मकवानपुर । आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रदेश र प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गरी लोकतान्त्रिक बाम गठबन्धनले मकवानपुरको क्षेत्र नम्बर १ स्तरीय कार्यकर्ता भेलाको आयोजना गरेको छ ।
हेटौंडामा क्षेत्र नम्बर १ का प्रतिनिधि र प्रदेशसभा सदस्यका उम्मेदवारहरुसहित कार्यकर्ताहरुको भेलामा बोल्ने उम्मेदवार तथा दलका नेताहरुले गठबन्धन बाध्यता नभई आवश्यकता भएको भन्दै गठबन्धनका तर्फबाट उम्मेदवार बनेकाहरुलाई प्रतिवद्ध भई मतदान गर्न आग्रह गरे ।
शान्ति प्रक्रियादेखि गणतन्त्र र संघीयता स्थापना गर्ने दलहरुबीचको गठबन्धन भएको भन्दै गठबन्धनभित्रका दलहरुले एकअर्कालाई विश्वास गर्नुपर्नेमा जोड दिएका थिए ।
कार्यक्रममा गठबन्धन दल नेकपा एकीकृत समाजवादीका तर्फबाट क्षेत्र नम्बर २ का प्रतिनिधिसभा सदस्यका उम्मेदवार विरोध खतिवडा, नेकपा माओवादी केन्द्रकातर्फबाट क्षेत्र नम्बर २ (क) का उम्मेदवार कुमारी मोक्तान, नेपाली कांग्रेसका तर्फबाट उम्मेदवार बनेका क्षेत्र नम्बर २ (ख) का उम्मेदवार ईन्द्रबहादुर बानियाँसहित तीनै दलका नेता कार्यकर्ताको उपस्थितिमा भेला भएको हो ।
नेपाली कांग्रेस मकवानपुर क्षेत्र नम्बर २ का सभापति लोक मुक्तानको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा नेकपा एकीकृत समाजवादीका उपाध्यक्ष केदार न्यौपानेको प्रमुख आतिथ्यता रहेको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै प्रमुख अतिथि न्यौपानेले गठबन्धनका उम्मेदवारहरुलाई विजयी गराउन सबैले आफ्नो तहबाट भूमिका खेल्न आग्रह गरे ।
गठबन्धनका तर्फबाट क्षेत्र नम्बर २ का उम्मेदवार विरोध खतिवडाले आगामी निर्वाचन प्रतिगामी शक्ति र अग्रगामी शक्तिबीचको लडाईं भएको भन्दै अग्रगामी शक्ति लोकतान्त्रिक बाम गठबन्धनको जीत सुनिश्चित भएको बताए । केपी ओेलीले गठबन्धन तोड्न धेरै तिकडम गरेको तर, असफल त्यो असफल भएपछि मनोवैज्ञानिक रुपमा एमाले खस्किसकेको उनले विश्लेषण थियो ।
क्षेत्र नम्बर २ (क) का प्रदेशसभा सदस्य पदका उम्मेदवार कुमारी मोक्तानले गठबन्धनभित्रका दलहरुले प्रतिवद्ध भएर आफ्ना उम्मेदवार जिताउन लाग्नुपर्ने बताइन् । लामो संघर्षबाट प्राप्त लोकतान्त्रिक व्यवस्था र उपलब्धीलाई दीगो बनाउन गठबन्धनलाई पनि दीगो बनाउनु आवश्यकता रहेको उनको भनाइ थियो ।
मकवानपुर क्षेत्र नम्बर २ (ख) का प्रदेशसभा सदस्य पदका उम्मेदवार ईन्द्रबहादुर बानियाँले लोकतान्त्रिक बाम गठबन्धनको साझा स्वार्थ भनेको गणतन्त्र र संविधानको रक्षा गर्नु भएको भन्दै गठबन्धन लामो समयसम्म टिक्ने दावी गरे । शान्ति प्रकियाको जगमा गठबन्धन भएको भन्दै शान्ति प्रक्रियादेखि गणतन्त्र र संघीयता स्थापना गर्ने दलहरुबीचको गठबन्धनले मात्र मुलुकको दीगो विकास गर्न सक्ने उनको भनाइ थियो ।
मकवानपुर । राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारलाई निर्वाचन आचार संहिता कार्यान्वयन गर्न निर्वाचन आयोगले निर्देशन दिएको छ । लाभको पदमा रहेका कतिपय राजनीतिक व्यक्तित्वहरूबाट निर्वाचन प्रचार प्रसार गर्दा निर्वाचन आचार संहिताकाे उलङ्घन भएकाे सूचना प्राप्त भएकोले आयाेगले राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारलाई ७ बुदें निर्देशन दिएको छ ।
आयोगले कार्तिक २ गते बुधबार विज्ञप्ति मार्फत उक्त निर्देशन दिएको हाे । ‘सरकारी स्रोत साधन उपयोग गरी निर्वाचन प्रचार प्रसार गर्ने, घरदैलोको कार्यक्रम गर्दा सुरक्षाकर्मीहरूसहित पच्चीस जनाभन्दा बढी संख्याको जुलुस लिई हिँड्ने, राजनीतिक दलहरूले जुलुस, आमसभा, कोणसभा वा भेला आयोजना गर्ने, अनुमति नलिई निर्वाचन प्रचार प्रसारको लागि सवारी साधन प्रयोग गर्ने समेतका गतिविधि भएको भन्ने सूचना विभिन्न माध्यमबाट प्राप्त भएकोले निर्वाचन आयोगले निर्वाचनलाई स्वच्छ, स्वतन्त्र तथा निष्पक्ष ढंगले सम्पादन गर्नको लागि सबै राजनीतिक दल तथा उम्मेदवारलाई आचारसंहिता कार्यान्वयन गर्न लिखित सात बुँदे निर्देशन दिएको छ आयोगबाट प्रकाशित विज्ञप्तिमा भनिएकाे छ ।


मकवानपुर । मंसिर ४ गते हुने प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनको लागि २ वटा प्रदेशकाे मतपत्र छपाइ सकिएकाे छ । पहिलो हुने निर्वाचित हुने प्रणाली अन्तर्गत कर्णाली र सदुरपश्चिम प्रदेशकाे लागि मतपत्र छपाइ सम्पन्न भएको निर्वाचन आयोगले जनाएको छ ।
कर्णाली र सुदुरपश्चिम प्रदेशका निर्वाचन क्षेत्रसहित हालसम्म प्रत्यक्ष निर्वाचन प्रणालीतर्फ प्रतिनिधिसभाको ३८ र प्रदेश सभाको ८० निर्वाचन क्षेत्रको मतपत्र छपाइ सम्पन्न भएको आयोगले जानकारी दिएकाे छ । यस पटक पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीतर्फ निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवारको मनोनयनपत्र दर्ता भई अन्तिम नामावलीमा कायम उम्मेदवारको निर्वाचन चिन्ह मात्र समावेश गरी मतपत्र छपाइ गरिएकाे हाे ।
निर्वाचन आयोगले भक्तपुरस्थित जनक शिक्षा सामग्री केन्द्र लिमिटेडमा दैनिक करिब २५ लाख मतपत्र छपाइ गरिरहेको छ । हालसम्म पहिलो हुने निर्वाचित हुने प्रणाली अन्तर्गत कुल ८९ लाख ९९ हजार मतपत्र छपाइ भइसकेको छ । सोमध्ये प्रदेश सभातर्फ ४७ लाख १५ हजार र प्रतिनिधिसभातर्फ ४३ लाख ४८ हजार रहेको छन् ।
समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फको मतपत्र यसअघि नै छपाइ भइ वितरण शुरु भइसकेको छ । हालसम्म बागमती प्रदेश, मधेश प्रदेश र प्रदेश नं. १ का सबै निर्वाचन क्षेत्रमा मतपत्र ढुवानी भइसकेको छ । बाँकी प्रदेशहरूमा यही कात्तिक ३ गतेदेखि मतपत्र ढुवानी शुरु हुने आयाेगले जानकारी दिएकाे छ ।
आगामी मंसिर ४ गते हुने प्रतिनिधिसभा र प्रदेश सभा सदस्य चुनावका लागि निर्वाचन आयोगले उम्मेदवार तथा दलहरूले गर्ने खर्चको सीमा तोकेको छ। विभिन्न तीन पक्षलाई आधार मानेर निर्वाचन आयोगले प्रत्यक्षतर्फ फरक–फरक निर्वाचन क्षेत्रका लागि फरक–फरक खर्च सीमा तोकेको छ ।
खर्चको सीमा निर्धारण गर्दा २०७९ साल भदौ ३१ गते प्रकाशित अन्तिम मतदाता नियमावलीमा सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रमा कायम मतदाताको सङ्ख्यालाई ६० प्रतिशत भार, सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रमा कायम भएको मतदान केन्द्रको सङ्ख्यालाई २० प्रतिशत र सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रले ओगटेको क्षेत्रफललाई २० प्रतिशत भार मानिएको आयोगले जनाएको छ ।
उल्लिखित भारका आधारमा पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीबमोजिम हुने प्रतिनिधि सभाको निर्वाचनमा काठमाडौँको निर्वाचन क्षेत्रहरु १, ३, ६, ७ र ८ मा निर्वाचन खर्चको हद २५ लाख कायम हुनेछ। यस्तै‚ १७ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा २७ लाख, ६५ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा रु।२९ लाख, ५२ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा ३१ लाख र २६ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा निर्वाचन खर्चको हद रु।३३ लाख कायम हुनेछ।
त्यस्तै‚ उल्लिखित भारका आधारमा पहिलो हुने निर्वाचित हुने निर्वाचन प्रणालीबमोजिम हुने प्रदेशसभाको निर्वाचनमा उल्लिखित ७० वटा निर्वाचन क्षेत्रमा निर्वाचन खर्चको हद १५ लाख, १४३ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा रु।१७ लाख, ५६ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा १९ लाख, २९ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा रु।२१ लाख र ३२ वटा निर्वाचन क्षेत्रमा निर्वाचन खर्चको हद २३ लाख कायम गरिएको छ।
निर्वाचनमा सहभागी हुने राजनीतिक दल वा उम्मेदवारले तोकिएबमोजिमको रकम मतदाता नामावली खरिद, सवारी साधन, प्रचारप्रसार सामग्री, ढुवानी, गोष्ठी अन्तरक्रिया, अन्य प्रचारप्रसार, छापा एवं विद्युतीय माध्यम (सामाजिक सञ्जालसमेत), कार्यालय सञ्चालन र प्रतिनिधि परिचालन लगायतका विषय क्षेत्रमा खर्च गर्न पाउनेछन्।
नेपाल सरकार, मन्त्रिपरिषद्को गत भदौ १९ गतेको निर्णयानुसार प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४ तथा प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचन ऐन, २०७४ को दफा ६ को उपदफा (१) बमोजिम आगामी मङ्सिर महिनाको ४ गते आइतबारका दिन एकै चरणमा प्रतिनिधि सभा सदस्य र प्रदेशसभा सदस्यको निर्वाचनको मिति तोकिएको छ। राजधानी डेली डटकमबाट


मकवानपुर – आगामी कार्यकालमा बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्ने दौड सुरु भएको छ। आसन्न प्रदेश सभा सदस्य निर्वाचनबाट निर्वाचित भई प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्ने दाउमा ६ जना उम्मेदवाहरू मैदानमा छन् । उम्मेदवारमध्ये केहीले खुलेरै आफ्नो मनोकांक्षा सार्वजनिक गरेका छन् ।
प्रदेश सरकारको नेतृत्वमा सत्तारूढ गठबन्धनमा आवद्ध तीन दलसहित प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा एमालेका नेताहरू आगामी मुख्यमन्त्री बन्ने दाउसहित चुनावी मैदानमा होमिएका छन्। बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा ६ नेता देखिएका छन् ।
नेपाली कांग्रेस, नेकपा समाजवादी र नेकपा एमालेबाट मात्रै २/२ जान आकांक्षी रहेको छन् । हालको कार्यकालमा नै आलोपालो मुख्यमन्त्री बन्ने सहमति भए पनि अवसर नपाएका नेपाली काँग्रेस बागमती प्रदेश सभापति इन्द्रबहादुर बानियाँ मुख्यमन्त्री बन्ने दौडका मुख्य प्रतिस्पर्धी हुन् । उनीसँगै नेपाली काँग्रेसका अर्का नेता आनन्दराम पराजुली पनि मुख्यमन्त्री बन्ने दाउमा उम्मेदवार बनेका छन् । पराजुली र बानियाँ काँग्रेसमा फरक धारका नेता हुन् ।
सत्तारूढ गठबन्धनमा भएको सहमतिअनुसार बानियाँ हाल प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्नुपर्थ्यो । नेकपा एमालेको सरकार ढालेपछि समाजवादीका राजेन्द्र पाण्डे नेतृत्वमा प्रदेश सरकार गठन हुँदा आठ–आठ महिना कार्यकाल सरकारको नेतृत्व गर्ने सहमति भएको थियो । तर पछि मुख्यमन्त्री पाण्डेले बानियाँलाई पद छाड्न मानेनन्। पाण्डेलाई हटाएर बानियाँलाई मुख्यमन्त्री बनाउँदा अरु प्रदेशमा समेत सत्ता गठबन्धन टुट्ने भएपछि शेरबहादुर देउवा, पुष्पकमल दाहाल, माधव नेपाललगायत शिर्ष नेतृत्वबाटै पाण्डेको सरकार नै यथास्थितिमा राख्ने सहमति भयो ।
आगामी निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभातर्फ चुनाव लड्ने मनस्थिति बनाएका बानियाँलाई मुख्यमन्त्री बनाउनकै लागि कांग्रेसले प्रदेशसभातर्फ उम्मेदवार बनाएको हो । बानियाँ यस अघि २०७४ मा चुनाव लडेको मकवानपुर–२ (ख) बाटै प्रदेशसभा सदस्य पदका लागि उम्मेदवार बनेका छन् ।
बानियाँ मकवानपुर–१ बाट २०७० मा भएको दोस्रो संविधानसभा सदस्य पदमा चुनाव जितेर सोही कार्यकालमा संघीय सरकारको संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्यन र गृह राज्यमन्त्रीसमेत बनिसकेका छन् ।
काँग्रेसका अर्का नेता पराजुली अघिल्लो पटक स्थानीय तहको निर्वाचनमा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको मेयरमा छिनो मत अन्तरले पराजित भएका नेता हुन । गत स्थानीय तहको निर्वाचनमा समेत पराजुलीलाई उपमहानगरपालिकामा मेयरको उम्मेदवारी बनाइने अन्तिम तयारी भए पनि गठबन्धनमा जाँदा समाजवादीले मेयरको टिकट पाएपछि उनी बाहिरिएका थिए । नेता बानियाँ मकवानपुर र केन्द्रसम्म राम्रो पकड भएको व्यक्ति मानिन्छन् ।
यसैगरी हाल बागमती प्रदेशको आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री रहेका माओवादी केन्द्रका नेता शालिकराम जम्कट्टेल पनि बागमती प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा छन्। प्रदेश सरकार गठन भएदेखि नै सत्तामा रहेका जम्कट्टेल आगामी निर्वाचनपछि पनि सत्तामै रहने होडमा छन्।
उनी एमाले–माओवादी केन्द्रको गठबन्धनमा बनेको प्रदेश सरकारको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री थिए। तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिनिधिसभा विघटन गरेपछि उनले मन्त्री पदबाट राजीनामा दिएका थिए। त्यस यता करिब ११ महिना प्रमुख प्रतिपक्षको भूमिकामा रहेका जम्कट्टेल गठबन्धनबाट एकीकृत समाजवादीका राजेन्द्र प्रसाद पाण्डे नेतृत्वको सरकारमा आर्थिक मामिला तथा कानुन मन्त्री बनेका हुन् ।
एमाले विभाजनपछि प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा उनको पनि दावी थियो। तर, केन्द्रबाट माओवादी केन्द्रले अन्य २ वटा प्रदेशमा सरकारको नेतृत्व लिएका कारण बागमती समाजवादीको भागमा परेपछि जमकट्टेलले अवसर पाएनन् । खासमा उनी प्रतिनिधिसभा सदस्य पदका लागि उम्मेदवारको आकांक्षी थिए । पछिल्लो पटक मुख्यमन्त्री बन्ने अपेक्षा लिएर धादिङ–१ (ख) बाट पुनः प्रदेशसभामा उम्मेदवार बनेका छन्।
नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीबाट प्रदेशका बहालवाला आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री कृष्णप्रसाद शर्मा खनाल मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा छन् । समाजवादीबाट हाल प्रदेश सरकारको नेतृत्व गरिरहेका मुख्यमन्त्री राजेन्द्र पाण्डे प्रतिनिधिसभाको उम्मेदवार बनेपछि उनी आगामी मुख्यमन्त्रीको दौडबाट आउट भएका छन्। प्रदेश सरकारमा मुख्यमन्त्री बन्नकै लागि खनाल चितवन–१ (ख) बाट प्रदेशसभा सदस्य पदका लागि चुनावी मैदानमा छन् ।
खनाल यसअघि प्रदेशको समाजिक विकास मन्त्री पनि भएका व्यक्ति हुन् । अष्टलक्ष्मी शाक्य नेतृत्वको सरकारमा मन्त्री बनेका थिए। १५ दिन मन्त्री पद सम्हाले पनि उनले सो सरकारबाट राजीनामा दिएर एमालेबाट विभाजित भएर बनेको पार्टी एकीकृत समाजवादी पार्टीमा आवद्ध भए, र २ महिना नबित्दै उनी फेरि मन्त्री बने । एकै कार्यकालमा उनले २ पटक मन्त्री बन्ने अवसर पाएका थिए। उनी सत्ता गठबन्धनको तर्फबाट राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे नेतृत्वको सरकारमा आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री बने। हाल उनी सरकारका प्रवक्ता समेत हुन्।
यसैगरी बागमती प्रदेश सरकार सञ्चालनार्थ नेकपा एमालेबाट पनि मनोकांक्षा राख्नेहरू छन् । प्रदेश सभा सभामुख सानुकुमार श्रेष्ठले प्रदेश सरकारको नेतृत्व गर्ने आकांक्षा राखेका छन् । श्रेष्ठले सार्वजनिक रुपमा नै आफू प्रदेशको मुख्यमन्त्री बन्ने दौडमा रहेको बताएका छन्। श्रेष्ठ एमालेबाट काठमाडौं–२ (क) बाट प्रदेश सभातर्फ उम्मेदवार बनेका छन्।
यसैगरी एमालेबाट मुख्यमन्त्रीको अर्को प्रमुख दावेदारको रूपमा देवी ज्ञवाली रहेका छन्। २०७४ सालमा भरतपुर महानगरपालिकामा मेयर पदका प्रत्यासी रहेका ज्ञवालीलाई यो पटक चितवनबाट प्रदेशसभा उम्मेदवार बनाएर एमालेले मुख्यमन्त्रीको दावा पेश गरेको चर्चा छ। ज्ञवालीलाई एमालेको राम्रो मानिएको चितवनको क्षेत्र नंबर २ प्रदेश सभा ‘ख’ बाट उम्मेदवार बनाएको छ । ekagaj.com बाट