मकवानपुर /बागमती प्रदेशमा कोरोना संक्रमितको संख्या १ लाख नाघेको छ । यस प्रदेशमा शनिबार बिहानसम्म कोरोना संक्रमितको संख्या १ लाख ८ सय ९९ जना पुगेको प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रलयले जनाएको छ । जसमध्ये २१ हजार ९ सय ७१ जना सक्रिय संक्रमित रहेका छन् भने ७८ हजार ४ सय २ जना निको भएर घर फर्केका छन् । हालसम्म नेपालमा १ हजार ७० जनाको कोरोनाको कारण मृत्यु भएकोमा ५ सय २६ जना बागमती प्रदेशको रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
यसै बिच कोरोना संक्रमित दैनिक जसो बढेता पनि बागमती प्रदेशमा सरकारी क्वारेन्टाइन र आइसोलसन वार्डहरु भने आकर्षण घटेको छ । घरैमा बसेर कोरोना जित्न सकिने र होम आइसोलेशनमा जस्तो केयर सरकारी आइसोलेशन र क्वारेन्टाइनमा नहुने भन्दै संक्रमितहरु घरै बस्न थालेका हुन् । कोरोना संक्रमितहरु सरकारी आइसोलेसन र क्वारेन्टाइनमा जान छोडेसँगै त्यहाँका वार्डहरु खालि हुँदै आएका छन् । सरकारी आइसोलेसन र क्वारेन्टीनमा भन्दा घरमै स्याहार पुग्ने र सामाजिक दृष्टिकोणले पनि उपयुक्त हुने भन्दै होम आईसोलेसनमा बढ्नेका संख्या बढेको हो । सरकारी तथ्याङ्क अनुसार बागमती प्रदेशका करिब ८० प्रतिशत संक्रमित घरमै बसेका छन् ।

आइसोलेसन वार्ड रित्तिदै गएपनि कोरोना पोजेटिभको संख्या भने घटेको छैन । प्रदेश सरकारले सबै कारोना संक्रमितको उपचार गर्ने भनेपनि घरमै बस्नेहरुको संख्या बढेपछि सरकारलाई आर्थिक भार भने कम परेको मन्त्रालयले जनाएको छ । प्रदेश राजधानी हेटौंडाको सबैजसो टोलटोलमा कोरोना संक्रमित भएपनि उनीहरुमाथि निगरानी शुन्य जस्तै छ ।
कोरोना संक्रमितहरुको पहिले जस्तो कन्ट्रयाक्ट ट्रेसिङ गरिन छाडेको छ । कोरोना संक्रमितहरु खुलेर हिँड्ने गरेकोले पनि कोरोना संक्रमण दर बढिरहेको छ । “म संक्रमित हुँदा घरैमा ठुलो ब्यानर टाँसियो, टोलवासीबाट आफूले ठुलै अपराध गरे जस्तो व्यवहार भोगियो, झण्डै डिप्रेसनको शिकार भइन, अहिले कुनै वास्तै हुन छाड्यो,” २ महिना अगाडि कोरोना संक्रमण भएकी अधिकारकर्मी सर्मिला श्रेष्ठ भन्छिन् “उबेलाको हाउबुजि र अहिलेको बेवास्ता दुबै ठिक हैन ।” पछिल्लो समय सरकारी व्यवस्था प्रति विश्वास नभएकोले संक्रमितहरु घरैमा बस्न थालेको उनको ठम्याइ छ ।
कोरोना संक्रमण भइ एकसाता अघि मात्रै निको भएकी माइति नेपाल मकवानपुरकी प्रमुख माया लामा आफू संक्रमित हुँदा घरैमा बसेको कारण राम्रो स्याहार पाएर चाँडै उठेको बताउँछिन् । “श्वास फेर्न साह्रै गाह्रो हुन्थ्यो, धेरै गाह्रो गरेर १४ दिनमा रिपोर्ट पोजेटिभ आयो, अझै राम्रो सञ्चो भएको छैन, सरकारी आइसोलेशनमा गएको भए बिजोक हुन्थ्यो मेरो” उनले भनिन् “परिवारका माया र सद्भावसँगै हिम्मत बढाउँदा कोरोना जिते ।”
सरकारी सेवा सुविधा निशुल्क भएता पनि अहिले गुणस्तरमा प्रश्न उठ्न थालेको छ । सरकारी अधिकारीहरुको काममा इमान्दारिताको कमिले पनि सरकारी आइसोलेशनमा कोरोना संक्रमितको संख्या कम भएको आइसोलेशनमा बसेर निको भएकाहरु बताउँछन् ।
हेटौंडा–६ गौरीटार आइसोलेसन वार्ड हेटौंडा इन्चार्ज सागर काफ्लेका अनुसार यहाँको आइसोलेसन वार्डमा उपचाररत कोरोना संक्रमितको संख्या हाल जम्मा ७ जना मात्रै रहेको छ । १ सय २० बेड क्षमता रहेको आइसोलेसन वार्ड रित्तिदै गएपनि कोरोना पोजेटिभको संख्या भने घटेको छैन ।
जिल्लाभर सरकारी आइसोलेसनमा बस्नेको संख्या अहिले जम्मा १७ जना रहेको छ । आइसोलेसन वार्डहरु रित्तेपनि कोरोना संक्रमितले घरहरु भरिभराउ भएको छ । मकवानपुरमा मात्र होम आइसोलेसनमा बस्नेहरुको संख्या ८ सय ६१ जना रहेका छन् । बागमती प्रदेशमामा मात्रै १८ हजार भन्दा धेरै कोरोना संक्रमित होम आईसोलेसनमा बसेका छन् ।
सामाजिक विकास मन्त्रालयको तथ्याङ्क अनुसार बागमती प्रदेशको १३ जिल्लामा शनिबारसम्म संस्थागत आइसोलेशनमा बसेकाहरुको संख्या ३ हजार ६ सय ३३ जना छन् । भने होम आइसोलेशनमा बसेकाहरुको संख्या १८ हजार ४ सय ६८ रहेका छन् । त्यस्तै होम क्वारेन्टीनमा बस्नेहरुको संख्या शनिबारसम्म १ हजार ३ सय रहेको छ भने सरकारी क्वारेन्टीनमा बस्नेहरुको संख्या जम्मा २ सय ८० जना रहेको मन्त्रालयले जनाएको छ ।
प्रदेश सरकारले सबै कारोना संक्रमितको उपचार गर्ने भनेपनि घरमै बस्नेहरुको संख्या बढेपछि सरकारलाई आर्थिक भार भने कम परेको सामाजिक विकास मन्त्रालयका सुचना अधिकारी पुरुषोत्तम सेढाँईले बताए । होम आइसोलेसनमा बस्नेहरुमा सबैभन्दा धेरै काठमाडौंमा ११ हजार ३ सय ३० जना रहेको छ । यस्तै ललितपुरमा १ हजार ८ सय ३ र भक्तपुरमा १ हजार ७ सय ५० जना रहेका छन् ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा ५६ जनामा कोरोना भाइरस संक्रमित थपिएका छन् । विहीबार संकलन गरिएको १ सय १५ जनाको स्वाब परीक्षणमा ५६ जनामा संक्रमण देखिएको हो ।
काेराेना संक्रमण पुष्टि हुनेमा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका ४५ जना, मनहरी गाउँपालिकाका ७ जना, बागमती गाउँपालिकाका २ जना,बकैया गाउँपालिका र जिल्ला बाहिरका एकएक जना रहेका छन् । जसमा महिला २८ र पुरूष २८ जना रहेका छन् ।
संक्रमित हुनेमा हेटाैडा १ का २ जना महिला, हेटाैडा २ का १ जना पुरूष, हेटाैडा ३ का ५ महिला र ८ जना पुरूष, हेटाैडा ५ का ३ जना महिला र ३ जना पुरूष रहेकाे छन् । यस्तै हेटाैडा ७ र ८ का १/१ जना महिला, हेटाैडा ९ का २ महिला र ४ जना पुरूष, हेटाैडा १० का १ जना पुरूष, हेटाैडा ११ का ५ महिला र ५ जना पुरूष, हेटाैडा १३ का १ जना महिला हेटाैडा १५, १७ र १८ का १/१ जना महिला रहेका छन् ।
यस्तै मनहरी गाँउपालिकाका ५ र ९ का १/१ जना महिला, मनहरी ७ का ३ महिला र २ जना पुरूष, बागमती गाँउपालिका ७ का २ जना पुरूष र बकैया गाँउपालिकाका १ जना पुरूष र इलाम घर भइ मकवानपुर बस्ने १ जना पुरूषमा समेत काेराेना संक्रमण पुष्टि भएकाे हेटाैडा उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य अधिकृत भाेलानाथ चाैलागाइले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । पछिल्लो २४ घण्टामा थप ३ हजार ४ सय ३० जना कोरोना संक्रमणमुक्त भएका छन्। योसँगै नेपालमा कोरोना संक्रमण भएर निको हुनेको संख्या हालसम्म १ लाख ४८ हजार ४ सय ८ पुगेको छ।
उनीहरू देशका विभिन्न स्थानका अस्पतालबाट संक्रमणमुक्त भएको स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले जानकारी दिएको हो। यसअघि बुधबारको तथ्यांकअनुसार नेपालमा कोरोना संक्रमणमुक्त हुनेको संख्या १ लाख ४४ हजार ९ सय ७८ रहेको थियो ।
यस्ताै बितेको २४ घण्टामा देशभर थप ३ हजार ५१ जनामा कोरोनाभाइरस संक्रमण पुष्टि भएको छ । संक्रमितमध्ये १ हजार २ सय ९ महिला र १ हजार ८ सय ४२ पुरुष रहेका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार यससँगै देशभर संक्रमितको कुल संख्या १ लाख ८५ हजार ९ सय ७४ पुगेको छ।
यस्तै हालसम्म कोरोनाबाट मृत्यु हुनेको संख्या १०५२ पुगेको छ भने पछिल्लो २४ घण्टामा थप १८ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । हाल देशभर सक्रिय संक्रमित ३६ हजार ५१४ जना रहेको पनि मन्त्रालयले जनाएको छ ।
यसै बीच सर्वोच्च अदालतले सरकारकाे नाममा कोरोना परीक्षण निःशूल्क गर्नु भन्ने जारी गरेकाे परमादेश पुनरावलोकन गर्न स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले गरेको निवेदन खारेज भएको छ । बिहिबार सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरु हरिकृष्ण कार्की, सपना मल्ल प्रधान र पुरुषोत्तम भण्डारीको पूर्ण इजलासले गत असोज १५ गते जारी भएको परामदेश नै अन्तिम हुने फैसला सुनाउँदै सरकारी निवेदन खारेज गरेको हो ।
अधिवक्ता लोकेन्द्रबहादुर ओली र केशरजंग केसीले कोरोना संक्रमण परीक्षणको शूल्क लिनु गैरकानूनी भएको भन्दै सर्वोच्चमा रिट दायर गरेका थिए । गत असोज १५ गते सर्वोच्चले निजी तथा सरकारी स्वास्थ्य संस्थाबाट शूल्क लिएर कोरोना परीक्षण गर्नु कानून विपरित रहेको भन्दै निःशूल्क गर्न सरकारको नाममा परमादेश जारी गरेको थियो ।
सो फैसलाविरुद्ध गत कार्तिक १७ गते स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका सचिव लक्ष्मण अर्यालले महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयमार्फत सर्वोच्चको परमादेश पुनरावलोकनको मागसहित निवेदन दर्ता गरेका थिए । सर्वोच्चको आजको आदेशसँगै सरकारका लागि सबै कानूनी ढोका बन्द भएको छ भने अब कोरोना परीक्षण निःशूल्क गर्नुपर्ने भएको छ ।
अहिले सबैभन्दा जल्दोबल्दो समस्या बनेको छः स्वास्थ्यको सवाल । कोरोना माहमारीको चपेटा झेलिरहेको बेला नेपालीहरुले मनाउने पर्वहरु धमाधम सुरु भएको छन् । साथै यो साताबाट मौसममा पनि परिर्वतन आएको छ । कोरोना महामारीको कारण सङ्कुचित बन्दै दैनिकी गुजार्दै आएको ७ महिना नाघेको छ । जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएर आएपछि टोलटोलमा सरकारको उपस्थिती छ । यो महामारीको समयमा सर्वसाधारणलाई सरकारको उपस्थिती देखाउन के कस्ता प्रयास स्थानीय तहहरुले गरेका छन् भन्ने सवालमा हामीले मकवानपुरगढी गाउँपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत रामकुमार पुडासैनीसँग कुराकानी गरेका थियौं । सहीवार्ता स्तम्भका लागि कुराकानीको सार :–
यस गाउँपालिकामा हालसम्म कति जनामा कोरोना टेष्ट गर्नुभयो ? जसमध्ये कति जनालाई कोरोना संक्रमण देखिएको छ ?
हामीले २०७७ कात्तिक १७ गते सम्म १ सय १४ जनामा कोरोना टेष्ट ग-यौ । जसमध्ये ४४ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । उहाँहरु मध्ये ३५ जनालाई निको भइसक्यो । ९ जना होम आइसोलेशन तथा आइसोलेशनमा हुनुहुन्छ । उहाँहरुको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य छ ।
यस गाउँपालिकाम आइसोलेसनको तयारी हुँदै थियो निर्माण कार्य कहाँ पुग्यो ? आइसोलेसन कति वेड क्षमताको रहेको छ ?
हामीले पालिकाभित्रै १ वटा आइसोलेशन निर्माणको कार्य अगाडि बढाएका छौ । १५ वेड क्षमता रहेको यो आइसोलेशन हाल जनशक्तीको व्यवस्था भैसकेको छ । मंसिर महिनादेखि सञ्चालनमा ल्याउने तयारीमा छौ ।
यो पालिकाले हालसम्म कोरोना भाइरस नियन्त्रणको लागि कति खर्च रकम संकलन तथा खर्च ग-यो ?
हालसम्म ३४ लाख ७६ हजार २ सय ११ रूपैयाँ रकम संकलन भएको थियो । जसमध्ये २४ लाख ८१ हजार ७ सया १४ बजेट खर्च भइसक्यो । यस बारे खर्चको जानकारी हामीले गाउँपालिकाको सूचना पाटी तथा गाउँपालिकाको वेभसाइटबाट गरेका छौ । यस आवको लागि तिनै तहका सरकारबाट जम्मा ७५ लाख विनियोजित गरिएकोमा हाल सम्म १५ लाख ४३ हाजर ३५ बजेट खर्च भैसेकेको छ ।
स्थानीय सरकार बनेपछि सबैजसो स्थानीय निकायहरुले विपद् जोखिम न्युनिकरण सम्बन्धी कार्यविधि बनाएका छन् यस पालिकाको अवस्था के छ ?
विपद सम्बन्धी ऐन, २०७४ र कार्यविधि, २०७५ स्वीकृत गरि लागू गरिएको छ । मकवानपुरगढी गााउँपालीका स्थानीय विपद् तथा जलवायु उत्थानशील योजना, २०७५ पनि लागू गरेका छौं ।
कोरोना महामारीको समयमा राहत वितरणलगायतको कार्य पनि गर्नुभयो होला, कसरी राहत वितरण गर्नुभयो ?
कोरोनाकाकालमा राहत ५ सय ४५ घर धुरीलाइ वितरण गरिएको छ । हामीले राहत वितरण कार्यविधि बनाएरै वितरण गरेका हौं । चामल,दाल, तेल, नुन, बेसारलगायतको सामग्रीहरु वितरण गरेका थियौ । यसबारे पनि जानकारी वडा तथा गाउँपालिकामा सूचना टाँस गरिरे तथा वेव साइटमार्फत सार्वजनिक गरेका थियौ ।
औषधी आपुर्तिको व्यवस्था कसरी गरिराख्नु भएको छ ?
औषधी आपुर्तिको लागी गत वर्ष गाउँपालिकाको आन्तरीक कोषबाट ३ लाख र शर्शतबाट ८ लाख गरि ११ लाखबाट नियमित तर्फ कोरोना कोषवाट ५ लाखको रकमकाे औषधी खरिद गरिएको यस वर्षको लागि १३ लाख विनियोजित गरेको कोटेशन मार्फत खरिदको लागि प्रकृया अगाडी बढाइएका साथैे यस गाउँपालिकाको ४ वटा स्वास्थ्य चौकी र ४ वटा सामुदायिक स्वास्थ्य इकाई मार्फत मागको आधारमा औषधीको व्यवस्था गर्दै आएका छौ ।
शिक्षाको बारेमा पनि केही जानकारी राखौं, पालिकाभित्र कोरोना कालमा शिक्षण सिकाइलाई कसरी जारी राख्नु भएको छ ? स्कुलहरु खुलेका छन् कि बैकल्पिक सिकाईतिर लाग्नु भएको छ ? संस्थागत विद्यालयहरुले विद्यालयहरु सञ्चालन नभएको समयमा पनि पैसा लिने गरेको गुनासो आएको छ की ? सामुदायिक विद्यालयहरुको अवस्था के छ ?
यस गाउँपालिकामा १ वटा मात्र संस्थागत विद्यालय रहेको छ । सो विद्यालयमा पठनपाठन नभएको बेलामा कुनै पनि शुल्क अभिभावकसँग लिएको जानकारी हामीलाई छैन । संस्थागत विद्यालयले शिक्षकहरुको तलब नखुवाएको भनेर गाउँपालिकामा उजुरी प्राप्त भएको छैन । नियमित नै छ ।
सामुदायिक विद्यालयहरुले विद्यालयको सहजतामा १६ गतेदेखि विद्यालय खोली पठनपाठन सञ्चालन गरिरहेको वैकल्पिक सिकाइ/कक्षा नै सञ्चालन सुरु भैसकेको छ ।
कोरोनाको कारण रोजगारी गुमेको गुनासाहरु पनि आइरहेका छन्, यहाँको पालिकाको अवस्था के छ ?
कोभिड वा लकडाउनपछि यस गाउँपालिकाबाट काठमाडौ गएर असंगठीत क्षेत्रमा काम गरिरहेका श्रमिकहरु कम्तीमा १ हजार ८ सय ७६ रोजगार गुमेको जानकारी हामीलाई छ । गाउँपालिकाले गत आवमा १३ जान बेरोजगार तथा बैदेशिक रोजगार र कोभिड बाट प्रभावितहरुको लागी वडा कार्यालयको सिफारिसमा आयमुलक कामको लागी अनुदान वितरण गरेको छ ।
कोरोना नियन्त्रणको लागि प्रदेश तथा संघीय सरकारबाट के कस्ता सहजिकरण तथा सहयोग पाउनु भएको छ ? संघ तथा प्रदेश सरकारलाई यहाँको पालिकाको तर्फबाट केही सुझाव छन् की ?
प्रदेश सरकारबाट हाम्रो गाउँपालिकालाई कोरोना महामारी नियन्त्रणको लागि गत आर्थिक वर्षमा १० लाख निकासा भएको थियो । त्यसबाट गाउँपालिकाले आवश्यकता अनुसार खर्च गरेको छ । यो माहामारीमा प्रदेश सरकारले हामीलाई सहयोग नै गरेको हामीले ठानेका छौ । यसैगरी संघीय सरकारले पनि १० लाख दिएको थियो । ५ बेडको कोरोना अस्पताल निर्माणको लागि उक्त रकम निकासा भएको हो ।
अन्तमा यहाँको तर्फबाट केही सुझाव छन् कि ?
कोरोनाको महामारी सकिएको छैन, जनजीवन सहज बनाउने प्रयास स्वरुप लकडाउन हटाइएपनि जोखिम झनै बढेको छ । गाउँपालिकावासीलाई आवश्यक स्वास्थ्य सतर्कता अपनाउन मेरो विशेष अनुरोध छ । दशै पर्व मनाइएको छ । अब तिहार नजिकिंदै छ । नजिकिदै गरेको नेपालीहरुको दोस्रो महान चाड तिहारकाे अवसरमा यस गाउँपालिका सम्पूर्ण गाउँपालिकावासीलाई हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछ । पर्व मनाउने अवसरमा अन्यत्र नगई आफ्ना घरका सदस्यहरुबिच रहेर दशैं मनाउन आग्रह गर्दछु ।
टिका लगाउन आफन्तमा जाने र आफन्तलाई घरमा बोलाउने कार्य नगर्न हामीले दशैं अगावै पनि सार्वजनिक अपिल गरेका छौ । तिहार पर्वमा पनि विशेष सुरक्षा अपनाउनुहुन अनुरोध छ । चाड पर्वको नाममा विभिन्न शक्तिपिठहरुमा नियमित पूजा बाहेक अन्य बली दिने कार्य नगर्न अनुरोध छ । सर्वजनिक स्थलमा पिङ खेल्ने, लङ्गुर बुर्जा खेल्ने/खेलाउने कार्य नगरौ ।
यस गाउँपालिकाबाट जारी सामाजिक सुधार ऐन २०७७ बमोजिक बर्जित गरिएका कार्यहरु नगर्न नगराउन हुन यो सूचना जारी गरिएको छ । सबैलाई आफू आफ्नो परिवार र आफ्ना आफन्तहरुलाई स्वास्थ्य राख्नको लागि मकवानपुरगढी गाउँपालिकाका सबै वासिन्दालाई मेरो विशेष अनुरोध यही छ ।
मकवानपुर । मकवानपुरमा ६१ जना कोरोना भाइरस संक्रमित थपिएको छ । पछिल्लो २४ घण्टामा यहाँ थप ६१ जनामा कोरोना पुष्टि भएको हो ।
सोमबार संकलन गरिएको १ सय ४२ जनाको स्वाब परीक्षणमा थप ६१ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको हो । पुष्टि हुनेमा सबैभन्दा बढी ५३ जना हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका रहेका छन् । यसैगरि बकैया गाउँपालिका,मनहरी गाउँपालिका, भीमफेदी गाउँपालिका र हेटौंडा बस्ने जिल्ला बाहिरका २/२ जना रहेका हेटौंडा उपमहानगरपालिकाका स्वास्थ्य शाखाले जानकारी दिएको छ ।