मकवानपुर । मकवानपुरको राक्सिराङ गाउँपालिकामा बाल विवाह विरुद्ध सचेतना कक्षा सञ्चालन गरिएको छ । लैङ्गिक समानता तथा सामाजिक समावेशिकरण कार्यक्रम अन्तर्गत सचेतनामुलक कार्यक्रम गाउँपालिका अध्यक्ष राज कुमार मल्लको उपस्थितीमा गरिएको हो ।
राक्सिराङ विकास संस्थाको अध्यक्ष जयकान्त प्रजाको अध्यक्षता भएको अभिमुखीकरणमा राक्सिराङ प्रजा जागृत माध्यमिक विद्यालय चैनपुरको ७० जना बालबालिकालाई बालविवाह बारे सचेतना अभिवृद्धि गरिएको हो ।
कार्यक्रममा गाउँपालिका अध्यक्ष मल्लले बाल विवाह गाउँपालिकाको लागि चुनौती भएको स्विकार गरे । यसका विरुद्धको अभियानलाई प्राथमिकतामा राखेको बताउँदै बालबिबाह अन्त्य स्वयं बालबालिकाको प्रयासबाट हुने बताए ।
राक्सिराङ गाउँपालिकाको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत देबचन्द्र गर्तौलाले बाल विवाहको कारणले बालबालिकाको जीवनमा नै नकारात्मक असर पर्ने, बाल विवाहले आमा र शिशुको मृत्यु समेत हुन सक्ने भएकोले लहैलहैमा आफ्नो जीवन खेर नफाल्न आग्रह गरे ।
कार्यक्रम बाल कल्याण समाजको अध्यक्ष प्रकाश खतिवडाले सहजिकरण गरेका थिए । उक्त कार्यक्रम राक्सिराङ गाउँपालिकाको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत गडतौलाको बिशेष आतिथ्यमा र ५ नम्बरको वडा अध्यक्ष हरीबहादुर प्रजा, विद्यालयको प्रधानाध्यापक सुर्यबहादुर प्रजा, विद्यालय ब्यवस्थापन समितीका सदस्य गणेश लामा, राक्सिराङ विकाश सस्थाका सचिव बिमला प्रजा, सदस्यहरु सोम चेपाङ, देब बहादुर थिङलगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।
बालबालिका बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित हुने दर बढ्दो
Tags: No Comments
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लामा बालबालिका बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित हुने दर बढ्दो रहेको पाइएको छ ।
जिल्लाको को ३ वटा स्थानीय तहमा मात्रै सन् २०२३ मा ७१ जना बालबालिकाहरु बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित भएको तथ्याङ्क सार्वजनिक भएको छ । जिल्लाको १० वटा स्थानीय तहमध्ये अन्य ७ वटा स्थानीय तहले यसबारे तथ्याङ्क संकलन गरेको पाइएको छैन ।
जिल्लाको मनहरी, कैलाश र राक्सीराङ् गाउँपालिका बिच बालश्रम न्युनिकरणलगायत बालबालिकाको सवालमा यस्तो तथ्याङ्क सार्वजनिक गरिएको हो । सिविन बालहेल्पलाइन १०९८ को तथ्याङ्क अनुसार मनहरी गाउँपालिकामा बालविवाह, बालश्रम लगायतका घटनाहरु सन २०२२ मा बालक २९ जना र बालिका २१ जना गरि जम्मा ५० जना रहेको बताइएको छ । यसैगरी कैलाश गाउँपालिकामा १० बालिका सहित १७ जना, राक्सीराङ गाउँपालिकामा बालक ३ जना र १ जा बालिका गरी ४ जना बालबालिकाहरु बालश्रम तथा बाल विवाहबाट प्रभावित रहेको पाइएको हो ।
त्यसरी बालहेल्पलाइनको रेकर्डअनुसार सन् २०२३ को जनवरीदेखि हालसम्म मनहरीमा बालक ९ जना र बालिका ७ जना गरि जम्मा १६ जना, कैलाश गाउँपालिकामा बालक ३ जना र बालिका २ जना गरि जम्मा ५ जना, राक्सीराङ् गाउँपालिका बालक ३ जना र बालिका २ जना गरि जम्मा ५ जना रहेको बताइएको छ । ५ महिनाको बिचमा नै प्रभावित हुने बालबालिकाको संङ्ख्या २६ जना रहनु उल्लेख्य भएको सरोकारवालाहरुको भनाइन छ ।
यसैबीच बालबालिको समस्याको समाधान गर्न मकवानपुरका तीन वटा स्थानीय तहहरुबिच समन्वय बैठक बसेको छ ।
तीन वटा गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधी, बालअधिकार समितिका पदाधिकारी, विभिन्न शाखाका प्रमुख, बालसमुहका सदस्य गरि २७ जनाको सहभागिता रहेको थियो ।
कार्यक्रमा बाल बालिका सम्बन्धि ऐन २०७५ भएका प्रावधान, बालअधिकार समितिको गठन प्रकृया, क्रियाशिलता, बाल कल्याण अधिकारको नियुक्ति, बालश्रम, बालविवाह,बालबालिकाको ओसार पसार, लागुपदार्थको प्रयोग एवं ओसारपसार, बालसमुह गठन तथा क्रियाशिलता र प्रशिक्षणलगायतका विषयमा बालहेल्पलाइन १०९८ का प्रबन्धक झबिन्द्र ज्ञवालीको सहजीकरणमा छलफल गरिएको हो ।
कार्यक्रममा कैलाश गाउँपालिका, राक्सीराङ् गाउँपालिका र मनहरी गाउँपालिकाका बालबालिका एक अर्का गाउँपालिकामा बालश्रम गर्ने, बालविवाह गर्ने तथा अन्य समस्याहरु अन्तर सम्बन्धित भइ आउने घटनाको विवरणहरु बालहेल्पलाइनबाट प्रस्तुत गरिएको थियो ।
गाउँपालिका उपाध्यक्ष सीता पुलामी मगरले बालिकाहरुको समस्या समाधान गर्न पालिकाहरु बिच समन्वय सहकार्य गर्नुपर्ने र आगामी दिनमा गाउँपालिकाले कार्यक्रम निति तथा बजेटको लागि सुझाव दिन अनुरोध गर्दे आगामी दिनमा यस्ता समन्वयतात्मक बैठकको आयोजन गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरिन् ।
त्यसैगरि राक्सीराङ् गाउँपालिक वार्ड न ८ का वार्ड अध्यक्ष एवं सामाजिक विकास समितिका संयोजक यसु प्रजाले राक्सीराङ् गाउँपालिकामा बालश्रम, बालविवाह लगायतका समस्याहरु रहेको र गाउँपालिकामा यस विषयमा छलफल गरि समधान तर्फ जान गाउँपालिका प्रतिवद्ध रहेको बताए ।
त्यसै गरि कैलाश गाउँपालिका बालमैत्री सम्पर्क ब्यक्ति हस्त नेगीले कैलाश गाउँपालिका बालमैत्री अभियानमा अगाडि बढेको तर बालविवाहको समस्या सबैभन्दा बढि चुनौतिपूर्ण रहेको बताए । सिविन नेपालको आयोजना तथा मनहरी गाउँपालकाको समन्वयमा भएको मनहरी गाउँपालिकाकी महिला तथा बालबालिका शाखा प्रमुख शिला अधिकारीले बताइन् ।
अन्जना पौडेलको ‘चरीमाई’ उपन्यास सार्वजनिक
Tags: No Comments
मकवानपुर । साहित्यकार अन्जना पौडेलको ‘चरीमाई’ उपन्यास सार्वजनिक भएको छ ।
शताब्दी साहित्य प्रतिष्ठान र इन्डिगो प्रकाशनले आयोजना गरेको कार्यक्रममा प्राडा विन्जु शर्माले चरीमाई उपन्यासको विमोचन गर्दै सार्वजनिक गरिएको हो ।
उपन्यास सार्वजनिक गर्दै प्राडा शर्माले ‘चरीमाई’ उपन्यास चेलीबेटी बेचबिखनविरुद्धको सशक्त उपन्यास भएको टिप्पणी गरिन । इन्डिगो इन्क प्रालिले प्रकाशन गरेको उपन्यासमा चेलीबेटी बेचबिखनका विषय प्राथमिकताका साथ समेटिएको बताइएको छ ।
‘चरीमाई’ कि लेखक पौडेलले आफ्नो उपन्यास बेचिएका हजारौँ दिदिबहिनीहरुको न्यायको लडाइँमा आफैँलाई आहुति दिने सम्पूर्ण चेलीहरुप्रति समर्पण गरेका छन । पौडेलले चरीमाई बेचबिखनमा परेका सीमान्तकृत चेलीहरुको सामूहिक स्वर भएको बताइन् ।
उपन्यासमा भूमिकामा साहित्यकार कृष्ण धरावासीले लेखेका छन् “आज पनि ग्रामीण चेलीहरु देशभित्रकै शहरका होटलहरुमा ओछ्यान बन्न बाध्य छन् । भारतका यौन बजारहरुमा बेचिरहेका छन् । यस्ता बेतामा यही विषयलाई केन्द्रमा राखेर बारम्बार सम्झाइरहने काम चाहिँ लेखकहरुकै हो, यो पुस्तकले पनि त्यही काम गरेको छ ।”
बिशेषत कथा, कविता, हाइकु, मुक्तक र गीत लेखनमा सकृय श्रष्टा पौडेलको पहिलो उपन्यास चरीमई बजारमा आएको हो ।
शताब्दी साहित्य प्रतिष्ठानको अध्यक्ष पौडेलको यस अघि कथा सग्रह जव वेदना फूल बन्यो २०६०, हाइकू संग्रह हिउँ खस्ने पर्वत,२०६३ र आरु बारीको फूल,२०७० प्रकाशित छन ।
तीज, दोहोरी र आधुनिक गीत लेखनमा समेत सकृय पौडेलको सबै बिधाका गरेर एक दर्जन गीत रेकर्ड भएका छन । उनको मनको मान्छे बोलको आधुनिक गीत आनन्द कार्कीको स्वरमा गत पुसमा युटुवमा सार्वजनिक भएको थियो ।
लेखनका साथ साथै विद्यावारिधि गरिरहेकी पौडेल प्राध्यापक पेशामा आबद्ध छिन ।
मकवानपुर । मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिका अन्तरगत टोलस्तरमा गठित बालसमूहहरूलाई खेल सामग्री वितरण गरिएको छ ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिका वडा न ५ भित्र गठित १६ वटा टोलस्तरीय बाल समूहहरूलाई पालिका सन्चार प्रा.लिले खेल सामग्री वितरण गरेको हो । हेटौंडा ५ वडा कार्यालयको आर्थिक सहयोगमा शनिबार खेल सामग्री बितरण गरिएको हो । बाल क्लबका अध्यक्ष, सचिब र संरक्षकहरूलाई बाल समूह, बाल अधिकारलगायतको बिषयमा अभिमुखीकरण समेत गराईएको थियो ।

वडा अध्यक्ष सुशील घिमिरेको अध्यक्षतामा अभिमुखीकरण तथा खेल सामग्री वितरण गरिएको थियो । कार्यक्रममा अध्यक्ष घिमिरेले बालबालिकाहरूलाई वितरण गरिएको खेल सामग्रीले खेलप्रतिको लगाब बढाउने र आगामी दिनमा खेलकुदमा सहभागी सङ्ख्या बढाउने बताए । “खेल जीवनको लागि अपरिहार्य पाटो हो, बालबालिकालाई अनुशासित बनाउन यस्ता अवसरहरू महत्त्वपूर्ण हुन्छन्” उनले भने ।
कार्यक्रममा वडा सदस्य तथा बालमैत्री सम्पर्क ब्यक्ति रन्जिता सिलवालले हरेक क्षेत्रमा बालबालिकालाई अग्रसर बनाउन शिक्षासंगै खेलकुदमा पनि अभिभावकत्व आवश्यक भएकोले वडाले यो कार्यालाई सकारात्मक रूपमा लिएको बताइन् ।

बालबालिकाहरूलाई चेस, डोरी, फुटबल, ब्याडमिन्टन, लुडोलगायतको सामग्री वितरण गरिएको हो ।
कार्यक्रममा वडा सदस्यहरू रामबहादुर राई, बिमला बि. क, हेटौंडा उपमहानगरपालिका महिला तथा बालबालिका महाशाखा निर्देशक बिष्णुकुमारी लामिछाने, शाखा प्रमुख बिना ठिके, वडास्तरीय टोल विकास संस्थाको अध्यक्ष टीकाबहादुर खड्का, पिप्ले शहरी स्वास्थ केन्द्रको प्रमुख दुर्गा दाहाल, ५ नम्बर वडामा रहेका विभिन्न टोल विकास संस्थाहरूको अध्यक्ष तथा प्रतिनिधिहरू, बिद्यालयमा गठन बालसमूहका बालबालिका तथा संरक्षक शिक्षकहरू समेतको उपस्तिथि रहेका थियो ।
हेटौंडा उपमहानगरपालिकालाई बालमैत्री स्थानीय तह घोषणा गर्न लागिएको सन्दर्भमा पालिका सन्चार प्रा लि ले बालबालिकाको सवालमा विभिन्न कार्यक्रम गर्दै आएको अध्यक्ष उज्वल अधिकारीले बताए ।
अनलाईन बाल संरक्षण सवालबारे ध्यानाकर्षण
Tags: No Comments
मकवानपुर । अनलाईनमा बालबालिकामाथि हुन सक्ने दुर्व्यवहारलाई रोक्न तथा न्यूनिकरण गर्न बाल संरक्षण सवालबारे सरोकारवालाहरुको ध्यानाकर्षण भएको छ ।
आज मकवानपुरको हेटौंडामा आयोजिक कार्यक्रममा सहभागिहरुले अनलाईनमा बालसंरक्षण सवालबारे सरोकारवाला निकायहरुलाई झकझक्याउने उद्देश्यले ११ बुँदे अनुरोध पत्र तयार पारेका छन् । उक्त अनुरोध पत्र सिविन बाल हेल्प लाइनले सामाजिक विकास मन्त्रालय बागमती प्रदेश र हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा बुझाएको छ ।
सामाजिक विकास मन्त्री कुमारी मोक्तान र उपमहानगर प्रमुख मिनाकुमारी लामालाई बुझाइएको छ । सिविन नेपालको आयोजनमा अनलाइनमा बालसंरक्षण विषयमा प्रदेशस्तरिय कार्याशाला गोष्ठीमा सहभागीहरुले यस्तो अवधारण प्रस्तुत गरेका हुन् । कार्यक्रममा सिविन काठमाण्डौका परियोजना ब्यवस्थापक माधव लोहनीले सहजीकरण गरेका थिए । मन्त्री मोक्तान तथा नगरप्रमुख लामाले आगामी आवमा उक्त सुझावलाइ समावेश गर्ने प्रतिबद्धता गरेका छन् ।


उक्त अनुरोध पत्र मकवानपुर जिल्लाको १० वटै स्थानीय तहहरुमा प्रदान गरिने सिविन बाल हेल्पलाइन मकवानपुरका प्रबन्धक झविन्द्र ज्ञवलीले बताए ।
यस्ता छन् अनुरोध पत्रले समावेश गरेका बुँदाहरुः
१) इन्टरनेट अनलाइनमा बालबालिकाको संरक्षणसम्बन्धी मुद्धा हेर्ने एकमात्र निकाय साइवर ब्युरो काठमाण्डौमा मात्रै केन्द्रीत रहेकोले यसलाई प्रदेश तहमा पनि विस्तार गरी यसको कार्यसम्पादनलाई ब्यापक बनाउनु पर्दछ । साथै साइवर ब्युरोमा बालसंरक्षणको निम्ति बिशेष युनिटको समेत व्यवस्था गर्नु पर्दछ ।
२) अनलाईन बालसंरक्षणको विषयवस्तुलाई संघसंस्था तथा सरोकारवालाहरुले आफ्ना हरेक कार्यक्रम सञ्चालन गरिने छ ।
३) बाल संरक्षण नीतिमा अनलाइन बाल संरक्षणको सवाल अनिवार्य रुपमा समावेश हुनु पर्नेछ ।
४) तीनै तहको सरकारले बार्षिक बजेट तथा योजना निर्माणमा अनलाइनमा बाल संरक्षण, सकारात्मक अभिभावक शिक्षा सम्बन्धी बजेट तथा कार्यक्रम तर्जुमा गरी कार्यान्वयन गरिनु पर्ने ।
५) संसदमा विचाराधिन रहेको सूचना प्रविधि विधेयकलाई छलफलमा ल्याइ अनलाइनमा बाल संरक्षण सम्बन्धी व्यवस्था समावेश गरी संसदबाट तुरुन्त पास गरिनुपर्ने ।
६) प्रत्येक स्थानीय तहका बालकल्याण अधिकारीलाई अनलाइनबाट हुने दुव्र्यवहारको बारेमा क्षमता अभिवृद्धि गरी सचेतना तथा कानूनी प्रक्रियामा अभियान चलाउनुका साथै बाल कल्याण अधिकारीलाई तत् सम्बन्धि सूचना स्रोत व्यक्तिको रुपमा व्यवस्थापन गर्नुपर्ने ।
७) इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरु (ISPAN) को समन्वयमा अनलाइन शिक्षा र संरक्षण सम्बन्धी कार्यक्रम अभियान कै रुपमा लैजान अनुरोध गर्ने ।
८) अनलाइनमा बाल संरक्षण विषयमा तीनै तहका सरकारले सञ्चारका मध्यमबाट इन्टरनेट अनलाइन सम्बन्धि भिडियो, जिङ्गल तथा डिजिटल सूचनामुलक सामग्रीहरु निर्माण गरी प्रचारप्रसारलाई ब्यापक बनाउनु पर्ने ।
९) नेपाल प्रहरीद्वारा सञ्चालित समुदाय प्रहरी साझेदारी कार्यक्रममा अनलाइनमा बाल संरक्षण विषयलाई समावेश गरिनु पर्ने ।
१०) अनलाइनमार्फत हुने अपराधबाट बच्न विद्यालयमा हुने अतिरिक्त क्रियाकलाप र पाठ्यक्रममा समावेश गराउन शैक्षिक नीतिमा स्पष्ट पारिनुपर्ने ।
११) इन्टरनेट अनलाइन अपराध मौलाउदै गरेको अवस्थामा बालबालिका, किशोरकिशोरी, युवालाई पर्न गएको मानसिक स्वास्थ्य समस्यालाई न्यूनिकरण गर्न मनोविमर्शकर्ताको व्यवस्था गर्नुपर्ने ।