हेटौँडा–हेटौँडा ६ गौरीटारस्थित आइसोलेसनमा कोरोना संक्रमितहरुप्रति स्वास्थ्यकर्मीले गरेको ब्यवहारबारे हेटौँडा अस्पताल प्रशासनले चासो व्यक्त गरेको छ ।
सामाजिक सञ्जाल तथा अनलाइन मिडियाहरुमा आइतबार बिहान साबुन बितरण गर्दा हु-याइएको, मास्क बितरण पनि व्यवस्थित नभएको तथा ‘बहिनी’ भनेर सम्बोधन गर्दा सिस्टर भन्नका लागि दबाब दिएको जस्ता घटनाहरु सार्बजनिक भएको थियो । स्वास्थ्यकर्मीका कमजोरी सार्बजनिक भएलगत्तै आइसोलेसनका इन्चार्ज डाक्टर सागर काफ्लेले स्वास्थ्यकर्मीहरुसँग छलफल गरी संक्रमितहरुको मनोविज्ञान नकारात्मक नहुनेगरी काम गर्न निर्देशन दिनु भएको छ ।
उहाँले साबुन फालिएको र मास्क फालिएको बिषयमा पनि स्वास्थ्यकर्मीहरुसँग सोधपुछ गर्नु भएको थियो । स्वास्थ्यकर्मीहरुले इन्चार्ज डाक्टर काफ्लेसँग साबुन बितरण गर्दा टाढैबाट दिइएको भन्दै सामान्य जबाफ दिएका थिए ।
‘अब जे जे भयो भयो, संक्रमितहरुलाई सम्मानपूर्वक व्यवहार सबैले गर्नुपर्छ’, छलफलमा डाक्टर काफ्लेले कर्मचारीलाई निर्देशन दिनु भएको छ । उहाँले दिदीबहिनी भनेर बोलाउँदा भावनात्मक रुपमा नजिक हुने भन्दै सिस्टर भनेर सम्बोधन गरिरहनुनपर्ने पनि स्वास्थ्यकर्मीहरुलाई स्पष्ट पार्नु भएको बताइएको छ । ‘हिँजोबाट सेवा सुरु गरेका हौँ, धेरै कुरा मिल्दैछ’, डाक्टर काफ्लेले भन्नुभयो–‘हामीहरुका व्यवहारले बाहिर नकारात्मक धारणा नबनोस् भन्नेमा हामी दृढ छौँ ।’ । गल्ती कमजोरीहरु भएका भए स्वीकारेर अघि बढ्ने क्रममा रहेको उहाँले बताउनुभयो ।
हेटौँडा अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष प्रकाश पौडेलले भर्खरै सुरु भएको सेवाबारे अनेकन कमीकमजोरी भएको हुन सक्ने भन्दै कमीकमजोरीबाट पाठ सिकेर अघि बढ्ने बताउनुभयो । उहाँले पहिलो दिन समयमै खाना समेत खुवाउन नसकिएको भन्दै सबै कुराहरु मिल्न अझै एक साता लाग्न सक्ने बताउनुभयो । ‘कर्मचारीहरुका तर्फबाट गल्ती कमजोरी भएमा सुधार्नका लागि समितिले पनि पहल गर्नेछ’, अध्यक्ष पौडेलको भनाई थियो–‘जसको सेवा गर्न बसेका छौँ, उ नै खुसी भएन भने सेवा गर्नुको अर्थ हुनेछैन ।’ सुधारकै क्रममा आफूहरु रहेको उहाँको भनाई छ ।
घटनाले संक्रमितहरुको स्वाभिमान र सम्मानपूर्वक उपचार पाउनुपर्ने मानव अधिकारको समेत उल्लंघन हुनसक्ने बहस भइरहँदा मकवानपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिपकराज नेपालले गल्ती कमजोरी भएको भए सुधार गर्न वा स्वास्थ्यकर्मीको बैकल्पिक व्यवस्था गर्नका लागि अस्पताल प्रशासनलाई सुझाव दिइने बताउनुभयो ।
शुक्रबारदेखि गौरीटारमा आइसोलेसन सञ्चालनमा छ । संक्रमितहरुले पहिलो दिन नै खाना नपाएको, मास्क नपाएको, औषधीहरु समेत नपाएको भन्दै आलोचना भएको थियो । तर, हेटौँडा अस्पताल विकास समितिले सबै आलोचनाहरुबाट पाठ सिकेर सुधारका कामहरु गरिरहेको बताएको छ ।
सिन्धुपाल्चोक / सिन्धुपाल्चोक जिल्लाको पहिरो प्रभावित क्षेत्रको बस्ती तत्काल स्थानान्तरण गरिने भएको छ । सिन्धुपाल्चोकका पहिरो पीडितहरुको लागि राहत सामग्री सहित शनिबार त्यहा पुग्नु भएको बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले बस्ती स्थानान्तरण गरिने बताउनु भएको हो ।
सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका–२ लिदिमा भएको पहिरो प्रभावितका लागि स्वास्थ्य सामग्री, राहत सामग्री तथा अत्यावश्यक सामग्री सहित मुख्यमन्त्री पौडेल त्यसतर्फ सिन्धुपाल्चोक पुग्नु भएको हो । स्थलगत निरीक्षणपछि सो क्षेत्रमा खानेपानीका पाइप, अस्थाई शौचालयका सामग्री, दैनिक उपभोग्य खाद्य सामग्रीको व्यवस्था गरिएको छ । हाल सो क्षेत्रमा नेपाल प्रहरी र ससस्त्र प्रहरी र स्थानीयले उद्वारका काम जारी राखेका थिए भने थप सहयोगका लागि नेपाली सेनको एउटा टुकडी हेलीकप्टरमार्फत सो क्षेत्रमा पु-याएको छ ।
मुख्यमन्त्री पौडेलले तत्काल अस्थाई बासस्थान राहत र क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने बताउनुभयो । सो स्थान बस्तीको लागि उपयुक्त नभएको स्थानीयले मुख्यमन्त्रीलाई जानकारी गराएका छन् । मुख्यमन्त्री पौडेलले स्थानीयको मागअनुसार बस्ती स्थानान्तरण गरीने बताउनुभयो । सिन्धुपाल्चोकका बस्तीहरु नै मानिसको बसोबास गर्न नमिल्ने, असुरक्षित रहेको बताउनुभयो । यहाँका बस्ती स्थानान्तरणका लागि उपयुक्त जमिनको खोजी गरी सकेसम्म छिटो अगाडि बढाईने उहाँले बताउनु भयो ।
सुरक्षित ठाउँमा स्थानान्तरण गर्नुको अरु केहि विकल्प पनि नभएको उहाँले बताउनुभयो । ‘हामी स्थानान्तरण मात्र हैन, जिविको पार्जन गर्न रोजगारी हुने गरी स्थानान्तरण गर्नुपर्छ’ उहाँले भन्नुभयो । स्थानीयहरुलाई परेको विपत्तिमा सरकारले सहयोग गर्ने उहाँले प्रतिबद्धता जनाउनुभयो । उचित व्यवस्थापन गर्ने सरकारको दायित्व रहेकोले सकारले तत्काल काम थाल्ने उहाँले बताउनुभयो । हालसम्म पनि स्थानियहरु बेपत्ता रहेकोले उद्धार कार्य थप तिव्र बनाइएको पनि उहाँले जानकारी दिनुभायो ।
जिल्लाको पहिरो पीडित सबैको हितको लागि प्रदेशका मन्त्रीहरु, सांसद, जनप्रतिनिधिहरुलगायत अन्य सरोकारवालाहरुसँग प्राविधिकसहितको टोली राखेर छलफल गरेर निकास निकालिने मुख्यमन्त्री पौडेलले बताउनु भयो । शनिबार मुख्यमन्त्री पौडेलसहित उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री अरुण नेपाल, सामाजिक विकास मन्त्री युवराज दुलाल, पुर्वमन्त्री शेरबहादुर तामाङ, प्रदेशका अर्थ तथा विकास समिति शरेस नेपाल, प्रदेशका प्रमुख सचिव मानबहादुर विके, मध्यपृतनापति ताराध्वज पाण्डे, बागमती प्रदेश प्रहरी प्रमुख डिआईजी वसन्त लामाको टोली त्यसतर्फ गएको हो । सो क्षेत्रमा अहिले सय ७२ घर धुरी रहेका छन् भने ३६ घरमा पूर्णरुपमा क्षति भएको छ । हाल सम्म १६ जनाको शव फेला परिसकेको छ भने २३ जना अझै बेपत्ता रहेका छन् ।
काठमाडौं । मिस नेपालसमेत रहेकी सृष्टिले पनि म्युजिक भिडियोको मोडलिङमा आफूलाई व्यस्त बनाउन थालेकी छिन् । यही क्रममा उनले अभिनय गरेको ‘साँझ’ बोलको भिडियो बिहीबार सार्वजनिक भएको छ ।
भिडियोमा उनले निराजन प्रधानसँग स्क्रिन सेयर गरेकी छिन् । रोमान्टिक फ्लेवरको यो गीतमा दिनेश शंकरले शब्द, संगीत र स्वर भरेका छन् भने भिडियोलाई विवेक रसाइलीले निर्देशन गरेका हुन् । गीतको भिडियोमा सानो मिस अन्डरस्ट्यान्डिङले पर हुन लागेको जोडीलाई मायाले नै फर्काएको कथा पेश गरिएको छ । उज्वल जोशीको कलर, सम्पादन र छायांकन रहेको गीतलाई नोभिया शंकरले निर्माण गरेकी हुन् ।
लकडाउन हुनुअघि अभिनेत्री श्रेष्ठ सौगात मल्लसँगै ‘तीन जन्तु’ फिल्मको सुटिङ गरिरहेकी थिइन् । लकडाउनले सुटिङ बीचैमा बिथोलेपछि सृष्टिको दैनिकी सामाजिक सञ्जालमा खुम्चिएको थियो । तर, सरकारले लकडाउन खुकुलो गरेसँगै म्युजिक भिडियो निर्माणमा तीव्रता आएको छ ।
हेर्नुहाेस ‘साँझ’ काे म्युजिक भिडियाे
राजु आचार्य ‘दीप’
काउले चितवन
१
तिमीलाई हेर्दै गजल फुरेको याद छ
गजल सुन्न तिमीले कुरेको याद छ
म जत्तिकै नराम्रो भए नि माया गरि
एकोहोरो हेर्दै तृष्णा पुरेको याद छ
तिमी ओरालो झरी म उकालो चढी
पानी भर्दा धारामा भेट जुरेको याद छ
मकै र भटमास गुन्द्रुकको अचार पिरो
गफ गर्दै खाँदा खेरी तुरेको याद छ
सँगै जान्थ्यौँ जात्रा हेर्थ्यौँ सँगै शुक्रबार
शनिबार बनमा सँगै घुरेको याद आउँछ
२
मान्छेलाई भोकै पारेर पूजा हुन्छ ढुङ्गाको
कस्तो अन्धसमर्थन मान्छेहरूमा देवताको
कोही सन्तुष्ट देखिन्न मान्छेहरु आफैसँग
बारम्बार चर्चा किन हुन्छ आखिर सपनाको
कतै घुसको कुरा कतै हत्या बलत्कार छ
विश्वास कसरी गर्ने हाम्रा सरकारी अड्डाको
दुई वर्षमा घर ठड्यायो हेर्दा टोपी खस्ने
पक्कै जागिर हुनुपर्छ भन्सारतिर सुब्बाको
परिवर्तन आवश्यक छ घोषणा गर्न होइन
शिक्षितकै बाआमा लाउँछन् ल्याप्चे औलाको
३
तिमी मै पुरै मन लगाएर राख्छु
दिलैमा बगैंचा बनाएर राख्छु
सखीले भनेकी ठिकै छौ चमेली
मनैको कुनामा सजाएर राख्छु
सधैंको म प्यासी सधैंको उदासी
नसामा चपक्कै बगाएर राख्छु
कुनै पल पिरैमा परौली भने है
मिठा ती गफैले फकाएर राख्छु
रसैको यो चोला नबुझ्ने नबन्नू
देऊ साथ स्वादै चखाएर राख्छु
“व्यवहार सुधाराैं कोरोना परास्त गराैं ”
Tags: No Comments
मकवानपुर / मकवानपुर जिल्लाको मनहरी गाउँपालिका भारत–काठमाडौं जोड्ने राजमार्गमा अवस्थित छ । बोर्डरमा रहेको यस गाउँपालिकामा चैतदेखि हालसम्म १२ जनालाई कारोना पुष्टि भएको थियो । हाल सबैजना स्वस्थ्य भएर घर फर्केका छन्, यद्यपि कोरोना संक्रमणको संभावना उच्च भएको भन्दै हाल यस गाउँपालिकाको मनहरी बजार र बजार क्षेत्रबाट ५० मिटर दाँयाबाँया निषेधाज्ञा जारी रहेको छ । यस गाउँपालिकाले कोरोना नियन्त्रणको लागि विगतदेखि हालसम्म गरिरहेको प्रयासबारे
प्रमुख कार्यकारी अधिकृत देबराज चौलागाईंसँग गरिएको कुराकानिको सार :
मनहरी गाउँपालिकामा कोरोनाको अवस्था के छ ?
चिनको बुहान शहरबाट गत डिसेम्बर महिनामा शुरुवात भएको कोरोना भाईरस (कोभिड–१९) ले यति बेला विश्व आक्रान्त बनिरहेको छ । महामारीको रुपमा देखापरेको यस रोगको संक्रमण ढिलो गरि भएतापनि हाम्रो मुलुकमा समेत प्रवेश गरिसकेको छ । शुरुमा भारत तथा तेस्रो मुलुकबाट रोजगारी गरि फर्किएका नेपाली दाजुभाई दिदिबहीनीहरुमा फाट्टफुट्ट देखापरेको यसको संक्रमण हाल मुलुकका केही शहरहरुमा समुदायस्तरमा प्रवेश गरेको छ ।
यस संक्रामक रोगको प्रकोपबाट हामी बाँच्नु र हाम्रालाई बचाउनु अहिलेको प्रमुख आवश्यकता हो । संघ, प्रदेश तथा स्थानीय सरकार आ–आफ्नो भूमिकामा लागीपरिरहेको यस जटिल अवस्थामा तीनै तहकै सरकार बिच अझ बढि समन्वय र सहकार्य अपरिहार्य देखिन्छ । जनताको नजिक भएको र प्रत्यक्षरुपमा संग्लन रहनुपर्ने जिम्मेवारीका कारणले स्थानीय सरकारहरु बढि जागरुक र संवेदनशिल बन्नु पर्दछ भन्ने मेरो ठम्याई छ ।
रोग लागेपछि उपचार गर्नु भन्दा पहिला रोग लाग्नै नदिन स्थानीय सरकारहरुको भूमिका महत्वपुर्ण हुन्छ । संक्रमण फैलिरहेको क्षेत्रबाट आएका आफ्ना नागरिकलाई सुरक्षित रुपमा क्वारेन्टाइन गर्ने, आवश्यकता अनुसार परीक्षण गराउने, संक्रमित व्यक्तिलाई आईसोलेशन गर्ने कार्य जति संवेदनशिल भएर गरिन्छ त्यति नै संक्रमणको जोखिम कम हुन जान्छ ।
यस गाउँपालिकाले महामारी नियन्त्रणको लागि के कस्ता प्रयास गर्दै आएको छ ?
यस कार्यमा स्थानीय सरकारहरु शुरुबाट नै सक्रिय रुपमा संग्लन हुनु परेको यथार्थ हाम्रो सामुन्ने छर्लङ्ग छदैछ । मनहरी गाँउपालिका क्षेत्रबाट भारत तथा तेस्रो मुलुकमा रोजगारीका लागी जाने व्यक्तिहरुको संख्या उल्लेख्य रहेको सन्दर्रभमा हामीले शुरुबाटै ९२०७६ चैत्रको अन्तिम हप्ता ० बाट त्यस्ता व्यक्तिहरुको तथ्याङ्क लिन शुरु ग-यौं ।
यहाँका ४६ हजार ८ सय ५३ कुल जनसंख्या मध्ये करिव ३ हजार जना रोजगारीका लागी भारत, तेस्रोमुलुक र देशकै अन्यत्र रहेको संन्र्दभमा हामीले सोही बमोजिम क्वारेन्टाइन निर्माण र सञ्चालनको लागी ५ वटा स्थलहरु छनौट गरी तयारी सुरु ग-यौं । क्वारेन्टाइन निर्माण र सञ्चालन, राहत वितरण, जनचेतना मुलक कार्यक्रम, फेवर ल्किनिक सञ्चालन, स्वास्थ्यकर्मी घरभेट कार्यक्रम सुरुदेखि हालसम्म निरन्तर चलिरहेकै छन् । स्थानीय विपद व्यवस्थापन समितिको नेतृत्वमा सुरक्षाकर्मी, राजनैतिकदलहरु, रेडक्रस,सञ्चारकर्मी, समाजसेवीहरु सबैको सहयोग र समर्थन प्राप्त भईरहेको छ । पालिकाले निर्माण गरेकाे क्वारेण्टाइनहरूमा हाम्रा जनप्रतिनिधि ज्यूहरूले नियमित रेखदेख तथा त्यहाँ रहनुभएकाहरूकाे आत्मबल बढाउनकाे लागि लागिपरिरहनुभयाे ।

क्वारेण्टाइनमा रहेकाहरूसँग भेटघाटपछि तस्विर खिचाउँदै गाउँपालिका उपाध्यक्षा मनिला विष्ट ।
मनहरी गाउँपालिकाले हालसम्म करिव ३ हजार २ सय घरपरिवारलाई बन्दाबन्दिका कारण परेको संकट टार्न राहत वितरण गरिसकेको छ । यसैगरी करिब २ सय ५० जना आफ्ना नागरिकलाई देशका अन्य शहरहरु तथा भारतीय सिमा नाकाबाट उद्वार गरेर ल्याई क्वारेण्टाइन गरेको, करिब ३ सय ५० व्यक्तिको पिसिआर परीक्षण गराएको तथा कोरोना पोजिटिभ देखिएका १२ जना लाई आईसोलेसन पठाईएको छ । पोजेटिभ देखिएका व्यक्तिहरु पनि हाल स्वस्थ भएर घर फर्किसकेका हुंदा हाल मनहरी गाउँपालिकामा सक्रिय सक्रमित रहेका छैनन ।

यस गाउँपालिकाका स्थानीयवासीसँग के अपेक्षा गरेको छ पालिकाले ?
यो सबै कार्यमा जनप्रतिनिधि, राजनैतिक दल, कर्मचारी, सञ्चारकर्मी तथा स्वास्थकर्मीको महत्वपुर्ण साथ र सहयोग प्राप्त भएको छ । नेपाल सरकारको नीति निर्देशन तथा प्रदेश सरकारको समन्वयमा हालसम्म यस मनहरी गाँउपालिकामा कोरोना सक्रमण नियन्त्रण मै रहेको देखिन्छ ।
तर दिनानुदिन यसको जोखिम बढ्दै गईरहेको सन्दर्भमा हामी आमनागरिकहरु पनि थप सचेत र अनुशासित हुनुपर्ने देखिन्छ । व्यक्ति–व्यक्ति बिचको सामाजिक दुरी कायम गर्ने, नियमित साबुन पानीले हात धुने वा सेनिटाईजर प्रयोग गर्ने, अत्यावश्यक काम बाहेक घर बाहीर ननिस्कने तथा निस्कनुपर्दा अनिवार्य रुपमा माक्सको प्रयोग गर्ने गरि हाम्रो ब्यवहार सुधार गर्नुपर्ने देखिन्छं ।
हालसम्म काेराेनाको प्रभावकारी उपचार पद्धति पत्ता नलागेको हुंदा यसको सक्रमण हुनबाट आफूलाई जोगाउनु नै एकमात्र उपाय हो । तसर्थ आफ्ना बानि व्यहोरालाई सुधार गरी आफू र आफ्नालाई बचाउदै कोरोनालाई परास्त गरौं भन्न चाहन्छु ।
केन्द्रीय सरकारबाट कस्तो सहयोग पाइरहनु भएको छ ?
केन्द्रीय सरकारले नीति नियम बनाउने, अफ्ठ्यारा परिस्थितीहरुमा स्थानीय तहहरुलाई हामीले गर्नुपर्ने कामहरुमा सहजिकरण गर्ने, नीति निमय अनुसार काम भएन नभएको अनुगमन गर्ने हो त्यो भैरहेको छ । केन्द्र सरकारको तर्फबाट हुनु पर्ने सहजिकरण भएको छ, हामीले गरेको हेस्टेमा हैंसे भएकै छ ।
कोरोना रोकथामको लागि केन्द्रीय सरकारले चाल्नु पर्ने कदमहरुमा यहाँको केही सुझाव छन् की ?
कोरोना संक्रमणको रफ्तार मकवानपुर जिल्लामा पनि पछिल्लो साता ह्वात्तै बढेको छ । हामी (मनहरीवासी) तराइ र काठमाडौं जोड्ने बोर्डरमा छौ । यहाँका होटल व्यवसायहरुलगायत विभिन्न उद्योगहरु सञ्चालित छन्, । त्यसैले गत सोमबार रातिबाट आगामी साउन ३२ गतेसम्मको लागि यस गाउँपालिकाको मनहरी बजार क्षेत्रमा पनि निषेधाज्ञा जारी गरिएको छ । यो निषेधाज्ञा मात्रै कोरोना रोकथामको उपाय हैन । केन्द्र सरकारसँग यस पालिकाको तर्फबाट एउटै अनुरोध यो छ कि : कोरोना संक्रमण जाँचको लागि पीसीआर परीक्षण बढाउँदै यसलाई सहज बनाउनु प-यो । केन्द्र सरकारले सर्वसाधारण जनताको लागि पनि पीसीआर जाँच गर्ने नीति नियम बनाइदिने हो भने कोरोना फैलने अवस्थामा नियन्त्रणमा ल्याउन सकिने थियो ।
अन्तमा
सबै गाउँपालिकावासीलाइ संयमित भएर, काेराेना विरूद्ध लाग्न अनुराेध गर्दछु । यस पालिकाकाे गतिविधि यहाँकाे सञ्चार माध्यममा स्थान दिनुभइ सचेतना अभिवृद्विमा साथ दिनुभएकाेमा यहाँकाे सञ्चार माध्यमलाइ पनि धेरै धेरै धन्यवाद छ ।