मकवानपुर /कोरोना भाइरसको सम्बन्धमा विभिन्न तहका व्यक्तिहरुको फरक फरक बुझाइको कारण समस्या भएको भन्दै सबैको समान बुझाइ हुन आवश्यक भएको बताइएको छ ।
महामारीमा वैकल्पिक शिक्षण सिकाईलाई प्रभावकारी बनाउनतर्फ पनि सवाल उठाइएको छ । राष्ट्रिय बजेटको कम्तीमा २० प्रतिशत बजेट कोभिड रेस्पोन्सकै सन्दर्भमा शिक्षामा लगानी गरि विभिन्न माध्यम रेडियो, टेलिभिजन, भर्चुअल तथा डोर टु डोर विधिलाई प्रभावकारी कार्यन्वन गर्नु पर्ने साथै शिक्षामा एकरुपता ल्याउन शिक्षा र स्वास्थ्यलाई राष्ट्रियकरण गरिनु पर्ने माग गरिएको छ ।
डेक नेपालकाे तथा नागरिक समाज मञ्च मकवानपुरकाे आयाेजनामा पारस्परिक जवाफदेहिताका लागी साझा सभा रेडियो बहस कार्यक्रममा शिक्षा, स्वास्थ्य र विपदबारे बहस गरिएको हो । कार्यक्रममा कोभिड रेस्पोन्सको सन्दर्भमा तीन तहको सरकारलाई स्पष्ट कार्यविभाजन गरिनु पर्ने, क्वारेन्टाईन, आईसोलेशन तथा आईसियु सञ्चालन गर्ने विषयमा सम्बन्धित पक्षको ध्यानाकर्षण हुनु गराउनु पर्ने, कोभिड रेस्पोन्सका सन्दर्भमा निर्वाचित जनप्रतिनिधि मात्र नभई स्थानीय तहमा सरकारी प्रतिनिधि सम्मिलित संकट व्यवस्थापन, अनुगमन तथा सचेतिकरण समिति निर्माण गरि स्वास्थ्य सुरक्षाका प्रोटोकल प्रभावकारी रुपमा व्यवहारमा लागु भए नभएको एकिन गरि थप प्रभावकारी बनाउने लगायतका सवाल उठाइएको थियो ।
कोरोना संक्रमणपछि वैकल्पिक सिकाइ प्रभावकारी बनाउन सबै स्थानमा नेटको सुविधा नभएको समस्या भएको बताइएको छ । नेट उपलब्ध भएकाहरुका लागी पनि सबैसँग एण्ड्रोइड मोबाईल वा ल्यापटपको उपलब्ध नभएकोले सिकाइलाई उपलब्धिमुलक बनाउन नसकिएको सहभागिहरुले बताएका हुन् । केही सामुदायीक विद्यालयले समुदाय स्तरमा पुगेर पठनपाठन गरे गराएको भएता पनि सबै स्थानमा पुग्न असमर्थ भएकोले एउटै विद्यालयका विद्यार्थीहरुमा पनि विभेद गरिएको जस्तो भएको सवाल बहसमा उठाइएको थियो ।
शहरी क्षेत्रमा होम आईसोलेशनको संभावना भएता पनि ग्रामिण भेगमा प्राय घरहरुमा सगोल बसाई हुने भएकोले अलग बस्न समस्या भएकोले ग्रामिण भेगका स्थानीय तहहरुले आईसोलेशनको व्यवस्थापन गर्नु पर्ने माग गरिएको छ । कहिले सरकारी विद्यालयलाई क्वारेन्टाईन बनाउने त कहिले अब शिक्षण कार्य सुरु गर्ने जस्ता पटक पटक फरक निर्देशन प्राप्त हुदाँ कार्य गर्न असहज बनेको बताइएको थियो ।
महामारी लकडाउनको अवस्थमा महिला तथा बालबालिका विभिन्न प्रकारको हिंसाबाट प्रभावित भएको,विद्यालय वन्द भएका कारण ग्रामिण भेगका किशोर किशोरीहरु मागी तथा भागी विवाह गर्ने गरेको, जिम्मेवार निकाय र जिम्मेवार व्यक्तिको अभिव्यक्तिका कारण कोरोना फैलिन मद्दत पुगेको, राहतको नाममा आर्थिक अनियमितता भएको , स्थानीय तहमा सरकारी तथा नागरिक र नागरिक संघसंगठन सम्मिलित संकट व्यवस्थापन तथा अनुगमन र सचेतिकरणका लागि समिति निर्माण गर्नु जस्ता सवालमा बहस गरिएको थियो ।
यसैगरी कोरोना पोजिटिभ देखिएका तथा पोजिटिभ देखिएर पनि नेगेटिभ देखिएकाहरुका लागी घर परिवार तथा छरछिमेकबाट अछुतोको व्यवहार गर्ने गरिएको,कोरोना पोजिटिभ भएका घरपरिवारमा सिल गर्ने लगायतका कार्यले आतंकित र भयभित बनाउने अवस्था भएकोले त्यसलाई सहजीकरण तर्फ लग्नु पर्ने बताइएको छ ।

राष्ट्रिय सभा प्रत्यायोजित आश्वासन समितिका सभापति रामनारायण विडारीको प्रमुख आतिथ्यमा कार्यक्रम गरिएको हो । कार्यक्रममा बागमती प्रदेश सभा सदस्यहरु प्रेम बहादुर पुलामी,जुनेली श्रेष्ठ,जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुरका उपप्रमुख भगवती पुडासैनी, थाहा नगरपालिकाका मेयर लवशेर विष्ट, राक्सीराङ् गाँउपालिकाका अध्यक्ष राज कुमार मल्ल, भिमफेदी गाँउपालिकाका उपाध्यक्ष पार्वती राना,स्वास्थ्य कार्यलय मकवानपुरका प्रमुख प्रणय उपाध्याय, शिक्षा समन्वय एकाई मकवानपुरका प्रमुख लिलानाथ गौतम,बागमती प्रदेश वालअधिकार समिति सदस्य झविन्द्र ज्ञवाली,रेडक्रस मकवानपुरका उपसभापती लाल बहादुर थापा,गैसस महासंघ बागमती प्रदेश उपाध्यक्ष आरती पाठक, शिक्षाका लागी राष्ट्रिय अभियान बागमती प्रदेशका संयोजक प्रकाश खतिवडा,नागरिक तथा नागरिक संघसंगठनका प्रतिनिधि लगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।
हेटौंडाको रेडियो थाहा संचारले बहस कार्यक्रमको प्रत्यक्ष प्रशारण गरेको नागरिक समाज मञ्च मकवानपुरका संयोजक तथा गैसस महासंघ मकवानपुरका कावा अध्यक्ष रमिला सापकोटाले बताइन् ।
मकवानपुर । पछिल्लो २४ घण्टामा १ हजार ४४७ जना कोरोना संक्रमणमुक्त भएसँगै कुल निको हुनेको संख्या ४५ हजार २६७ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.जागेश्वर गौतमले जानकारी दिए। यो कुल संक्रमितको ७२ प्रतिशत रहेको मन्त्रालयको भनाइ छ।
नेपालमा पछिल्लो २४ घण्टामा ११ कोरोना संक्रमितको मृत्यु भएको छ। योसँगै नेपालमा कोरोना संक्रमित मृतकको संख्या ४ सय ०१ पुगेको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जानकारी दिएको हो।
पछिल्लो २४ घण्टामा १ हजार २०४ जना कोरोना संक्रमित पुष्टि भएका छन्। योसँगै नेपालमा कुल संक्रमितको संख्या ६२ हजार ७९७ पुगेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा.गौतमले बताए । हाल देशभर १७ हजार १२९ जना सक्रिय संक्रमित छन्। हाल ७ हजार ७३५ क्वारेन्टाइनमा छन्।
महामारी, स्वास्थ्यकर्मी र समाज
Tags: No Comments
- एलिजा पुडासैनी
अफिसबाट फर्कदा घरायसी आवश्यक सरसामान किन्ने मेरो दैनिकी । त्यही क्रममा तरकारीको ठेलामा तरकारी हेर्दै थिए । “के के न होला भनेर स्टाफ नर्स बुहारी बिहे गरेको” भन्ने शब्द झ्याट मेरो कानमा पर्यो । यसो हेरेको ठेला नजिकैको घरको सिढीमा २ अधबैंसे दिदीहरु कुरा गरिरहेको देखे । उनीहरुको त्यो कुराले मेरो ध्यान खिच्यो ।
जागीर भनेर हिड्यो कुन दिन घरमा कोरोना ल्याएर सार्छे, हामी सबैलाई खतम पार्छे, आजकल यहि कुराले दिक्क भा छ, त्यो सानो नाती जोगाउन कम्ता गाह्रो भाको छ र, न कहिले बिदा पाउनु, के चाड, के ईस्टमित्र, कहिले राति डिउटी भन्दै कुध्यो, कहिले आउँदा आधा रात भैसक्छ ।”
त्यही कुरा तिर बढी ध्यान दिदै टमाटर छानिरहे त्यही क्रममासँगै रहेकी अर्की दिदीले भनिन्, “किन नि ? राम्रै त छ नि,नाती पनि पाइदिएकै छे ?” उनको भनाइ सकाउन नपाउदै फेरि जवाफ दिइन्, “जागीर भनेर हिड्यो कुन दिन घरमा कोरोना ल्याएर सार्छे, हामी सबैलाई खतम पार्छे, आजकल यहि कुराले दिक्क भा छ, त्यो सानो नाती जोगाउन कम्ता गाह्रो भाको छ र, न कहिले बिदा पाउनु, के चाड, के ईस्टमित्र, कहिले राति डिउटी भन्दै कुध्यो, कहिले आउँदा आधा रात भैसक्छ ।”
तरकारीको पैसा तिर्दै गर्दा उनीहरुको अनुहार नियालेर हेरे, केही भनु कि जस्तो लाग्यो तर हिम्मत आएन । कहिले नदेखेको, नचिनेकोसँग कसरी एक्कासी वादविवाद गर्नु जस्तो लागेर मन खुम्च्याउदै घर तिर लागे ।
घर पुगे गेट खोल्दै गर्दा घरको बरन्डामा आँखा गयो ८० बर्षका सासू आमा म आएको हेर्दै
हुनुहुन्थ्यो, छोरी हतारिदै मैले लगेको सामान लिन आईन, अधि ती दिदी भनेको कुराको याद आयो ,“कुन दिन हामीलाई नि कोरोना सार्छे खतम पार्छे” । ढक्क छाती फुल्यो कतै मैले पनि ………. ।
फ्रेस भयर खाजा बनाए खाजा खादै गर्दा फेरि ती दिदीलाई सम्झे अनि सम्झे उनको स्वास्थ्यकर्मी बुहारीलाई । काम प्रतिको जिम्मेवारी , पेशागत उत्तरदायित्व, उनले जागीर शुरूवातको क्रममा लिएका सपथ,मन जस्तो अबस्थामा भएपनि आफुलाई जति पीडा भए पनि किच्च हाँसेर सेवा दिनुपर्ने कर्तव्य अनि बाध्यता ।
पारिवारलाई जोगाउनु पर्ने भुमिका, आफैंलाई रोग सर्ला भन्ने भय, काम गर्दाका क्रममा देखेका पीडा, आफू सहितको संलग्नतामा हेरेको केश सफल नहुन सक्छन् ती असफल भएका केशको तनाव, कम तलब, अनिदो आँखा, थकित शरीरले घर फक्र्यो घरपरिवारबाट पनि अहिलेको विषम परिस्थिति नै नबुझि यस्ता चोटिला प्रहार ।
आफ्नो प्राण भन्दा प्यारा छोराछोरी अगाल्न नपाउँदाको दुःख, इस्टमित्र समाजको हेय भाब, के के न होला भनेर स्टाफ नर्स बिहे गरेको ती दिदीको त्यो शब्द फेरि गुन्जियो कानमा अनि सोचे स्वास्थ्यकर्मी, स्वास्थ्य पेशा प्रति हेर्ने दृष्टि कोण । यहि खालको न आए पनि यस्ता कयौं महामारी आए कयौंको मृत्यु भयो ।
बुहारीलाई वचन लगाउने र गलत व्यबहारले प्रहार नगरुन नत्र कयौंलाई उचित परामर्श दिने उनकी बुहारीलाई नै परामर्शको जरुरत नपर्ला भन्न सकिन्न । त्यसैले हर सेवाग्राहीलाई सही समयमा, सही सेवा दिनको लागि सेवा प्रदायकलाई पनि पुर्ण रुपमा घर परिवार, समाज र कार्यस्थल सहयोगी हुनुपर्छ ।
मैले नचिनेको भए पनि ती दिदीसँग केही कुरा किन गरिन यो मेरो पेशा प्रतिको प्रहार थियो । म किन मौन हिडे रु हुन त उनलाई उनको छोरा नातीको माया उनको बोलीमा प्रस्टै थियो त्यसो भनिरहदा बुहारी प्रतिको भनाइ सही लागेन मलाई, मैले किन बोल्न सकिन ? दिक्क मान्दै टीभी खोले समाचार आउँदै रहेछ । मिति २०७७÷०६÷०२ मा नेपालमा अहिले सम्मको सबभन्दा बढी संक्रमित २०२० जना, ओ हो, कति धेरै संक्रमण उकालो लाग्ने अबस्थामा छ, अहिले जो घर बाहिर छन प्रायः तिनीहरूलाई देखिएको छ भने अब घरमा भएका जेष्ठ नागरिक,असक्त, बालबालिकाहरुमा पुग्छ अनि यसले बिकराल रुप नलेला भन्न सकिन्न । अब आउने झन जटिल परिस्थिति त्यस्मा आम स्वास्थ्यकर्मीको प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष भूमीका सम्झे, अनि आगामी दिनमा जसले जस्तो रुपले व्याख्या गरे पनि हामीले निभाउनु पर्ने भुमिका, धेरै पेशा कर्मी घर भित्र रहदा हामी स्वास्थ्यकर्मीले निभाएको भुमिका, सबैले सबैको पेशागत मर्म त कहाँ बुझिन्छ र ?
तर बुझ्नेले पनि गरेको तिरस्कारले मन छियाः छियाः हुने । फेरि ती दिदीलाई सम्झे उनी र उनी जस्ता कयौंको चेतनाको स्तर सम्झे उनीले व्यक्त गरेको त्यो कुरा अरुसँग गरे पनि उनको कामकाजी बुहारीलाई वचन लगाउने र गलत व्यबहारले प्रहार नगरुन नत्र कयौंलाई उचित परामर्श दिने उनकी बुहारीलाई नै परामर्शको जरुरत नपर्ला भन्न सकिन्न । त्यसैले हर सेवाग्राहीलाई सही समयमा, सही सेवा दिनको लागि सेवा प्रदायकलाई पनि पुर्ण रुपमा घर परिवार, समाज र कार्यस्थल सहयोगी हुनुपर्छ । जसले गर्दा आउने जस्तोसुकै कठिन परिस्थितिमा पनि दृढ आत्म विस्वास र आत्मबलका साथ आम स्वास्थकर्मीले डटेर सामना गर्न गराउन सकुन् ।
सहीखबर लेखक पुडासैनी मकवानपुर जिल्लाको भैंसे स्वास्थ्य चाैकीमा कार्यरत छिन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरका काेराेना भाइरस संक्रमित भएका मध्य ६ सय ३६ जनाले कोरोनालाइ जिती संक्रमण मुक्त भएका छन् । मकवानपुरमा हालसम्म संक्रमण पुष्टि हुनेको संख्या १ हजार ३५ रहेको हेटाैडा उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य अधिकृत भाेलानाथ चाैलागाइले जानकारी दिए ।
संक्रमित मध्य जसमा ६ सय ३६ जना संक्रमण मुक्त भए सँगै सक्रिय संक्रमितको संख्या ३ सय ८९ रहेको चाैलागाइले बताए । जस मध्य आइसोलेसनमा उपचाररत संक्रमितको संख्या १ सय १९ रहेको छ भने बाँकी हाेम आइसाेलेसनमा रहेका छन् । हेटौंडाको गौरीटार आइसोलेसनमा १ सय १ संक्रमित,कर्रा आइसोलेसनमा ३ जना र मनहरीको आइसोलेसनमा १५ संक्रमित उपचाररत रहेकाे बताइएकाे छ ।
मकवानपुरमा हालसम्म १० जनाको मृत्यु पछी काेराेना भाइरस पुष्टि भएको छ । जसमा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका ९ जना र एक जना मनहरी गाउँपालिकाका रहेका छन् ।
मकवानपुर । हेटौंडा लेडि जेसिजको जेसिज सप्ताह अन्तर्गत आज तेस्रो दिन रक्तदान कार्यक्रम आयाेजना गरिएकाे छ ।
हेटौँडा १ मा रहेको रक्त संचारमा आयोजना गरिएको रक्तदान कार्यक्रममा ४२ जनाले रक्तदान गरेकाे कार्यक्रम संयाेजक दुर्गा बिष्ट ठकुरीले बताइन्। कोरोना भाइरसको संक्रमणको अवस्थामा रगतको माग भएकोले रगत अभाव नहोस भन्ने उदेश्यले जेसिज सप्ताहकाे कार्यक्रममा रक्तदान कार्यक्रम गरिएको कार्यक्रम संयोजक ठकुरीले बताइन ।
हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नम्बर १ का वडाध्यक्ष सबिन न्यौपाने तथा नेपाल जेसिजकी कार्यकारणी उपाध्यक्ष शोभा खरेलको विशेष आतिथ्यमा रक्तदान कार्यक्रम भएको हो।