‘हिंसा विरुद्ध लड्न हामी सधैं तत्पर छौ ’
Tags: No Comments
मकवानपुर/ “लैङ्गिक हिंसा अन्त्यको प्रतिवद्धता, व्यक्ति, समाज र सबैको ऐक्यवद्धता” भन्ने नाराका साथ लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध १६ दिने अभियान २०२० बुधबारबाट सुरु भएको छ ।
अभियानको सुरुवात गर्दै मकवानपुरका अधिकारकर्मीहरुले लैङ्गिकताको आधारमा कुनै पनि हिंसा स्वीकार्य नहुने बताएका छन् । लैङ्गिक हिंसाको विरुद्ध आफूहरु सधैं लागि परिरहदा पनि हिंसाका डरलाग्दो रुप देखिने क्रम बढीरहेको प्रति अधिकारकर्मीहरुले दुख व्यक्त गरेका छन् । “कुनै पनि लाभको आशा नराखि वर्षैभरी हामी अधिकारकर्मीहरु खटिरहेका छौं, तर जघन्य प्रकारको हिंसाका घटनाहरु भैरहेका छन्, हामी त्यसको घोर निन्दा गर्दछौ” जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुर उपप्रमुख भगवती पुडासैनीले भनिन् ।
अभियानको पहिलो दिन स्कुटर / मोटरसाइकल -यालीपछि आयोजित दीप प्रज्वलन कार्यक्रममा उनले यस्तो बताएकी हुन् । जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुर, हेटौंडा उपमहानगरपालिका, अन्तरपाटी महिला सञ्जाल मकवानपुरको समन्वय तथा मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्धको संजाल समूह मकवानपुरको आयोजनामा कार्यक्रम गरिएको थियो ।
कार्यक्रममा संजाल समूह संयोजक आरती पाठकले हिंसात्मक घटनाहरु हुँदा स्थानीय तहहरु जिम्मेवारी वहनमा कमजोर देखिएको बताइन् । विशेषगरी बालिका तथा महिलामाथि भएको जघन्य प्रकारको हिंसाको पीडामा परेकाहरुलाई अभिभावकत्व ग्रहण गर्न स्थानीय तहहरु लागि नपरेको उनले बताइन् ।
हेटौंडा–४ हुप्रा चौरबाट सुरु भएको -याली बुद्धचोकमा दीपावली गरेर समापन गरिएको थियो । यसैगरी अभियानको पहिलो दिनमा नै हेटौंडा पमहानगरपालिकाको आयोजनामा हेटौंडा–४ सुस्मिता चोकमा पनि दीपावली गरिएको हाे ।

केही महिना अगाडि घरेलु हिंसापछि हत्या गरिएकी सुस्मिता थापाको आत्माको चिर शान्तिको कामना तथा स्मरणमा दीपावली गरिएको हेटौंडा उपमहानगरपालिका उपप्रमुख मिनाकुमारी लामाले बताइन् । लैङ्गिकताको आधारमा हुने सबै प्रकारको हिंसाको विरुद्ध लड्न आफूहरु सधैं तत्पार रहेको उपप्रमुख लामाले बताइन् । “हिंसाको विरुद्धमा कानूनी बाटोमा हामी सधैं एक छौ” लामाले भनिन् ।

अभियानको पहिलो दिन लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको प्रतिक सेतो रिवन पनि विरतण गरिएको थियो । यस्तै अभियान बारे सचेतना प्रचारप्रसार गर्ने उद्देश्यले तयार पारिएको स्टिकर समेत वितरण गरिएको थियोे । ‘म हिंसा गर्दिन, म हिंसा सहन्न, म हिंसाको प्रतिकार गर्छु’ भन्ने सन्देश छापिएको स्टिकरहरु निजी तथा सार्वजनिक सवारी साधन, सरकारी तथा गैरसरकारी कार्यालयहरुमा वितरण गरिएको हेटौंडा उपमहानगरपालिका महिला विकास अधिकृत विष्णुकुमारी लामिछानेले बताइन् ।




मकवानपुर । पछिल्लो २४ घण्टामा थप ३ हजार १४० जना कोरोना संक्रमणमुक्त भएका छन्। योसँगै नेपालमा कोरोना संक्रमण भएर निको हुनेको संख्या हालसम्म २ लाख ७ हजार ९ सय ९८ पुगेको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जानकारी दिएको छ । यसअघि मंगलबारसम्म नेपालमा कोरोना संक्रमणमुक्त हुनेको संख्या २ लाख ४ हजार ८ सय ५८ रहेको थियो।
यसैगरी पछिल्लो २४ घण्टामा थप २८ जनाको कोरोना भाइरसको संक्रमणका कारण मृत्यु भएको मन्त्रालयले पुष्टि गरेको छ। योसँगै नेपालमा कोरोनाले ज्यान गुमाउनेको संख्या १ हजार ३ सय ८९ पुगेको छ।
यस्तै नेपालमा थप १ हजार ९ सय ४८ जनामा कोरोना भाइरसको संक्रमण पुष्टि भएको छ। याे सँगै अहिलेसम्म नेपालमा २ लाख २६ हजार २६ जनामा संक्रमण पुष्टि भइसकेको मन्यालयले जनाएकाे छ ।
मकवानपुर । हेटैडामा सुविधा सम्पन्न सभाहल निर्माण हुने भएक छ । हेटैडा उपमहानगरपालिकाक खाली रहेके जग्गामा सभाहल बागमति प्रदेश सरकारले सभाहल निर्माण सुरू गरेकाे हाे ।
शहरी विकास तथा भवन कार्यालय मकवानपुरले निर्माण गर्न लागेको सभाहलको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले बुधबार शिलान्यास गरेका छन् । सभाहल शिलान्यास कार्यक्रममा मुख्यमन्त्री पौडेलले सभाहल हेटौंडाको गहना भएको वताए । हल निर्माणको काम छिटो सक्न निर्देशन दिदै मुख्यमन्त्री पैडेलले भने‘हल बैज्ञानिक र आधुनिक तरिकाले निर्माण गर्न लागिएको छ । यसपछी प्रदेशके कार्यक्रम गर्न सहज हुने छ ।’
कार्यक्रममा प्रदेशका भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री रामेश्वर फूँयालले प्रदेश सरकारले पुल, सडक, भवन निर्माणका काममा तिव्रता दिएको वताए । प्रदेशको राजधानी हेटौंडा र काठमाडाै जोड्ने सुरुङमार्ग निर्माण र अरु जिल्लासंग जोड्ने सडक निर्माणको कामले तिब्रता पाउने वताए ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका कार्यालयको प्रशासनिक भवन पछाडी रहेकाे खाली जग्गामा कुल ५ करोड २६ लाख ८३ हजार रुपैयाँ लागतमा सभाहल निर्माण गर्न लागिएको हो । सभाहल निर्माण भएपछी बागमती प्रदेश सरकार र उपमहानगरपालिकाले प्रयोग गर्ने उपमहानगरपालिकाले जनाएकाे छ ।
प्रदेश राजधानीमा रहेका सातवटा मन्त्रालयकाे सभाहल नरहेकाेले हेटाैडा उपमहनगरपालिकासँग समन्वय गरी सभाहल निर्माण गर्न लागिएकाे हाे । प्रदेश राजधानी रहेकाे हेटैडा उपमहानगरपालिकाको अाफ्नै सभाहल नहुँदा कार्यक्रम गर्नका लागि समस्या हुने गरेको थियो । सभाहल निर्माण पछी यस्ता खालका समस्या हट्ने र हलको स्वामित्व उपमहानगरपालिकाको हुने मेयर हरि बहादुर महतले वताए । सभाहलमा साना र ठुला कार्यक्रम गर्नका लागि सहज हुने छ । यसअघि उपमहानगरपालिकाको नगरसभा तथा अन्य कार्यक्रम र प्रदेश मन्त्रालयले कार्यक्रम गर्दा पाटी प्यालेस, विद्यालयका हल, पल्पसा सभागृहमा गरिदै आएका थिए । सभाहलमा चार सय जना अट्ने क्षमताकाे हुने बताइएकाे छ ।
सभाहल शिलान्यास हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका मेयर हरिबहादुर महतको अध्यक्षतामा भएको हे । कार्यक्रममा प्रदेशका आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री कैलाश ढुंगेल, सामाजिक विकास मन्त्री युवराज दुलाल, जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका उपप्रमुख भगवती पुणासैनी, उपमहानगरपालिकाका उपप्रमुख मिना कुमारी लामा लगायतकाको आतिथ्यता रहेको थियो ।
यसै गरी बुधबार बागमती प्रदेश सभाके सभाहल समेत निर्माण गरिने गरी कार्य थालिएकाे छ । बागमती प्रदेशको राजधानी हेटौंडा ताेकिए पछी प्रदेश सभाकाे लागि सभाहलकाे अभाव थियाे । हेटैडा स्थायी राजधानी भएसंगै प्रदेशभाको सभाहल निर्माणको काम सुरु भएको हाे । कुल ४ करोड ३७ लाख २४ हजार रुपैयाँ लागतमा प्रदेशभाको हल निर्माण गर्न लागिएको बताइएकाे छ ।

हेटौंडा १० टिसिएनमा रहेको प्रदेशसभा भवनसंगै सभाहल पनि निर्माण गर्न लागिएको हो । सभाहलको बुधबार सभामुख सानुकुमार श्रेष्ठले शिलान्यास गरेका छन् । २ सय ५० जना अट्ने क्षमताकाे सभाहल एक सय ४० मिटर लम्बाइ र ८० फिट चौडाइ रहने छ । भवनको शिलान्यास गर्दै सभामुख श्रेष्ठले समय भन्दा अगाडीनै काम सक्नका लागि निर्देशन दिए । प्रदेशका सवै मन्त्रालयका भवन एकै स्थानमा बनाउने तयारी रहेको उनले वताए ।
कार्यक्रममा प्रदेशका भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री रामेश्वर फूयालले तीन तहकै सरकार मिलेर काम गरेर देखाउने चरणमा लागेको वताए । हरेक विकास निर्माणका काम तीन तहका सरकार र जनसहभागितामा काम द्रुत गतिमा अगाडी वढेको उनले वताए । कार्यक्रममा बागमती प्रदेशका प्रमुख प्रतिपक्ष दलका नेता इन्द्र बहादुर बानियाँले अहिलेकै सांसदले प्रयोग गर्न सक्नेगरी छिटो सभाहल निर्माण सक्न आग्रह गरे ।
कार्यक्रममा उपसभामुख राधिका तामाङ, प्रदेशसभाका सदस्यहरु, जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका उपप्रमुख मिना कुमारी लामा, हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका मेयर हरिबहादुर महत, उपमेयर मिना कुमारी लामा लगायतकाको आतिथ्यता रहेको थियो ।
मकवानपुर । मकवानपुर प्रहरीले हेटौंडा–१९ सान्नानीटार स्थित राप्तीखोलाबाट मंगलबार अन्दाजी ४० वर्षको एक जना पुरुषको शव फेला परेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरले शवको पहिचान हुन नसकेपछि बुधबार हुदिया सहित फोटो सार्वजनिक गरेको हाे ।
मृतकाकाे पहिचान खुल्न नसकेपछि फोटो सहित हुलिया सार्वजनिक गरेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय मकवानपुरका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक इन्द्रबहादुर रानाले जानकारी दिएका छन् । मृतक पुरुषको पहिचान हुन नसके पछी हाल हेटौंडा अस्पतालको शव गृहमा राखिएको उनले बताए ।
मृतकको हुलिया गोरो वर्ण भएको, उचाई ५ फिट २ ईन्च, मंगोलियन जाति जस्तो देखिने, नाक चुच्चो, अनुहार लाम्चो, छोटो कालो, सेतो (फुलेको) कपाल, स्वयंसेवक नेपाल मगर यूवा संघ केन्द्रीय समिति तेस्रो राष्ट्रिय महाधिवेशन भाद्र ३० र ३१ गते हेटौंडा मकवानपुर लेखिएको सेतो रंगको हाफ टिसर्ट लगाएको पाइएकाे प्रवक्ता रानाले बताए ।
मकवानपुर । काेराेना भाइरसकाे संक्रमण जोखिममा संघीय सरकारले गरेकाे लकडाउन तथा स्थानीय प्रशासनले लगाएकाे पटक पटककाे निषेधाज्ञाकाे कारण ८ महिना देखि बन्द रहेका हेटौंडा उपमहानगरपालिका क्षेत्रका विद्यालयहरु नियिमत खुल्ने भएका छन् । मंगलबारकाे शिक्षा समितिको बैठकले मंसिर ११ गतेबाट विद्यालय खोल्ने निर्णय गरेकाे हेटौंडा उपमहानगरपालिकाकाले जानकारी दिएकाे छ ।
नेपाल सरकारले तयार पारेको विद्यालय सञ्चालन कार्यढाँचा अनुसार विद्यालय खोल्ने निर्णय गरिएको हो । सरकारले तोके अनुसारको स्वास्थ्य सावधानी मापदण्ड पूर्ण रुपमा पालना गरेर बिद्यालय खोलिने र मापदण्ड पालना भए नभएको नगर शिक्षा समिति र वडा शिक्षा समितिले अनुगमन गर्ने भएको छ । कोरोना त्रासका कारण घरमै बस्नुपरेका हजारौ बालबालिका अव भने विद्यालय जान पाउने भएका छन् ।
काराेनाकाे कारण सरकारले पटक पटक वैकल्पिक शिक्षा मार्फत अध्ययन अध्यापन गराउन निर्देशिका जारी गरेकाे भए पनि शहरी क्षेत्रका सिमित विद्यालय र प्रविधिमा पहुँच पुगेका विद्यार्थीले मात्र त्यसकाे उपयाेग गरेकाेले अधिकांश विद्यार्थी पहुँच वाहिर थिए । कतिपय विद्यालयले गृहकार्य मात्र दिएर पनि सिकाइ अगाडी बढाएका थिए । केही विद्यालयले १–२ घण्टा विद्यालय सञ्चालन गरेर निरन्तरता दिएका थिए । हेटाैडा नगर क्षेत्र सहित मकवानपुर जिल्लाका केही विद्यालयले गत आइतबारबाटै सूरक्षाकाे मापदण्ड अपनाएर विद्यालय सञ्चालन गरेकाे पाइएकाे छ । आइतबारबाट विद्यालय सञ्चालन हुने भएकाेले साेही अनुसार विद्यार्थीलाइ उपस्थित हुन सूचना समेत जारी गरेर विद्यालय खाेलेका छन् ।
शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयले जारी गरेको कार्यढाँचा तथा कार्यविधि २०७७ मा विद्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय सम्बन्धित स्थानीय तहलाई दिने उल्लेख छ । यही व्यवस्थालाई अँगाल्दै विद्यालय सञ्चालन सम्बन्धी कार्यढाँचा कार्यान्वयन गर्न गराउन सम्बन्धित जिल्लास्थित सामुदायिक तथा संस्थागत विद्यालयहरुलाई कतिपय स्थानीय तहले सूचना जारी गरिसकेका छन् । केही स्थानीय तह विद्यालय खुलाउने तयारीमा जुटेका छन् । विद्यालय खोल्ने अधिकार स्थानीय तहलाई दिएकाे भएता पनि अहिलेकै अवस्थामा काेराेनाकाे जाेखिम कायम रहेका कतिपय जिल्लाका विद्यालय खोल्नसक्ने अवस्थामा रहेकाे देखिदैन । मकवानपुरमा काेराेनाकाे संक्रमण र जाेखिम कायम मै रहेकाे छ ।

कोरोना महामारी सुरु भएपश्चात विगत ८ महिनादेखि बन्द विद्यालय खोल्ने तयारीमा लागेका स्थानीय तह र विद्यालयले यतिबेला विद्यालय खोल्नुअघि र खोलेपछि आउनसक्ने समस्याको बारेमा गम्भीर हुनु जरुरी देखिन्छ । कोरोना संक्रमणको डर अझैं हटेको अवस्था छैन । अभिभावकहरु सरकारको यस व्यवस्थापनप्रति ढुक्क हुन नसकिरहेको अवस्था छ । सरकारले तयार गरेको पूर्वाधार भरपर्दो छ र आफ्ना बालबालिकालाई विद्यालय पठाउनु सुरक्षित छ भन्नेमा अभिभावकहरु विश्वस्त हुन नसकेकाे अवस्थामा विद्यालय पूर्ण रूपमा सञ्चालन हुन सक्ने देखिदैन ।
विद्यार्थी विद्यालय नजाने, गए पनि नियमित नहुने, अभिभावकले नै जाेखिम माेलेर विद्यालय नपठाउने लगायतका समस्या आउन सक्ने सिद्धार्थ माध्यामिक विद्यालय हेटाैडाका अभिभावक निरञ्जन विष्ट वताउँछन् । आफ्ना छाेरा छाेरीलाइ विद्यालय पठाएर लामाे समय भीडभाडमा राखी जाेखिम माेल्नु भन्दा सक्ने र सुविधा हुनेले अनलाइन कक्षा मार्फत र पहुँच नहुने र नसक्नेहरूकाे लागि साप्ताहिक गृर्हकार्य दिनु नै उपयुक्त हुने उनी बताउँछन् । शैक्षिक सत्रकाे अवकाे ४ महिनामा थारै समय थाैरै विद्यार्थी राखेर आलाेपालाे कक्षा सञ्चालन गरे मात्र आफ्नाे छाेराछाेरी स्कुल पठाउन तयार रहेकाे एक अभिभावक बताउँछन् ।

कोरोना संक्रमणको समयमा कतिपय विद्यालयले अनलाइनमार्फत कक्षा सञ्चालन गरिरहेका छन् । तर अनलाइनमार्फत कक्षा सञ्चालन गर्नका लागि सबै विद्यालयमा पूर्वाधार नहुँदा र सवै विद्यार्थीकाे पहुँच नपुग्दा यस विकल्पलाई प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न नसकिएकाे शिक्षाविद् बताउँछन् । त्यसैले विभिन्न वैकल्पिक उपायहरु अवलम्बन गर्दै मापदण्ड पालना गरी विद्यालय सञ्चालन गर्नुपर्ने देखिएकोले सरकारले विद्यालय सञ्चालन कार्यढाँचा तथा कार्यविधि ल्याएकाे हाे ।
कार्यढाँचाअनुसार विद्यालयले सुरक्षाका लागि फर्निचर, शौचालय, पर्याप्त प्रकाश र हावा आवतजावत गर्नसक्ने कक्षाकोठा लगायतका पूर्वाधार, स्वास्थ्य तथा सरसफाइका लागि साबुन, पानी, सेनिटाइजर तथा विद्यालयमा आउनेहरूका लागि तापक्रम लिने व्यवस्था गर्ने, अनिवार्य मास्क लगाउने र खाजा व्यवस्थापन गर्ने गरी व्यवस्था गर्नुपर्नेछ ।
विद्यालय जाँदा , विद्यालयमा रहँदा, विद्यालयबाट घर फर्किदा एवं घरमा पुगेपछि पालना गर्नुपर्ने आचारसंहिता शिक्षक र विद्यार्थीहरुको सहभागितासमेत गराई तयार गर्ने, यसरी तयार भएको आचारसंहिता सरोकारवाला सबैले अनिवार्य रुपमा पालना गर्ने व्यवस्था मिलाउने र विद्यालयले तयार गरेको आचारसंहिता तथा छनौट गरेको उपयुक्त प्रयोग गर्ने विकल्प स्थानीय तहको सम्बन्धित निकायमा पेश गर्ने गरि निर्देशन भएको छ ।
स्थानीय तहले विद्यालय सञ्चालनका लागि केही विकल्पहरु पनि दिएका छन् । सबै कक्षा र विद्यार्थीलाई एकै समयमा सञ्चालन गर्ने, अलग अलग सिफ्टमा अलग अलग कक्षा वा तह सञ्चालन गर्ने, विद्यालय खुल्ने तथा कक्षा सञ्चालनको अवधी घण्टी छोट्याउने, अवस्था हेरी तल्लो तहका कक्षा पहिले वा माथिल्लो तहका कक्षा पहिले जोखिम र सहजता हेरी कक्षा सञ्चालन गर्ने, कुनै दिन केही कक्षा र कुनै दिन बाँकी अरु कक्षा सञ्चालन हुनेगरी पालैपालो कक्षा सञ्चालन गर्ने, कक्षाका केही विद्यार्थी कुनै दिन वा सिफ्ट र बाँकी विद्यार्थी अर्को दिन वा सिफ्टमा सञ्चालन हुने गरी पालैपालो कक्षा सञ्चालन गर्ने, हप्तामा केही दिन वा दिनमा केही घण्टा सञ्चालन गर्नेलगायत विकल्पहरु छन् ।

केही दुर्गम जिल्लाहरुमा रहेका कतिपय स्थानीय तहले महामारीकैबिच केही साता अगाडी विद्यालय खोलेपछि मन्त्रालयले बाध्य भएर कार्यढाचा तयार गरेको हो । हुम्लालगायत केही स्थानीय तहले कोरोना महामारीकैबिच विद्यालय खोलेका थिए । ती स्थानीय तहमा कोरोना संक्रमण पुनः बढ्न थालेपछि विद्यालय बन्द भएका थिए । विद्यालय खोल्नु त्यति महत्वपूर्ण विषय होइन, तर विद्यालयमा आएका विद्यार्थीलाई संक्रमण हुनबाट कसरी बचाउने भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हो ।
कार्यढाँचालाई आत्मसात गरी विद्यालय खोल्दा सबै विद्यालयले सावधानी अपनाउनु जरुरी छ । सरोकारवाला सबैले कोरोना महामारीको जोखिम ध्यान नराखी विद्यालय सञ्चालन गरेमा विद्यालय कोभिड सर्ने थलोको रुपमा परिणत हुनसक्ने जोखिम देखिन्छ ।