राम्रो काम गर्ने कर्मचारीलाई प्रोत्साहन र नराम्रो काम गर्नेलाई सजया स्वरुप यस्ता कार्य गरेको प्रदेश प्रहरी कार्यालय हेटौंडाले जनाएको छ । बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालय अन्तर्गतका कार्यालयहरुमा कार्यरत प्रहरी कर्मचारीहरुबाट नागरिक केन्द्रीत, स्तरीय, प्रभावकारी र पारदर्शी सेवा प्रवाह गराउने उद्देश्यले प्रदेश प्रहरी प्रमुख प्रहरी नायव महानिरीक्षक बसन्त कुमार लामाबाट बिषेश कार्ययोजना बनाई मातहत प्रहरी कर्मचारीहरुबाट सम्पादन भैरहेको कार्यलाई अनुगमन र मुल्यांकन गर्न सिनियर प्रहरी अधिकृतको कमाण्डमा टाक्स फोर्स गठन गरिएको प्रदेश कार्यालयले जनाएको छ ।
सेवाग्राहीसँग आर्थिक प्रलोभनमा पर्ने एक जना प्रहरी निरीक्षक सहित हालसम्म १३ जना प्रहरी कर्मचारी निलम्बित भैसकेका छन् । यसैगरी डियुटीमा ईमान्दारीता प्रदर्शन गर्ने २५ जना प्रहरी कर्मचारी पुरस्कृत भैसकेको बागमती प्रदेश प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक गिरीले बताउनु भयो ।
हेटौँडा–हेटौँडा ६ गौरीटारस्थित आइसोलेसनमा कोरोना संक्रमितहरुप्रति स्वास्थ्यकर्मीले गरेको ब्यवहारबारे हेटौँडा अस्पताल प्रशासनले चासो व्यक्त गरेको छ ।
सामाजिक सञ्जाल तथा अनलाइन मिडियाहरुमा आइतबार बिहान साबुन बितरण गर्दा हु-याइएको, मास्क बितरण पनि व्यवस्थित नभएको तथा ‘बहिनी’ भनेर सम्बोधन गर्दा सिस्टर भन्नका लागि दबाब दिएको जस्ता घटनाहरु सार्बजनिक भएको थियो । स्वास्थ्यकर्मीका कमजोरी सार्बजनिक भएलगत्तै आइसोलेसनका इन्चार्ज डाक्टर सागर काफ्लेले स्वास्थ्यकर्मीहरुसँग छलफल गरी संक्रमितहरुको मनोविज्ञान नकारात्मक नहुनेगरी काम गर्न निर्देशन दिनु भएको छ ।
उहाँले साबुन फालिएको र मास्क फालिएको बिषयमा पनि स्वास्थ्यकर्मीहरुसँग सोधपुछ गर्नु भएको थियो । स्वास्थ्यकर्मीहरुले इन्चार्ज डाक्टर काफ्लेसँग साबुन बितरण गर्दा टाढैबाट दिइएको भन्दै सामान्य जबाफ दिएका थिए ।
‘अब जे जे भयो भयो, संक्रमितहरुलाई सम्मानपूर्वक व्यवहार सबैले गर्नुपर्छ’, छलफलमा डाक्टर काफ्लेले कर्मचारीलाई निर्देशन दिनु भएको छ । उहाँले दिदीबहिनी भनेर बोलाउँदा भावनात्मक रुपमा नजिक हुने भन्दै सिस्टर भनेर सम्बोधन गरिरहनुनपर्ने पनि स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई स्पष्ट पार्नु भएको बताइएको छ । ‘हिँजोबाट सेवा सुरु गरेका हौँ, धेरै कुरा मिल्दैछ’, डाक्टर काफ्लेले भन्नुभयो–‘हामीहरुका व्यवहारले बाहिर नकारात्मक धारणा नबनोस् भन्नेमा हामी दृढ छौँ ।’ । गल्ती कमजोरीहरु भएका भए स्वीकारेर अघि बढ्ने क्रममा रहेको उहाँले बताउनुभयो ।
हेटौँडा अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष प्रकाश पौडेलले भर्खरै सुरु भएको सेवाबारे अनेकन कमीकमजोरी भएको हुन सक्ने भन्दै कमीकमजोरीबाट पाठ सिकेर अघि बढ्ने बताउनुभयो । उहाँले पहिलो दिन समयमै खाना समेत खुवाउन नसकिएको भन्दै सबै कुराहरु मिल्न अझै एक साता लाग्न सक्ने बताउनुभयो । ‘कर्मचारीहरुका तर्फबाट गल्ती कमजोरी भएमा सुधार्नका लागि समितिले पनि पहल गर्नेछ’, अध्यक्ष पौडेलको भनाई थियो–‘जसको सेवा गर्न बसेका छौँ, उ नै खुसी भएन भने सेवा गर्नुको अर्थ हुनेछैन ।’ सुधारकै क्रममा आफूहरु रहेको उहाँको भनाई छ ।
घटनाले संक्रमितहरुको स्वाभिमान र सम्मानपूर्वक उपचार पाउनुपर्ने मानव अधिकारको समेत उल्लंघन हुनसक्ने बहस भइरहँदा मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपालले गल्ती कमजोरी भएको भए सुधार गर्न वा स्वास्थ्यकर्मीको बैकल्पिक व्यवस्था गर्नका लागि अस्पताल प्रशासनलाई सुझाव दिइने बताउनुभयो ।
शुक्रबारदेखि गौरीटारमा आइसोलेसन सञ्चालनमा छ । संक्रमितहरुले पहिलो दिन नै खाना नपाएको, मास्क नपाएको, औषधीहरु समेत नपाएको भन्दै आलोचना भएको थियो । तर, हेटौँडा अस्पताल विकास समितिले सबै आलोचनाहरुबाट पाठ सिकेर सुधारका कामहरु गरिरहेको बताएको छ ।