मकवानपुरका ४ महिलालाई पालिका र वडा हाँक्ने जिम्मेवारी
Tags: No Comments
मकवानपुर / स्थानीय तह सदस्य निर्वाचन २०७९ अन्तर्गत मकवानपुरमा महिला जनप्रतिनिधि पहिलो पटक पालिका र वडाको प्रमुखमा ४ जना महिला निर्वाचित भएका छन् ।
१० स्थानीय तह र १०२ वडा रहेको मकवानपुरमा जम्मा ४ जना महिलाले नेतृत्वको अवसर पाएका हुन् । जसमा एक महिलालाई हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको नेतृत्व गर्ने अवसर मिलेको छ भने ३ महिलालाई वडाको नेतृत्व गर्ने अवसर जुटेको छ ।
बागमती प्रदेशको एकैमात्र उपमहानगरपालिका हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा मिना लामाले अबको ५ बर्ष नेतृत्व गर्नेछिन । उनले सत्ताधारी गठबन्धनको तर्फबाट मेयर पद जितेकी हुन् । हेटौंडाको पुर्व उपमेयर समेत रहेकी लामा नेकपा एकीकृत समाजवादी आवद्ध हुन् । अबको ५ बर्ष हेटौंडामा लामाले अभिभावकत्व गर्ने छिन् ।
यसैगरी हेटौंडाकै एउटा वडामा महिला नेतृले चुनाव जितेकी छिन् । हेटौंडाको वडा नम्बर ११ मा नेकपा एमालेबाट वडा अध्यक्षको उम्मेदवार बनेकी जुना दाहालले पनि अबको ५ बर्ष वडामा नेतृत्व गर्ने अवसर पाएकी हुन् ।
पुर्व वडा सदस्य समेत रहेकी दाहालले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा आगामी दिनमा दलको एजेन्डा भन्दा माथि उठेर स्थानीय सवालमा लागि पर्ने बताइन् । “बिगत ५ बर्षमा धेरै काम सिकेको छु, अब थप जिम्मेवारी प्राप्त भएको छ, कुसलतापुर्वक पुरा गर्ने छु” दाहालले भनिन् ।
यसैगरी मकवानपुरको बकैया गाउँपालिका वडा नंबर ५ र १० मा गठबन्धनबाट वडा अध्यक्ष उम्मेदवार बनेका कांग्रेसका २ नेतृ कमला वाईवा र लक्ष्मी जिम्बा विजयी भएर इतिहास रचेका छन् ।

वडाध्यक्ष निर्वाचित जिम्बा र वाईवा दुबै जना २०७४ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा बकैया गाउँपालिकामा क्रमशः अध्यक्ष र उपाध्यक्षको उम्मेदवार थिए । तर दुबैले चुनाव हारेका थिए ।
गत निर्वाचनमा गाउँपालिका उपाध्यक्षमा काँग्रेसको तर्फबाट उम्मेदवार बनेकी वाईवालाई पछाडि पार्दै एमालेको तर्फबाट उम्मेदावार बनेकी सरला बोलखे बिजयी भएकी थिइन्, भने राप्रपाको तर्फबाट पालिका अध्यक्षको उम्मेदवार बनेकी जिम्बालाई काँग्रेसको तर्फबाट उम्मेदवार बनेका दामोदर खनालले जितेका थिए ।
यस पटक दुबैजनाले नेपाली काँग्रेसबाट वडा ५ र १० को अध्यक्ष जितेका हुन् । राप्रपाबाट कांग्रेस प्रवेश गरेकी जिम्बालाई यस पटक गठबन्धनको साथ थियो । बकैया ५ वडाबाट अध्यक्षको टिकट पाएपछि उनले पालिका हाँक्ने याेजनाले अब वडा बनाउने बताएकी थिइन ।
अध्यक्ष र उपाध्यक्षको उम्मेदवार बनिसकेको भएपनि वडास्तरबाटै विकासको बाटो पहिल्याउन आफूहरु लागिपरेको उनीहरुले बताए । बिजयी भएपछि पार्टीभन्दा माथि उठेर आफ्नो गाउँ र टोलको बिकासमा लागिपर्ने जिम्बाले बताइन् ।
१० स्थानीय तह रहेको मकवानपुरमा लामा मात्रै एक महिला स्थानीय तह प्रमुख भएकी हुन् । अन्य ९ पालिकामा ९ प्रमुख पुरूष नै चुनिए । यतिमात्रै हैन गठबन्धनको कारण अघिल्लो निर्वाचनमा भन्दा यसपटक महिलाको प्रतिनिधित्व भने खुम्चेको छ । अघिल्लो पटक १० मध्ये ९ वटा पलिकामा महिला उपप्रमुख थिए, यसपटक गठबन्धनको कारण मकवानपुरमा उपप्रमुखमै पनि महिला आउन पाएनन् ।
यसपटक जिल्लाको १० मध्ये ६ वट पालिकामा प्रमुख उपप्रमुख दुबै पुरूष निर्वाचित भएका छन् । ४ वटा पालिकामा मात्रै लैङ्गक समाबेशी प्रतिनिधित्व भएको छ ।
प्रमुख वा उपप्रमुख मध्ये एकमा महिला अनिवार्य भनिएता चुनाव जित्नकै लागि राजनीतिक दलहरू गठबन्धन गर्दा महिला पाखा लागेका हुन् ।
मकवानपुर । आसन्न स्थानीय तह सदस्य निर्वाचन,२०७९ को लागि मकवानपुर जिल्लाका १ हजार ८ सय जना कर्मचारीहरु विभिन्न मतदान केन्द्रमा खटिने भएका छन् ।
मकवानपुरको दश वटा स्थानीय तहका मतदान केन्द्रहरुमा उक्त सख्यामा सरकारी कर्मचारी खटिएका हुन् । आगामी ३० बैशाख शुक्रबार हुने स्थानीय तहको चुनावमा दश स्थानीय तहका १ सय २ वटा वडामा रहेका ३ सय ६५ मतदान केन्द्रमा कर्मचारीहरु खटिएका हुन् । उनीहरु निर्वाचनको तीन दिन अघि खटिएका मतदान केन्द्रमा पुग्नुपर्ने निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ ।
मतदान केन्द्रमा खटिएका कर्मचारीले मतदात अधिकृतको निर्देशनमा काम गर्ने तयारी गरिएको मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयका सहायक निर्वाचन अधिकृत सागर शर्माले जानकारी दिए ।
अघिल्ला निर्वाचनमा शान्तिपूर्ण निर्वाचन हुने वा नहुने भन्ने आशंकाको कारण कर्मचारी निर्वाचन विशेष कार्यक्रममा जान इच्छुक नहुने गरेपछि कर्मचारी व्यवस्थापनमा समस्या हुने गरेको थियो । तर यसवर्ष यो समस्या नभएको कार्यालयले जनाएको छ । शान्तिपूर्ण हुने निर्वाचन र प्रदेश राजधानी थपिएपछि कर्मचारीको सङख्या ह्वात्तै बढ्दा सहज भएको हो ।
जिल्लाको १ सय ६५ वटा मतदान स्थलमा १ हजार ८ सय कर्मचारी खटाउँदा पर्याप्त रहेको शर्माले बताए । मकवानपुर जिल्लामा ३ हजार ४ सय जना सरकारी कर्मचारी कार्यरत छन् । अझै एक हजार ६ सय कर्मचारी मौज्दात रहेका छन् ।
कर्मचारी पर्याप्त भएका कारण पनि यस पटकको स्थानीय तहको चुनावमा शिक्षकहरुलाई नखटाइने भएको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जनाएको छ । कर्मचारी अपुग भएपछी शिक्षकलाई पनि खटाउनेगरी तयारी भएको थियो । तर, भएका सबै कर्मचारीलाई पनि नखटाउने भएपछी शिक्षकहरुलाई यस पटक नखटाउने भएको सहायक निर्वाचन अधिकृत शर्माले बताए।
यसैबिच जिल्ला प्रशासन कार्यालय र मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालयले जिल्लाको निर्वाचन सुरक्षाबारे सबै तयारी पुरा गरेको छ । जिल्ला मकवानपुरमा आन्तरिक सुरक्षा योजना निर्माण कार्य एकसाता अगावै बाट तयारी गरिएको हो । निर्वाचन लक्ष्यित सुरक्षा योजना अनुसार जिल्लाको १९ वटा निर्वाचन स्थललाई अति संवेदनशिल मानेर सुरक्षा व्यवस्थापन कडाइ गरिएको छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय मकवानपुरका अनुसार जिल्लामा रहेका १ सय ६५ वटा निर्वाचन स्थललाई तीन भागमा विभाजन गरी सुरक्षाको व्यवस्था मिलाइने तयारी गरिएको हो । प्रमुख जिल्ला अधिकारी भरतमणि पाण्डेका अनुसार १९ वटा अतिसंवेदनशिल, ६० वटा संवेदनशिल र ८६ वटा सामान्य गरी तीनभागमा मतदान स्थललाई विभाजन गरिएको छ । जिल्लाको राक्सिराङ, कैलाश, बागमती र बकैया गाउँपालिकाको केही स्थानलाई अतिसंवेदनशिलमा राखिएको छ । जिल्लामा ३ सय ५९ वटा निर्वाचन केन्द्र रहेका छन् ।
‘विगतको निर्वाचनको समिक्षासहित सञ्चार र यातायातको पहुँचको आधारमा निर्वाचन स्थललाई विभाजन गरेका प्रजिअ पाण्डेले बताए । गत हप्ताबाटै निर्वाचन स्थल र केन्द्रका लागि आवश्यक पर्ने सुरक्षा रणनीति तय गरिएको उनले बताए । संघीय सरकारले स्थानीय तहको निर्वाचनको एकीकृत सुरक्षा नीति पास गरिसकेका कारण काम गर्न थप सहज भएको उनले बताए ।
‘मतदान स्थलको संवेदनशिलताका आधारमा विशेष सुरुक्षा योजना बनाएर लागू गरिएको छ । प्रमुख निर्वाचन अधिकृत डिल्लीरत्न श्रेष्ठका अनुसार अतिशंवेदनशीत मानिएका केन्द्रमा अनुभवी सुरक्षाकर्मी तथा कर्मचारीहरु खटाइएको छ । “सुरक्षाको लागि आवश्यक सबै तयारी हामीले गरेका छौ, मतदातालाई कुनै समस्या हुने छैन” श्रेष्ठले भने ।
उनले निर्वाचनलाई मध्यनजर गरेर राजनीतिक दलसँग पनि निरन्तर संवाद र छलफल गरिरहेको बताए । ‘निर्वाचन कार्यालयले प्राविधिक तयारी गरिरहेको छ । हामीले सुरक्षा र अन्य तयारी गरिरहेका छौं । राजीतिक दललाई पनि संवेदनशील भएर कार्यक्रम आयोजना गर्न हामीले भनेका छौं ।’, उनले भने । स्थानीय तहको निर्वाचन मिति नजिकिएसँगै दलहरुले पनि आफ्नो गतिविधिलाई तिव्रता दिएका छन् ।
मकवानपुर । मकवानपुर जिल्लामा दोहोर्याएर पालिका प्रमुख बन्ने आकाक्षामा ७ जनाले उम्मेदवारी दिएका छन् । २०७४ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा गाउँपालिका अध्यक्ष जितेका ७ जनाले पुन अध्यक्षको उम्मेदवारी दिएका हुन् ।
मकवानपुरका १० स्थानीय तह मध्ये कैलाश, मकवानपुरगढी, मनहरी, भीमफेदी, इन्द्रसरोवर, राक्सिराङ र बागमती गाउँपालिकाका निर्वाचित अध्यक्षले पुनः दोहोर्याउन उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
२०७४ सालको निर्वाचनमा कैलाश गाउँपालिका अध्यक्षमा टंक मोक्तान, मकवानपुरगढी गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित विदुर हुमागाईं, मनहरी गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित एकराज उप्रेती, भीमफेदी गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित हिदम लामा, ईन्द्रसरोवर गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित जीवन लामा, राक्सिराङ गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित राजकुमार मल्ल, बागमती गाउँपालिका अध्यक्षमा निर्वाचित सर्केश घलानले अध्यक्ष पदमा दोहोर्याउने गरी उम्मेदवारी दिएका हुन् ।
मेक्तान, हुमागाईं, उप्रेती, लामाद्वय यस अघीको निर्वाचनमा नेकपा एमालेबाट पालिका अध्यक्ष निर्वाचित भएका हुन । मल्ल नेपाली काग्रेसबाट र घलान नेकपा माओवादीकेन्द्रबाट अध्यक्ष निर्वाचित भएका हुन् । इन्द्रसरोवरमा अध्यक्ष जितेका लामाले र कैलाशमा अध्यक्ष जितेका मोक्तान यस पटक नेकपा एमाले विभाजन भई बनेको नेकपा एकिकृत समाजवादीबाट उही पदमा दोहोर्याएका हुन् ।
अघील्लाे स्थानीय तहकाे निर्वाचनमा कैलाशको अध्यक्ष मोक्तानले २८०२ मत ल्याउदै नेपाली काँग्रेसका लोक बहादुर मुक्तान (२३५९ मत) लाई हराएका थिए । मनहरीमा अध्यक्ष उप्रेतीले ४६४९ मत ल्याउँदै नेपाली काँग्रेसका शंकर न्यौपाने (४३४० मत) लाई हराएका थिए ।
यसैगरी मकवानपुरगढीका विजयी हुमगाईले ३८१४ मत ल्याउँदै नेपाली काँग्रेसका दोर्जे लामा (३६५३ मत) लाई हराएका थिए । राक्सिराङका अध्यक्ष मल्लले ३५३९ मत ल्याउँदै एमालेका लालबहादुर थापा (२९४४ मत) लाई हराएका थिए भने बागमतीका अध्यक्ष सर्केश घलानले ३२२१ मत ल्याउँदै एमालेका राजकुमार तिमल्सिना (३०८६ मत) लाई हराएका थिए ।
इन्द्रसरोवरका जीवन लामाले ३२०४ मत ल्याउँदै नेपाली काँग्रेसका विश्वलाल लामा (२२७३ मत) लाई हराएका थिए । भिमफेदीका अध्यक्षा लामाले ३८४२ मत ल्याउँदै माओवादीका रञ्जितकुमार लामा (३६९८ मत) लाई हराएका थिए ।
यि ६ जना माध्ये अधिकाँशको चुनावि प्रतिष्पर्धि यस वर्ष समेत उही पुराना व्यक्ति छन् । उही व्यक्तिसँग चुनावी प्रतिस्पर्धामा आउदा पुर्व अध्यक्षहरुले आफ्ना ५ वर्ष कार्यकालमा भएको कामको प्रशंसा गरेर अझै बाँकी काम पुरा गर्ने प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख गरेका छन् । यता अघिल्लो निर्वाचनमा हार व्यहोरेका र यसपटक पुन त्यहि पदमा उठेका उम्मेदवारहरुले गठबन्धनको साथमा पालिका जित्ने र पालिकाको विकासलाई अग्रगति दिने प्रतिबद्धता पत्रमा उल्लेख गरेका छन् ।
मकवानपुर । आसन्न स्थानीय तहको निर्वाचनमा मकवानपुरको हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको मेयर पदको लागि १७ जनाले मनोनयन दर्ता गरेका छन् ।
जसमा महिला ४ जना छन् । ४ मध्ये ३ जना महिला राजनीतिक दलको तर्फबाट र एक जना महिला स्वतन्त्र रुपमा मेयरको उम्मेदवार बनेकी हुन् ।
विभिन्न राजनीतिक दलबाट ११ जना र स्वतन्त्र ५ जना गरी १६ जनाले उम्मेदवारी दर्ता गराएको निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय हेटौंडाले जनाएको छ । निर्वाचन कार्यतालिका अन्तर्गत् आइतबार ७ जनाले मेयरमा मनोनय दर्ता गराएका थिए । आज सोमबार ९ जनाको मेयरको लागि उम्मेदवारी दर्ता भएको हो ।
हेटौंडाको मेयरमा नेकपा एमालेबाट अनन्त पौडेल, सत्तारुढ गठबन्धनको तर्फबाट नेकपा एकीकृत समाजवादीको मीनाकुमारी लामा, नेपालका लागि नेपाली पार्टीबाट मुकुन्द प्रसाद आचार्य, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी मालेबाट केशव घर्ती, जनता समाजवादी पार्टी नेपालबाट दिपा लामा, राप्रपा दिपकबहादुर सिंहले मेयरमा उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन् ।
निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय अनुसार मेयरमा नेपाल मजदुर किसान पार्टी रमेशमान सिंह, उन्नत लोकतन्त्र पार्टी अयोध्याकुमार भट्टाराई, सचेत नेपाली पार्टी रामप्रसाद गौतम, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी समाजवादी, रोमनाथ भुर्तेल, मौलिक जरोकिलो पार्टी सिर्जना बर्तौला उम्मेदवारी परेको छ ।
स्वतन्त्रबाट कबिराज पाठक, पुरुषोत्तम रुपाखेती, उत्तमकुमार दुलाल, लिलाकुमारी आचार्य र देवराज पौडेलले उम्मेदवारी दर्ता गराएको मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय हेटौंडाका सहायक निर्वाचन अधिकृत सागर शर्माले जानकारी दिए ।
मकवानपुर/ आसन्न स्थानीय तहको निर्वाचनका लागि मनोनयन दर्ता गराउने दिन अब २ दिन मात्रै बाँकी छ । ११ र १२ वैशाखमा दलहरुले आफ्नो उम्मेदवारहरुको मनोनयन दर्ता गराउनै पर्दछ ।
तर, मकवानपुरमा सत्ताधारी ५ दलीय गठबन्धनभित्र भएको सहमतिले पार्टीभित्र विवाद जन्माएको छ। गठबन्धनमा भएको सहमतिका कारण पार्टीभित्रको अन्तरद्वन्द्व यतिबेला छरपष्ट भएको छ । सत्तासाझेदार दलहरूलाई स्थानीय तहको निर्वाचनमा भागबण्डा मिलाउन निकै सकस खेप्नु परेको छ भने गठबन्धनमा सहभागी दलहरुले नै एकापसमा पार्टीको सांगठनिक अवस्थालाई कमजोर आँक्न थालेका छन् । यसले गर्दा फरक पार्टीबीचमासमेत दुस्मनी सुरु भएको छ।
उम्मेदवारी दर्ता गर्ने दिन नजिकिएपनि दलहरुका बीचमा कुरा मिल्न सकेको छैन । केन्द्रमा सत्ता गठबन्धन दलहरुका बीचमा हेटौंडा उपमहानगरपालिकाको मेयर एकिकृत समाजवादीले प्राप्त गर्ने निर्णय भए पनि जिल्लामा उक्त निर्णय नमान्ने भन्दै गठबन्धनको सबैभन्दा ठूलो पार्टी काँग्रेसले दिनमै २÷३ वटा पत्रकार सम्मेलन गर्दै आएको छ ।
निर्णय सच्याउन माग गर्दै नेपाली काँग्रेस मकवानपुर जिल्ला उपसभापति आनन्द कठायतसहित बहुमत पदाधिकारीले माग गरेका छन् । पार्टीको सांगठनिक हैसियतलाई भुल्दै सानो दलसँग झुकेर हेटौंडाको मेयर पद छोडेको कार्यकर्ताको आरोप छ ।
यता नेकपा एकीकृत समाजवादीले पनि आफ्नो हैसियत अनुसारको सम्मानजनक भाग नआएको भन्दै गाउँपालिकाहरुमा एकल चुनाव लड्ने तयारी गरेको छ। नेकपा माओवादी र एकिकृत समाजवादीले पनि कांग्रेसले मकवानपुर जिल्लाका अरु स्थानीय तहमा प्राप्त गर्ने भनिएको अध्यक्ष पद नदिने र आफै चुनाव लड्ने चेतावनी दिएका छन् । मकवानपुरको पश्चिमी क्षेत्र मनहरी, राक्सिराङ, कैलासलगायतका क्षेत्रमा पनि माओवादी र समाजवादीले आफ्ना उमेदवार उठाउने र काँग्रेससँग प्रतिस्पर्धा गर्ने एकिकृत समाजवादीले तयारी गरेको छ ।
समाजवादीले जिल्लाको २ वटा पालिकामा आफ्नो एकल उम्मेदवारी सिफारिस समेत गरिसकेको छ ।
यसअघि दिनहुँ बैठक बसिरहेको भएपनि २ दिन यता गठबन्धन दलहरुका बीचमा औपचारिक बैठक समेत बस्न सकेको छैन । कांग्रेस मकवानपुरका नेताहरु केन्द्रमा गएर हेटौंडाको मेयर कुनैपनि हालतमा कांग्रेसले पाउनुपर्ने भन्दै दबाब दिईरहेका छन् ।
गठबन्धन दलहरुका बीचमा पटक–पटक सहमतिका लागि बैठक बसेपनि कुनै प्रगति नभएका कारण कांग्रेसको आवश्यकतामा बैठक नबस्ने र सत्तासाझेदार अन्य दलको समन्वयमा भने बैठक बस्ने बताइरहेको छ । भागबण्डा मिलाउन यसअघि बसेको गठबन्धनको बैठकमा माओवादी केन्द्रले वडा तहमै करिब ५० प्रतिशत भाग माग्दा सहमति जुट्न नसकेको हो।
यता एकिकृत समाजवादीले पनि आफ्ना मागहरुमा अडिग रहेको छ । जिल्लामा ठूलो दलको हैसियतले गठबन्धनको नेतृत्व गरिरहेको काँग्रेस र एकीकृत समाजवादीले लचकता अपनाएर बैठकमा आ–आफ्नो दाबी प्रस्तुत गर्दासमेत माओवादी केन्द्रले वडा तहमा एक्लै करिब ५० प्रतिशत पाउनुपर्ने माग गरेको एकीकृत समाजवादी प्रचार विभागका एक नेताले भने ।
माओवादी केन्द्रले गठबन्धनको केन्द्रीय स्तरबाट बनाइएको मापदण्ड अनुसार आफूले पाउने पालिकाबाहेक मकवानपुरमा थप ३ वटा पालिका दाबी गरेको उनले बताए । केन्द्रीय तहले निर्धारण गरेको आधार र मापदण्ड अनुसार मकवानपुरको २ वटा पालिकामा माओवादी केन्द्रले स्वतः नेतृत्व पाउनुपर्ने र अघिल्लो निर्वाचनमा नेकपा एमालेले जितेको पालिकामा पनि आफूले नै नेतृत्व पाउनुपर्ने माओवादीको दावी छ ।
पार्टीभित्र कार्यकर्ताको असन्तुष्टिलाई सम्बोधन गर्दा गठबन्धनमा सहमति नहुने र गठबन्धनको सहमतिले कार्यकर्ता रुष्ट हुने क्रम बढेपछि मकवानपुरमा गठबन्धनको प्रभावकारिता खासै नदेखिने भएको छ । “जबरजस्त लादिएको निर्णयले निर्वाचन नतिजामा अपेक्षित सफलता हात लाग्दैन” नेकपा मओवादीका एक नेताले भने “आज पार्टीको निर्णय चित्त नबुझेकाहरुबाटै भोलि गठबन्धनलाई घात नहोला भन्न सकिन्न ।”