मकवानपुर । हाल देशका पहाडी तथा तराईका भू-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली रहेको जल तथा माैसम विज्ञान विभाग माैसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएकाे छ । देशमा पश्चिमी न्यून चापीय प्रणालीको आंशिक प्रभाव रहेकाेले आंशिक देखि सामान्य बदली रहेकाे हाे ।
देशका थोरै स्थानहरुमा मेघगर्जन/चट्याङ्ग सहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेकाले आवश्यक सतर्कता अपनाउन समेत महाशाखाले आग्रह गरेकाे छ।
जेठ ९ गते आईतबार दिउँसो देश १, बाग्मती तथा गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली र बाकी भू-भागमा आंशिक बदली रहने छ। प्रदेश १ का पहाडी भू-भागका थोरै स्थान र बाकी प्रदेशका पहाडी भू-भागका एक दुइ स्थानमा मेघगर्जन/चट्याङ्ग सहित हल्का वर्षाको सम्भावना समेत रहेको माैसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएकाे छ ।
यस्तै आईतबार राती प्रदेश १, बाग्मती तथा गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू-भागमा आंशिक देखि सामान्य बदली र बाकी भू-भागमा आंशिक बदली रहने छ। प्रदेश १ का पहाडी भू-भागका थोरै स्थानहरूमा मेघगर्जन/चट्याङ्ग सहित हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ ।
मकवानपुर / बागमती प्रदेश सरकारलाई काेराेना भाइरसकाे महामारीबाट बच्न स्वास्थ्य सामग्री सहयाेग प्राप्त भएकाे छ । जर्मनको एक गैरसरकारी संस्था ‘ब्याक टु लाइफ’ (Back to Life) ले बागमती प्रदेश सरकारलाई स्वास्थ्य सामग्री प्रदान गरेको हाे ।
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेल र सामाजिक विकास मन्त्री सरस्वती बस्नेतको उपस्थितिमा सामाजिक विकास मन्त्रालयमा सहयोग सामग्री हस्तान्तरण भएको हो । शनिबार प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालयमा संस्थाका कार्यक्रम निर्देशक डिकेन्द्रलाल ढकालले प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेललाई स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण गरेका हुन् । संस्थाले अक्सिजन कन्सेन्टेटर, हाई फ्रिक्वेन्सीको मोवाईल एक्सरे, पीपीई, मास्कलगायतका विभिन्न स्वास्थ्य सामग्री सहयोग गरेको मुख्यमन्त्री पौडेलका स्वकीय सचिव अनुप पौडेलले जानकारी दिए ।
संस्थाले अक्सिजन कन्सन्टेटर १८ थान, हाई फ्रिक्वेन्सीको मोवाईल एक्सरे २ थान,पल्स अक्सो मिटर ६० थान, सिरिंज पम्प (syringe pumps), ईन्फेसन पम्प ( infusion pump) ५/५ थान, के.एन.नाइन्टीफाइप (kn95) मास्क ६ हजार थान, सर्जिकल मास्क १ लाख थान, फेशसिल्ड २ हजार ७ सय थान, पीपीई १ हजार १ सय थान, मोनीटर ३० थान, इलेक्ट्रो कार्डियोग्राम १० थान स्वास्थ्य सामग्री मुख्यमन्त्री पौडेललाई हस्तानतरण गरेको हाे । स्वास्थ्य सामग्री हस्तान्तरण कार्यक्रममा प्रदेशका सामाजिक विकास मन्त्री सरस्वती बस्नेतलगायतको सहभागिता थियो ।
स्वास्थ्य सामग्र ग्रहण गर्दै मुख्यमन्त्री पाैडेलले महामारीसँग मुकाविला गर्न सबैजनताकाे साथ र सहकार्य अनिवार्रय रहेकाे बताए ।

जर्मनीको अन्तराष्ट्रिय संस्था ब्याक टु लाइफले नेपालमा सन् २००९ देखि शिक्षा, स्वास्थ्य र सामुदायिक विकासको क्षेत्रमा काम गरिरहेको छ । हाल बागमती प्रदेशका अति विपन्न तामांग र चेपाङ्ग समुदाय रहेका चितवन र नुवाकोट जिल्लामा र विकासका दृष्टिकोणले पछाडि परेको कर्णाली प्रदेशको मुगुमा कार्य गरिरहेकाे छ ।
- सीता रेग्मी
दिनभरी घरमा बस्दा बस्दा दिक्क भएपछि साँझ तिर मुखमा मास्क लगाई हातमा सेनिटाईजर बोकी सुटुक्क घरबाट बाहिर निस्केँ। बाबुराम मामाको घर नजिक पुग्दा कसैले बोलाए झै लाग्यो। फर्केर हेरेँ, मामाकी कान्छी बुहारी रहिछिन्। नजिकै भए पनि उनीसँग खासै बोलचाल थिएन, किन बोलाईन् म अलमलमा परेँ।तै पनि रोकिएँ उनी नजिकै आईन्।
“हेर्नोस् न भर्खरै फोन आयो हस्पिटलबाट दाईलाई….” उनी बोल्नै सकिनन्।
“के भो दाईलाई?” म आत्तिएँ।
“दाई त सकिनु भो रे!” उनी भक्कानिईन्।
मलाई विश्वाशै लागेन उनैको मोबाईलमा भर्खरै आएको नम्बरमा पुनः फोन गरेँ। साँच्चै रहेछ, चार दिन देखि कोभिडको उपचार भैरहेकोमा आज मृत्यु भएको रहेछ। म पनि निः शब्द भएँ।
“बुवा माथी पुजा गर्दै हुनुहुन्छ म कसरी भनुँ तपाई भन्दिनुन!” उनले रुदै भनिन्। मैले हुन्छ त भने तर सिधै बाउलाई छोराको मृत्युको खबर सुनाउन आँट आएन, अलि पर रहेका उनका दाजुलाई त्यो दुखद खबर सुनाएर सिधै घर आएँ।घरमा पनि सुनाएँ, सबैलाई सचेत पनि गराएँ।
तर आफू भित्रको छटपटी शान्त हुनै सकेन फेरि लागेँ उतै तिर। बाबुराम मामाको घरमा पुगेँ, कोठाको ढोका बाहिरैबाट सबै तिर नजर घुमाएँ, एउटा कोठामा मामा अर्धचेतन अवस्थामा मेरो बाबु भनिरहेका थिए।अर्को तिर माईजु बेहोस थिईन्।अर्को कोठामा बुहारि काखमा दुधे बालक लिएर टोलाई रहेकी थिईन्, सान्त्वना दिने, सम्झाउने बुझाउने कोही देखिएनन्।
मैले पनि त्यहाँ बसिराख्नु उचित ठानिन मुखमा अर्को मास्क थपेँ, गोजीको सेनिटाईजर हातमा दल्दै त्यहाँबाट बाहिरिएँ।
सुन्दरहैँचा मोरङ
मकवानपुर । मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मध्यरातमा प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गरेकी छिन् ।
प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि चुनाव कात्तिक २६ र मंसिर ३ गते गरी दुई चरणमा हुने भएको छ । त्यसअघि मध्यरातमा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले संविधानको धारा ७६(७) अनुसार प्रतिनिधिसभा भंग गरी मध्यावधि निर्वाचन घोषणा गर्न राष्ट्रपतिसमक्ष सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

- सुदर्शन अधिकारी, हेटाैंडा–११ नवलपुर, नलेज भिलेज
केही दिन पहिले मेरो पित्तको थैलोमा देखिएका तिनवटा ढुङ्गाहरुको कारण पित्तको थैलो शल्यक्रिया गरि झिक्नु परेकोले काठमाडौ स्थित एउटा निजि अस्पताल पुगे। उक्त अस्पतालले मलाई भर्ना गरे देखि डिस्चार्ज अवधिसम्म सम्पूर्ण जिम्मेवारी लिएको थियो । उदाहरणको रूपमा: भर्ना लिएदेखी बिरामीको कुरुवा वा आफन्तसङ्ग यो चाहियो वा त्यो चाहियो भनेन । अप्रेशन सकिएपछि कुरुवाहरु आ-आफ्नो घर जान सकिने रहेछ । रातभर अस्पतालमा बस्नुको कुनै औचित्य देखिएन र वास्तवमा कुरुवा बस्ने स्थानको व्यवस्था पनि रहेन छ ।
पोस्ट अपरेटिभ वार्डमा बिरामीको बेड अगाडि नै टेबुल, कुर्सी र बिरामीको फायल राखी नर्सिङ स्टाफले प्रत्येक आधा घण्टामा पल्स, रक्तचाप, अक्सिजन लेभल आदि मनिटरबाट टिपोट गरि रेकर्ड राख्ने, बिरामीसङ्ग स्वास्थ्य अवस्था सोध्ने, तातो पानी खान दिने, बिहान ट्वाइलेटसम्म जान सहयोग गरि दिने वा डाइपर लगाइदिने, दात माझ्न ब्रस मन्जन दिने, चिया बिस्कुट दिने र आवस्यकता अनुसार अस्पताल क्यान्टिनबाट खानेकुरा मगाइदिने तथा आवस्यक परेका औषधिहरु समेत अस्पतालले नै फार्मेसीबाट मगाउने व्यवस्था रहेछ ।
उक्त अस्पतालले उदघोष गरेको मुलमन्त्र हो ” You are in safe hand .” अस्पताल परिसर भरी जताततै देखिने यो मुलमन्त्रले बिरामीको आत्मबल उच्च राख्न मद्दत गर्ने मेरो अनुभव रह्यो । निजी अस्पतालमा उपचार गराउने क्षमता अधिकाँस जनतामा छैन । त्यसैले ,सरकारी र सामुदायिक अस्पतालको क्षमता र स्तर व्यापक बढाइ आमजनताको पहुँचमा सहज स्वास्थ्य सेवा बढाउनु राज्यको पहिलो कर्तव्य हो ।स्वास्थ्य सेवा जति सहज र स्तरिय हुन्छ, सरकार त्यति नै सफल हुन्छ ।हालै कोभिड संक्रमण बढेको अवस्थामा बेड र अक्सिजनको सर्वथा अभाव देखिन थाल्यो ।
बिरामीका आफन्तहरू बेड र अक्सिजन खोज्न एउटा अस्पतालबाट अर्को अस्पताल चहार्नु पर्ने अवस्था र केही अस्पतालले अक्सिजनको जोहो बिरामीको आफन्तबाट हुनसके मात्र उपचार गर्न सकिने भनिएको कारण बिरामी र बिरामिका आफन्तहरु निकै तनावग्रस्त भए । बिरामीको आत्मबल घटन गयो जस्को कारण पनि मृत्यु दर बढेको अनुमान गर्न सकिन्छ । स्वास्थ्य सेवा पाउनु नागरिकको संविधान प्रदत अधिकार हो र यो मानवीय कार्य पनि हो । बिरामी अस्पताल पुग्छन भने अस्पतालको स्तर अनुरुपको सेवा दिन अस्पताल हरपल तयार हुनु पर्दछ । गतवर्ष कोभिड संक्रमण बढदै गर्दा खासगरी केही निजि अस्पतालले शुरुमा कोभिड बिरामीलाई प्रवेष नै दिएका थिएनन् ।
यस वर्ष कोभिड वार्डको विशेष ब्यवस्था गरि सेवा दिइरहेका छन ।कोभिडले ग्रसित भै स्वास फेर्न गाह्रो पर्ने बिरामीलाई अक्सिजन अनिवार्य छ र आवस्यक अक्सिजन आपूर्ति गर्ने जिम्मेवारी पनि अस्पताल कै हो । हालको महामारीमा माग अत्यन्तै बढेको तर वर्तमान उत्पादन क्षमता र सिलिन्डरको अभावको कारण अक्सिजनको चरम अभाव देखिएको हो । नयाँ थप खाली सिलिन्डरको जोहो गर्न, नयाँ अक्सिजन प्लान्ट स्थापना गर्न गराउन र तत्कालको लागि मित्र राष्ट्रहरुको सहयोग लिइ आपूर्ति सहज गर्ने काम र कर्तव्य सरकार कै हो ।
यस बिच, देश भित्रका उद्योगहरुले आफ्नो उत्पादन क्षमता बढाउदा खाली सिलिन्डरको कमि देखिएकोमा विभिन्न सामाजिक संस्थाहरुले कबाडी , घर /स्टोरमा प्रयोगमा नभएका सिलिन्डरहरु संकलन गरिदिएकोले पनि आपूर्ति ब्यवस्थापनमा उल्लेख्य सहयोग पुगेकै हो ।अन्त्यमा , कोभिड बढ्ने क्रम नरोकिएमा हाम्रो स्वास्थ्य सेवा झन जटिल हुने टड्कारो देखिएकोले संक्रमणबाट आफू बचौ र अरुलाइ पनि बचाऔ ।मानिससङ्गको दुरि कायम गरौ ।घर बाहिरका कुनै पनि चिजबिज छोएका छौ भने तत्काल साबुनपानीले हात धोऔ । मानिसको नजिक पर्दा अनिवार्य मास्क लगाऔ । जाडोबाट गर्मीको मौसम सुरु भएको छ , एलर्जी र फ्लूबाट बचौ । घर बाहिर जानू पर्ने कारणहरु आफैले नखोजौ । बरु जे छ त्यसैमा खुसी र आनन्द महसुस गरौ । आत्मबल उच्च राखौ ।
(अधिकारीकाे फेसबुक वालबाट )