मकवानुर । गर्मीबढेसँगै कोरोनाको संक्रमण बढेको छ । नेपालमा पहिलो पटक कोरोना भाइरसको नयाँ भेरियन्ट ओमिक्रोन एक्सबीबी १.१६ देखा परेको हो । बागमती प्रदेशको विभिन्न जिल्लामा एकै दिन ६३ जनामा कोरोना संक्रमण पुष्टि भएको छ । प्रदेशको शहरी क्षेत्रहरुमा कोरो संक्रमण दर बढेको तथ्याङ्कले देखाएको छ ।
बागमती प्रदेशका बिभिन्न जिल्लामा एकै दिन ६३ जनामा कोरोना संक्रमण भएको हो । ३ सय ६६ जनाको कोरोना परिक्षण गरिएकोमा ६३ जनामा कोरोना संक्रमण भएको बागमती प्रदेशको स्वास्थ्य मन्त्रालयका डाक्टर रविन भुसालले बताए ।
देशैभरीमा ७६ जनामा कोरोना संक्रमण हुँदा यस प्रदेशमा मात्र ६३ जनामा संक्रमण देखिएको हो । कोरोना संक्रमणबाट बच्नका लागि र सावधानीका उपायहरु अपनाउनका लागि स्वाथ्यकर्मीहरुले आग्रह गरेका छन् ।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रालयले कोरोना भाइरस सङ्क्रमणको लक्षण देखिना साथ आइसोलेसनमा बस्न अनुरोध गरेको छ । मन्त्रालयले सूचना जारी गर्दै कोरोना भाइरस सङ्क्रमण देखिनासाथ परीक्षण गराई आइसोलेसनमा बस्न सबैमा अनुरोध गरेको हो ।
“अस्तिको पानीमा भिजेको, हिजो चिसो खाएको र आज धुलोमा गएको भनेर बाहना नगरौँ” मन्त्रालयले जारी गरेको सूचनामा भनिएको छ “कोभिड–१९ का लक्षण देखिनेबित्तिकै परीक्षण गराऔँ र आइसोलेसनमा बसौँ ।”
मन्त्रालयले हरेक रुघा, हरेक खोकी र हरेक ज्वरो अन्य प्रमाणित नभएसम्म कोभिड–१९ हुने सक्ने भएकाले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ । नेपालमा पहिलो पटक कोरोना भाइरसको नयाँ भेरियन्ट ओमिक्रोन एक्सबीबी १.१६ देखा परेको छ । अहिले छिमेकी मुलुक भारतमा पनि सोही नयाँ भेरियन्टका कारणले सङ्क्रमण बढिरहेको छ ।
मन्त्रालयले सङ्क्रमण बढिरहेकाले रोकथाम र नियन्त्रणका लागि सबै तह र तत्काबाट प्रभावकारी भूमिका निभाउनसमेत आग्रह गरेको छ । कोभिड–१९ महामारी अझ पनि पूर्ण रूपमा नियन्त्रणमा आइनसकेकाले जनस्वास्थ्यका मापदण्ड अपनाउन र खोप लगाउन सबैलाई आग्रह गरेको छ ।
शून्यमा झरेको कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण अहिले बढिरहेको छ । चैत २० गते मात्रै ७६ जनामा नयाँ सङ्क्रमण र सक्रिय सङ्क्रमितको सङ्ख्या दुई सय २७ पुगेको छ ।
मकवानपुर । आजबाट शुरु भेको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) परीक्षाको बागमती प्रदेशका आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्री गंगानारायण श्रेष्ठले अनुगमन गरेका छन् ।
हेटौंडास्थित आधुनिक राष्ट्रिय मावि र भुटनदेवी मावि दुईवटा परीक्षा केन्द्र पुगेर मन्त्री श्रेष्ठले विद्यार्थीहरूलाई परीक्षाको सफलता र उनीहरूको सुखद भविष्यको शुभकामना दिएका छन् ।
मन्त्री श्रेष्ठले परीक्षा अनुशासित, मर्यादित, सुरक्षित र व्यवस्थित रहेकोमा खुसी व्यक्त गर्दै परीक्षा केन्द्राध्यक्षलगायत टीमलाई धन्यवाद दिएका छन् । साथै, परीक्षालाई अनुशासित, मर्यादित, सुरक्षित र व्यवस्थित बनाउन बागमती प्रदेश सरकारले सम्बन्धित सबै निकायलाई आवश्यक निर्देशन दिएको कुरा पनि बताएका छन् ।
त्यस्तै मन्त्री श्रेष्ठले विशेष अवस्थाका परिक्षार्थीलाई समेत हौसला प्रदान गर्दै बिध्यालयका नर्सलाई परिक्षार्थीहरुलाई कुनै पनि बेला आवश्यक पर्ने स्वास्थ्य सेवाका बारेमा अलर्ट रहन सम्बन्धित केन्द्राध्यक्ष मार्फत निर्देशन दिए ।
चैत २९ गतेसम्म चल्ने यस वर्षको एसईई परीक्षामा करिब ५ लाख परीक्षार्थी सहभागी भएका र त्यसमध्ये करिब २० प्रतिशत परीक्षार्थी बागमती प्रदेशमा सहभागी भएका छन ।
त्यस्तै एसईई परीक्षाका लागि ७७ जिल्लामा २ हजार ३६ परीक्षा केन्द्रमध्ये सबैभन्दा बढी परीक्षा केन्द्र बागमती प्रदेशमा रहेको शिक्षा विकास निर्देशनालयका शाखा अधिकृत बिजय बिडारीले जानकारी दिए ।
बागमती प्रदेशका १ लाख १ हजार ७३३ परीक्षार्थीका लागि ४३४ परीक्षा केन्द्र रहेको अधिकृत बिडारीले जानकारी दिए ।
मकवानपुर । आजबाट कक्षा १० को एसईई परीक्षा सुरू हुदैछ । विद्यालय शिक्षाको लागि सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण मानिदै आएको यो परिक्षाको लागि मकवानपुरबाट ६ हजार ३३३ जना विद्यार्थी सहभागी हुंदैछन ।
यसैगरी बागमती प्रदेशबाट १ लाख १ हजारभन्दा बढी जना विद्यार्थी सहभागी हुने भएका छन् ।
शिक्षा विकास निर्देशनालयले बागमती प्रदेशभित्रका १३ वटा जिल्लाहरूको परीक्षार्थी, परीक्षाकेन्द्र र जनशक्ति तय गरे अनुसार, प्रदेशमा १ लाख १ हजार ७३३ जना विद्यार्थी सहभागी हुने भएका हुन् ।
निर्देशनालयका अनुसार, परीक्षाका लागि केन्द्राध्यक्ष, सहायक केन्द्रध्यक्ष, निरीक्षक, परीक्षा सहायक, परीक्षा सहायक कार्यालय सहयोगी र सुरक्षाकर्मी गरी १५ हजार ८८६ जना जनशक्ति खटिनेछन् ।
यस्तै १३ जिल्लामा ४३४ वटा परीक्षा केन्द्रहरू तोकिएको छ । परीक्षामा काठमाडौंबाट ३६ हजार ५७७ जना, भक्तपुरबाट ५ हजार ८०५ जना, ललितपुरबाट ९ हजार ८९९ जना, काभ्रेपलानचोकबाट ६ हजार ४३६ जना, सिन्धुपाल्चोकबाट ३ हजार ९८५ जना, नुवाकोटबाट ४ हजार ३०० जना, रसुवाबाट ६२८ जना, धादिङबाट ५ हजार ३८६ जना, मकवानपुरबाट ६३३३ जना, चितवनबाट १० हजार ८५६ जना, रामेछमपबाट ३ हजार २२५ जना, दोलखाबाट ३ हजार ६२ जना र सिन्धुलीबाट ५ हजार २४१ जनामा परीक्षार्थी सहभागी हुनेछन् ।
परीक्षाको लागि सबै जिल्लामा सबै तयारी पूरा भएको छ । परीक्षा केन्द्र नजिक रहेको प्रहरी चौकीमा प्रश्न पत्र राखिएको निर्देशनालयले जनाएको छ ।
निर्देशनालयले केन्द्राध्यक्ष नियुक्ति गरी अभिमुखीकरण गराएको छ, परीक्षा सम्बन्धी पूर्व तयारीको सम्पूर्ण काम सम्पन्न भएको बताइएको छ । परीक्षा २९ गतेसम्म संचालन हुनेछ । परीक्षा अवधीभए अनुगमनको क्रममा विद्यार्थीमैत्री ब्यवहार गर्न निर्देशनायले सम्बन्धित सबैमा अनुरोध गरेको छ ।
देशभर ५ लाख १६ हजार ५ सय ९१ विद्यार्थी सहभागी
यस वर्षको परीक्षामा ५ लाख १६ हजार ५ सय ९१ परीक्षार्थी सहभागी हुदैछन् । परीक्षा नियन्त्रक कार्यालयका अनुसार २ लाख ६० हजार ६ सय ७४ छात्र र २ लाख ५५ हजार ९ सय १७ छात्रा एसईई परीक्षामा सहभागी हुने भएका हुन् ।
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डका अनुसार यस वर्ष जापानबाट पनि १४ परीक्षार्थीहरु एसईईमा सहभागी हुनेछन् । वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका छोराछोरीहरुले जापान सरकारको अनुमति लिएर जापानबाटै परीक्षा दिन लागेका परीक्षा नियन्त्रक श्रेष्ठले जानकारी दिए ।
एसईई परीक्षाका लागि ७७ जिल्लामा २ हजार ३६ परीक्षा केन्द्र निर्धारण गरिएको छ । सबैभन्दा बढी परीक्षा केन्द्र बागमती प्रदेशमा छन् ।
बिद्यालय बाहिर रहेका बालबालिका खोज्न अझै बाँकी
Tags: No Comments
मकवानपुर । बिद्यालय बाहिर रहेका बालबालिका खोज्न अझै बाँकी रहेको एक कार्यक्रमका बक्ताहरूले बताएका छन् ।
कोर इन्टरनेशनलको आर्थिक सहयोग, मनहरी गाउँपालिकाको समन्वय तथा हिमराईट्स मकवानपुरको आयोजना भएको स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा अभिभावक बिच अन्तरक्रिया कार्यक्रम बक्ताहरूले यस्तो बताएका हुन । हिमराइट्स मकवानपुरले विद्यार्थीलाई निरन्तर सहयोग गर्दै आएको कार्यक्रमको समिक्षा गर्दै यस्तो बताइएको हो ।
कार्यक्रममा मनहरी ३ को वडा सदस्य हिराबहादुर प्रजाले अभिभावक शिक्षाको कारण सचेतना अभिवृद्धि भई बालबालिका बिद्यालय आउन थालेको तर अझै यस्ता बालबालिका खोज्न बाँकी रहेको बताए । हिमराईट्स मकवानपुरले सिमान्तकृत चेपाङ समूदायका बालबालिकालाई बिद्यालय पोषाक, अतिरिक्त (ट्युसन) कक्षा, जाडोमा न्यानो कपडा तथा चौमासिक रूपमा खाद्यन्न समेत सहयोग गर्दै आएको छ ।
उक्त सेवा सुबिधा पाइने भएपछि बालबालिका नियमित बिद्यालय आउने गरेको र सिकाइमा समेत धेरै सुधार आएको अभिभावकहरूले कार्यक्रम बताए
कार्यक्रममा मनहरी गाउंपालिका शिक्षा शाखा प्रमुख हरिचन्द्र सापकोटाले सिमान्तकृत समूदायसंगै बिद्यालय बाहिर रहेका अन्य समूदायका बालबालिकालाई शैक्षिक सिकाईको दायरामा ल्याउने चुनौती रहेको बताए ।
प्रजा आधारभुत बिद्यालयको प्रध्यनाध्यापक तुलबहादुर सुनारले विद्यार्थीलाई संस्थाले सहयोग गर्न थालेपछि विद्यार्थी संख्या बढेको बताए । स्कुलमा आउनै नचाहने बालबालिका नियमित कक्षा आउन थालेको उनले बताए । “ट्याक्टरमा बालश्रम गर्न जाने, माछा मारेर रमाइलो गर्न रुचाउनेहरू नियमित स्कुल आउछन्” प्रध्यनाध्यापक सुनारले भने “चेपाङ मात्रै हैन अन्य जाती पनि आर्थिक अवस्था साह्रै कमजोर भएकोले स्कुलमा टिकाउन चुनौती छ ।” आफ्ना सन्तानले शिक्षासंगै व्यक्तिगत जीवनमा धेरै चासो राख्न थालेको अभिवादन राममाया प्रजाले बताइन् ।
कार्यक्रममा कोशीशको सकुन्तला पौडेल मानसिक सु स्वास्थबारे ग्रामीण भेगमा समस्या छ भने संस्थामा सम्पर्क गर्न अनुरोध गरिन ।
कार्यक्रम मानव अधिकार संरक्षण तथा मानव बेचबिखन विरुद्ध जिला सन्जाल उपाध्यक्ष तथा माइती नेपाल मकवानपुर प्रमुख माया तामाङले बालबालिकालाई उनीहरूको दीगो सिकाइको लागि अभिभावकलाई पनि जिम्मेवारी हुँदै आएको आभास आफूले गरेको बताइन् । मकवानपुर मनहरी गाउँपालिका सामाजिक विकास संयोजक अनन्त प्रकाश अर्यालको अध्यक्षतामा कार्यक्रम भएको थियो ।
हिमराईट्सले सहयोग गर्न थालेपछि बालबालिकाहरु निरन्तर कक्षामा उपस्थिती हुने गरेको, शिक्षण सिकाइ क्रियाकलाप राम्रो भएको, ट्युसन कक्षामा पनि निरन्तर उपस्थिती हुने गरेको, सरसफाइमा ध्यान दिने गरेको, अभिभावकहरु आफै पनि बालबालिका विद्यालय आए नआएको अनुगमन गर्न आउने गरेको कार्यक्रम संयोजक कुमारी वाइबाले बताइन् । पहिले नाम समेत भन्न नजान्ने बालबालिका अहिले पढ्न सक्ने साथै केही कक्षा प्रथम नै भएको, चित्र बनाउने आफ्नो वर्णन गर्ने र नबुझेका कुरा सोध्ने गरेको र आफैले साथीहरुलाई सिकाउने समेत गरेको वाईबाले बताइन् ।
संस्थाले सिमान्तकृत समुदायको शिक्षा तथा नेतृत्व विकास कार्यक्रम अन्तरगत हाल राक्सीराङ्ग गाउपालिका अर्न्तगत वडा नं ३ र ५ को सूर्योदय मावि र चैनपुर स्थित प्रजा जागृति आधारभुत विद्यालय तथा मनहरी गाउपालिकाको वडा न ३ प्रजा आधारभुत विद्यालय तथा वडा न ६ स्थित सगरमाथा आधारभुत विद्यालयहरूमा बालबालिकालाई बिद्यालय शिक्षा सहयोग कार्यक्रमसंगै सिमान्तकृत समुहको आर्थिक सशक्तिकरणका लागि आयआर्जन क्रियाकलाप संचालन गर्ने, शिक्षक अभिभावक विच अन्तक्रिया तथा बैठक संचालन गर्ने जस्ता कार्यक्रम गर्दै आएको छ ।
कार्यक्रममा ट्युशन शिक्षक शर्मिला रुम्बा र निशा सुनारले सिमान्तकृत समूदायका बालबालिकाहरूको लागि यस्तो सहयोग निरन्तर आवश्यक रहेको बताए ।
अध्यक्षकाे पहलमा बाल विवाह रोकेपछी पढाइलाई निरन्तरता
Tags: No Comments
मकवानपुर । रञ्जन कालाखेती आफ्नो दैनिकीको शिलशिलामा घरमै थिए । कार्यालयको समय नभएकोले उनी आफ्नो घरायसी काममा व्यस्त थिए ।
बालबालिकाकाे क्षेत्रमा क्रियाशील राजेन्द्र मोक्तान, अस्मिता कार्की र रेजिना ढकाल उनैको घरमा आइपुगे । तीनै जना हतास र आत्तिएको जस्ता देखिन्थे ।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष कालाखेतीले कारण सोधे, उनीहरुले एकै स्वरमा भने “बाल विवाह रोक्नु पर्यो दाई, हाम्रो बुताले भ्याएन ।“ २० वर्षमुनिको विवाहलाई नेपालको कानुनले पनि गैरकानूनी भनेको छ । यहाँ विवाह हुँदै थियो १६ वर्षिया बालिका र १८ वर्षिय बालकको ।
मकवानपुर जिल्लाको मनहरी गाउँपालिका ९ कि बालिका र मकवानपुर जिल्लाकै राक्सिराङ गाउँपालिका सरिखेतका बालकबीच विवाह हुदै गरेको थाहा पाएपछी सिविन बाल हेल्प लाइन मकवानपुरका सामाजिक परिचालनक माेक्तान मनहरी गाउँपालिका बाल अधिकार समिति सदस्य कार्की र बाल क्लबकी ढकाल गाउँपालिका अध्यक्षलाई गुहार्न घरैमा पुगेका थिए ।
विवाहको कुरा टुङ्गीएको मात्रै भए पनि केही सहज हुने थियो । तर त्यहाँ झण्डै २ सय जना जन्ती विहेको भोज खाँदै थिए । मण्डपमा बालबालिकाको विवाहको कर्म हुँदै थियो । कक्षा ८ मा पढ्ने बालिका र कक्षा १२ मा पढेका बालकबीच आपसी प्रेम सम्बन्धपछि परिवारको स्वीकृतिमा विवाह हुँदै थियो । बालबालिकाको पक्षमा दुबैतर्फको परिवार राजी भएपछि विवाहको मिति तोकियो । सरिखेतदेखि जन्ती लिएर केटा पक्ष मनहरी ९ ज्यामिरे आइपुग्यो ।
विवाहको प्रक्रिया नै सुरु भएपछि घटना सिविनका सामाजिक परिचालनकले थाहा पाए । उनीहरुले विवाह मण्डपमै पुगेर एक्सन लिन अध्यक्षको सहायता मागेका थिए । अध्यक्ष कालाखेतीलाई सम्बन्धित वडाका अध्यक्ष राजकुमार श्रेष्ठले पनि साथ दिए ।
“विवाह भाँड्न आएको भनेर आफैंमाथि जाइलाग्न सक्ने अवस्था थियो, प्रहरी लिएर जाउँ कि भन्ने सोचे, तर पहिले आफैं गएर सम्झाउने हिम्मत बोकेर प्रहरी नलिकन गएँ” अध्यक्ष कालाखेतीले भने “आफ्नो गाउँ, आफ्ना मतदाता पक्कै मलाई टेर्नुहुनेछ भन्ने लागेर गए, केटा र केटी दुबैका परिवारले मानिदिनु पनि भयो ।”
कानुनी जानकारीको अभावमा हुदै गरेको बाल विवाह रोक्न सफल भएको कालाखेतीले बताए । “कानुन अनुसार बाल विवाह गरेमा अभिभावक र विवाह गर्ने गराउने सबैलाई कारवाही हुने जानकारी गराएपछि विवाह रोकिएको उनले बताए ।
हुँदै गरेको विवाह तत्काललाई रोकिएपछि अहिले बालिकाले आफ्नो अध्ययनलाई निरन्तरता दिएको कालाखेतीले बताए । विवाह राेकिएकाे घटना केही महिना अघिकाे हाे । बालबालिकाकाे संवेदनशि सवाल भएकाेले घटना हतारिएर बाहिर नदिएकाे तर अध्यक्ष कालाखेतीले अहिले पनि नियमित अनुगमन र चासाे राखिरहेकाे बताए ।
“एक दिन एक्सन लिएर भएन उहाँहरुकाे समस्या छ भने याे पनि बुझ्न पराे नि” उनले भने “अहिले पनि म बेला बेलामा बालिकाको घरमा पुग्छु, उनको पढाइबारे सोध्छु ।” छोरीको विवाह रोकेर पढाइमा फर्काउन सहयोग गरेकोमा अभिभावकहरु पनि खुसी रहेकाे उनले बताए ।
नेपालको कानूनले विवाह गर्दा केटा र केटी दुबैको उमेर २० वर्ष पुरा भएको हुनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । त्यसैले २० वर्षभन्दा कम उमेरमै विवाह गर्नु / गराउनु अपराध हो । बाल विवाह गर्ने गराउने र सहभागी हुने सबैलाई कानूनले कारबाहीको दायरामा ल्याएको छ । मुलुकी अपराध संहिता २०७४ दर्फा १७३ अनुसार विवाह गर्ने व्यक्तिको उमेर वर्ष २० नपुगी कसैले विवाह गर्न वा गराउन हुदैन । यसो गरेमा ३ वर्षकैद र ३० हजार रुपियाँसम्म जरिवाना हुनेछ । विवाह गर्न पुरा हुनु पर्ने उमेर पुरा नभएको व्यक्तिले दिएको मञ्जुरीलाई मञ्जुरी मानिने छैन ।
मकवानपुरको मनहरी गाउँपालिका २०७६ पुस २८ गते बाल मैत्री स्थानीय शासन लागु भएको स्थानीय तहको रुपमा घोषणा भइसकेको छ । तर प्रयाप्त तयारी बिना नै बालमैत्री घोषणा गरिएको कारण अझै स्थानीयबासीहरुको यसबारे जानकारीको अभाव रहेको पाइएको छ । बालमैत्री स्थानीय शासनको दीगो कार्यान्वयको लागि आफूले गाउँपालिका स्तरबाट विभिन्न सचेतना कार्यक्रमहरु गरिरहेको र आगमी बर्ष पनि बालमैत्री स्थानीय शासनको दीगो कार्यान्वयको लागि बजेटको व्यवस्था गर्ने अध्यक्ष कालाखेतीले बताए ।
यहाँ बालश्रमलगायतका अन्य समस्या पनि रहेकोले स्थलगत अनुगमन तथा निरीक्षण गरेर कारवाहीको प्रक्रियामा ल्याउने गरेको उनले बताए । बालमैत्री घाेषणा भएपछी बाल विवाहकाे क्रम न्यूनिकरण भएकाे तर अझै चुनाैति धेरै रहेकाे सिविनकाे सहजकर्ता माेक्तानले बताए । केटा र केटीले भागेर विवाह गरेकाे र परम्परा अनुसार जन्ती फर्काउने क्रममा विवाह राेकिएकाे माेक्तानले बताए ।