- यश लामा
देश यसरी चलेको छ
धनजिते कार्की
लोलाएका हात
इस्तेमाल गरेर बदाम बेच्छ
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछ ।
जुरेली धोबी
किम्मती पसिनाले लुगा धुन्छे
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछे ।
बुनिया बुढाथोकी
कुँजिएको गोडाले कल चलाउँछे
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछे ।
कान्छा सार्की
आँसुको छाला काटेर जुत्ता सिउँछ
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछ ।
सूर्यवंशी ठाकुर
औँलाको नशा च्यापेर
लय मिलाउँदै कपाल काट्छ
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछ ।
मङ्गली तामाङ
ढाडमा छोरा बोकेर
सेलो गाउँदै बालुवा चाल्छे
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछे ।
युवापुस्ता
हात,गोडा,ढाड,मस्तिष्क बेचेर
प्रवास चलाउँछन्
र मन खोलेर देशलाई सिर्तो बुझाउँछन् ।
आखिर
देश यही सिर्तोले न चलेको हो ।
दास कोरल्ने माउहरूले त केवल
मुख मात्र बजाएको छ
सङ्घीयता भजाएको छ
गणतन्त्र भजाएको छ
समाजवादको सपना पकाएको छ
र ढुकुटी पचाएको छ ।
कसले के गरेको छ र ?
आखिर
देश भुइँ मान्छेको श्रमले चलेको छ ।
मकवानपुर/ साहित्य सङ्गम मकवानपुरको आयोजनामा कवि सुवास खनालको दोस्रो कविता कृति ‘सपनाका अवयव’ माथि अन्तर्क्रिया कार्यक्रम गरिएको छ ।
कविता लेखनमा निरन्तर क्रियाशील खनालको यसअघि ‘विचारको उल्टो नदी’(२०७१) कविता कृति प्रकाशित छ । उनको दोस्रो कृति सपनाका अवयव शाब्दिक बुक्सले बजारमा ल्याएको हो । कृतिबारे बोल्दै समीक्षक घनश्याम घिमिरेले खनालको लेखन समयसचेत र प्रभावपूर्ण रहेको बताए ।
उनी झिना विषयको उठान गरेपनि गम्भीर भाव पैदा गर्ने शैलीको लेखक रहेको समीक्षक घिमिरेले बताए । कार्यक्रममा बोल्दै प्रलेस मकवानपुरकी अध्यक्ष शान्ति प्रियवन्दनाले कविको लेखनको भाषा सरल र गम्भीर रहेको बताइन् ।
साहित्यकार तुल्सी थापाको प्रमुख आतिथ्यतामा भएको उक्त कार्यक्रममा एस के निधन र दीपक गौतमले पनि कृतिबारे धारणा राखेका थिए । सङ्गम सचिव डी.बी. बर्तौलाले सहजीकरण गरेको सो कार्यक्रममा कृतिकारले आफ्नो धारणा राख्दै लेखन यात्रामा दोस्रो कृतिसम्म आइपुग्दा कविता लेखन गम्भीर र चुनौतीपूर्ण रहेको विचार व्यक्त गरे ।
सङ्गम कोषाध्यक्ष सानुबाबु खनालले स्वागत मन्तव्य राखेको उक्त कार्यक्रमको सभाध्यक्षता साहित्य सङ्गम मकवानपुरका अध्यक्ष निमेष निखिलले गरेका थिए ।
मकवानपुर/चर्चित गायिका पुर्णिमा तामाङलाई राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठान केन्द्रिय कार्यलयले सम्मान गरेको छ । गायिका तामाङलाई राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठान केन्द्रिय कार्यलयले मानार्थ सदस्यताको प्रमाण तथा दोसल्ला र प्रमाणपत्र सहित सम्मानित गरेको हो ।
राष्ट्रिय लोक तथा दोहोरी गीत प्रतिष्ठान केन्द्रिय कार्यलय काठमाडौको २० औ वार्षिक साधारण सभाको अवसर गायिका तामाङलाई सम्मान गरिएको हो । प्रतिष्ठानबाट सम्मानित भए पश्चात गायिका तामाङले आफूमाथी गीत सङ्गीत क्षेत्रमा अग्रसर हुन थप उर्जा मिलेको र गीत सङ्गीत क्षेत्रमा निरन्तर अघि बढिरहने प्रतिवद्धता व्यक्त गरिन् ।
कार्यक्रम्मा दोहोरी प्रतिष्ठानका केन्द्रिय अध्यक्ष रमेस बि जि र वरिष्ठ गायिका तथा प्रतिष्ठानका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रिता थापालगायत प्रतिष्ठानका भुतपुर्व अध्यक्षहरु तथा कलाकारहरुको उपस्थिती रहेको थियो ।
को हुन् पुर्णिमा ?
चर्चित गायिका पुर्णिमा तामाङ बिक्रम संवत २०५४ साल असोज २९ गते बुवा राम चन्द्र तामाङ र आमा कान्छी माया तामाङकी कान्छी सुपुत्रीको रुपमा धादिङ जिल्ला साविक बैरेनी गाविस (हाल गल्छी गाउँ पालिका वडा नं ७) मा जन्मिएकी हुन् ।
चर्चित गायिका पुर्णिमा तामाङलाई यतिबेला गीत गाउन भ्याई नभ्याई छ भने बिभिन्न संघ संस्थाबाट दैनिक सम्मानित भैरहेका छन । कलिलो उमेरमै चर्चित गायिका बन्न सफल भएका पुर्णिमा तामाङले झन्डै चार सयभन्दा बढी गीत गाईसकेकी छिन् । पुर्णिमाले गाएका हरेक गीतहरु करोड भ्युज सहित युटुबको टपटेन भित्र पर्ने गरेको लोक गायक बुद्धिमान घिसिङले बताए ।
पुर्णिमाले गाएका फुल भनौ जिन्दगी लाई, तिम्रो एउटा झुटले, मुुटु जली खरानी भो, एक्लो भए म, तिमी बिना पागल भाछु, तिम्रो मनमा जस्ता दर्जनौ गीतहरु दर्शकहरुले अत्याधिक रुचाएका घिसिङले बताए ।
आफुले गाएका गीतहरु चर्चित भए पश्चात गायिका तामाङ हङकङ, कोरिया, मलेसिया, दुबई, कतारलगायत देशहरुमा दर्शकहरुमाझ आफ्नो प्रतक्ष्य प्रस्तुती दिई स्वदेश फर्किसकेकी छिन भने झन्डै आधा दर्जनभन्दा बढी उतकृष्ट गायिका बिधाबाट अवार्ड चुमिसकेका गायिका दैनिक जसो विभिन्न संघ संस्थाबाट दैनिक सम्मानित भैरहेको लाक तथा दोहारी गीत प्रतिष्ठानले जनाएको छ ।

- यश लामा
एउटा अर्धसिल्ली छ
निहुँ मात्र खोजिरहन्छ
मैमत्त भएर हिँड्छ / बोल्छ
जान्नेसुन्ने सम्झन्छ आफूलाई ।
कमेडियन जस्तो हसाइरहन्छ
जोकरहरूको ताली खाइरहन्छ
हसाउँदा हसाउँदै रुवाउँछ
ऊसँग आजित छ दुनियाँ ।
एउटा अर्धसिल्ली छ हजुर
एउटा अर्धसिल्ली ।
छद्मभेषी रुपमा प्रस्तुत हुन्छ
मार्क्सको अभिनय गर्छ
लेनिनको जस्तै टाउको हो भन्छ
जबजको अनुयायी हुँ भन्छ
जेठो कान्छोको हिसाब गर्छ ।
गुरु सम्झन्छ आफूलाई
मानववादी हुँ भन्छ
राष्ट्रवादी हुँ भन्छ
लोभ छैन भन्छ
पाप छैन भन्छ
स्वार्थ हैन भन्छ
तर आलोचना निषेध गर्छ
मान्छेको मूल्य तोक्छ ।
सङ्षर्घको फेहरिस्त सुनाउँछ
त्यागको उपन्यास वाचन गर्छ
आत्मप्रशंसाको कविता लेख्छ
भ्रमको महायज्ञ लगाउँछ
आफ्ना भक्तहरूलाई लठ्याउँछ
र भावभङ्गी मिलाउँदै मुठी कसेर भन्छ
समाजवाद हाम्रो देब्रेतिरबाट आउँछ ।
एउटा अर्धसिल्ली छ हजुर
एउटा असली अर्धसिल्ली ।
रेलिङ भाँचिएको इतिहास छ
विरोधका लागि विरोध गरिएको
क्षण क्षणको सम्झना छ
सडकको आवाज स्याल हुइयाँ हो भन्छ
आफू मात्र असल सम्झन्छ ।
लोकतन्त्रको भारी बिसाउन खोज्छ
प्रभुको खोपीमा सङ्घीयता डुबाउन खोज्छ
लिङ्ग, वर्ग र क्षेत्रको सपना
फगत दृष्टिदोष सम्झन्छ
प्रतिगमनकारी कदम चाल्छ
निहुँ मात्र खोजिरहन्छ
झोकमा सुन्दर घर जलाउँछ ।
जनताको विश्वासमा कुठाराघात गर्छ ।
विरोधीहरूलाई सिध्याउँछु भन्छ
प्रेम गर्नेलाई पनि टर्चर दिन्छ
जनभावनाको विरुद्धमा उभिन्छ ।
एउटा अर्धसिल्ली छ हजुर
एउटा असली अर्धसिल्ली
जो हरदम टर्चर दिइरहन्छ ।
यतिबिध्न टर्चर कसले दिन्छ ?
स्वयम् ऊ सर्वेसर्वा ठानिरहन्छ ।।
मकवानपुर/मकवानपुरे साहित्यकार लक्ष्मण बानियाँको ‘मेरो गीत यीनै पाखा पहरामा खोज’को लिरिकल भर्सन युटुबमा सार्वजनिक गरिएको छ ।
साहित्यकार बानियाँको उक्त गित आज शुक्रबारबाट सार्वजनिक गरिएको हो । गायक सुरेश लामाको स्वरमा रहेको गितमा संगितकार रबी मल्लले संगित दिएका छन् । गित एकाउस्टिक नेपालमा रेकडिङ गरिएको हो । एजेन्जर दिक्षित पौडेल रहेको गितमा लिरिकल भिडियो सञ्जित के घिसिङले खिचेका हुन् ।
साहित्यकार तथा गितकार बानियाँ मकवानपुरको हर्नामाडी स्थित ज्योति माविमा करिब चार दशक शिक्षण पेशामा आवद्ध भइ सेवा निवृत्त हुन् । हर्नामाडी ठुलोदमार निवासी बानियाँद्वारा लिखित रेकर्ड भएको यो पहिलो गित हो । उनको फुटकर साहित्यक रचनाहरु विभिन्न पत्रपत्रिकामा प्रकाशित छ ।