अमेरिकामा बस्दै आएकी ‘चेसी मे’ नामकी महिला सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चित छिन् । वास्तवमा उनको शरिरको तौल घटाउदा छाला तन्किएको देखिएका कारण सामाजिक सञ्जालमा चर्चा भएको हो । उनको टिकटकमा २ लाख ३० हजार भन्दा धेरै फलोअर्स रहेका छन् ।
बेलायती पत्रिका ‘द सन’ का अनुसार उनी हरेक दिन सामाजिक सञ्जालमा आफ्नो तस्वीरहरु सेयर गर्ने गर्छिन् । डिसेम्बर २०१९ मा उनले बेरियाट्रिक स्लिभ शल्यक्रिया गराएकी थिइन् । शल्यक्रिया हुनुभन्दा पहिला उनको तौल १ सय ७८ किलो थियो भने अहिले उनको तौल ७० किलो मात्र रहेको छ । उनले आफ्नो शरिर रुपान्तरणको तस्वीर सार्वजनिक गरेकी छिन् । उनको तौल घटाएको तस्वीर अहिले सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भइरहेको छ ।
तौल धेरै बढेपछि आफ्नो मानसिक स्वास्थ्यमा पनि असर परेको उनी बताउँछिन् । आफ्नो मानसिक स्वास्थ्य दिनदिनै बिग्रिन थालेपछि खानादेखि रिसाउन थालिन् । उनको खानाको बारेमा निकै खराब बानी पनि थियो ।
अब उनी आफ्नो तौल घटेर तन्किएको छालालाई हटाउन चाहान्छिन् । त्यसका लागि उनी पैसा जम्मा गर्दैछिन् । यसका लागि उनले गो फन्ड मी मा अभियान पनि चलाइकी छिन् । यस शल्यक्रियाका लागि करिब १२ लाख रुपैयाँ जम्मा गर्नु उनको लक्ष्य रहेको छ । उनलाई धेरैले मद्दत पनि गरेका छन् ।
डाक्टरहरुका अनुसार उनको झोलिएका छाला हटाउनको लागि कमसेकम ३ पटक शल्यक्रिया गर्नुपर्ने छ । यस वर्ष जनवरीमा उनले एक चिकित्सकलाई पनि भेटिन जसले उनलाई शल्यक्रिया सम्बन्धित धेरै कुराहरु बताए । चिकित्सकले पहिला प्यानिक्युलेक्टोमी नामक शल्यक्रिया गरिने बताएका छन् । जसले तन्किएको छालालाई हटाउने छ । यो शल्यक्रिया करिब ५ घण्टा सम्म चल्नेछ ।
मासु खान वा बिक्री गरी आम्दानी गर्नकै लागि घरमा कुखुराको भाले पालिन्छ । तर दाङको तुलसीपुरस्थित एक किसानले यतिकै लागि भाले पालेका थिएनन् ।
तुलसीपुर उपमहानगरपालिका १५का किसान शिव सुवेदीले भालेप्रति देखाएको संवेदना र श्रद्धा अनौठो र अनुकरणीय नै छ । सुवेदीले २० वर्षदेखि पालेको बियाड भाले गत साता मरेपछि उनले शोक नै मनाए ।
अचम्म त के भने भालेको मुत्युपछि सुवेदीले हिन्दू संस्कार अनुसार ‘शव’को अन्त्येष्टि गरेर धार्मिक कार्य समेत गरे । भाले मरेपछि किसान सुवेदीले कपाल मुण्डन गर्नुका साथै मान्छेको मृत्यु संस्कारमा झैँ नुन समेत खान छाडिदिए ।
तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१५ पहरुवा गाउँका ४६ वर्षीय सुवेदीले भालेको मृत्युमा हिन्दू परम्पराअनुसार गाउँलेहरूलाई मलामी बनाइ स्थानीय टौवा खोलामा लगि अन्तिम संस्कार समेत गरे । ‘मैले १९ वर्ष १० महिनासम्म पालेको भाले मर्यो,’ सुवेदीले भने, ‘त्यो खबर थाहा पाएर गाउँलेहरू जम्मा हुनुभयो, २५ जना मलामी भएर टौवा खोलामा भालेको हिन्दू परम्परा अनुसार अन्तिम संस्कार गर्यौँ।’ भाले मरेपछि मानिसको मृत्यु पछिको संस्कार जस्तै गाउँलेहरूले खटमा भालेलाई बोकेर खोलासम्म पुर्याएको गाउँलेहरुले बताएका छन् ।
सुवेदीका अनुसार भालेको संस्कारका लागि गाउँलेहरूले जलाउन आवश्यक काठ लिएर आए । ‘भालेलाई जलाइसकेपछि हिन्दू परम्परा अनुसार मैले खोलामै कपाल पनि मुण्डन गरेको हो र नुन पनि छोडेँ ’ सुवेदीले भने । धेरै लामो समयसम्म पालेको भालेलाई परिवारको सदस्यजस्तै मानेकाले त्यसप्रति संवेदना पनि जोडिएको बताउँछन् सुवेदी ।
मृत्युपछि गाउँलेले समेत सँगै शोक मनाएको सुवेदीले बताए, ‘धेरै लामो समयसम्म पालेको हुँदा भाले परिवारको सदस्यजस्तै थियो । त्यसैले त्यो भालेलाई काटेर खाने कुरा सोच्नै सकिएन ।’
भाले मरेपछि आफू निकै दुःखी भएकोले भालेको श्रद्धाका लागि हिन्दू परम्पराअनुसार अन्तिम संस्कार गरेको उनले सुनाए । ‘दाहसंस्कार गर्ने समयमा ममात्रै होइन, गाउँका अरू दुई तीन जना मानिसहरूको पनि आँशु खसेको थियो,’ सुवेदीले भने । अचेल चिनजानका मानिसहरूले मान्छे मरेको घरमा परम्परागत रूपमा चल्दै आएको ‘मानो मिसाउने’ कार्यक्रम छ कि छैन? भनेर सुवेदीलाई सोध्दै आएका छन् ।
‘धेरैले मलाई आजसम्म पनि गाली गर्नुहुन्छ । भाले मरेको खबर पाएको भए हामी पनि मलामी जान्थ्यौं । किन थाहा नदिएको भनेर,’ सुवेदीले भने, ‘कोरोना जोखिमका कारण धेरैलाई खबर गर्न नसकिएको जवाफ दिएको छु । मानिस सबैभन्दा बुद्धिमान प्राणी भएकाले आफूले पालेका पशुपंक्षी र जीवजन्तुलाई माया तथा सम्मान गर्नु सकारात्मक कुरा भएको सुवेदीको तर्क छ ।
‘धेरैले मलाई सकारात्मक कुरा गर्नुभएको छ,’ सुवेदीले भने, ‘कतिले भने हावा कुरा र काम नपाएकाहरू भन्ने गरेको खिल्ली उडाउने काम पनि गर्नु भएको छ । मान्छेहरूले आफ्नो सोचअनुसार त बोल्ने हुन्। मलाई मैले गरेको काममा सन्तोष छ । ’
घरमै जन्मिएर हुर्किएको भाले २० वर्षसम्म पाल्छु भनेर सुवेदीले नसोचेको बताए । सुरूमा उनले (ब्याड) बेलनका रूपमा भाले पालेर राखेका थिए । एकाध वर्षपछि आफ्नो बुवाको पेन्सन घरमै पठाएर सहयोग गर्ने घोराहीका शिक्षक डोमकान्त अधिकारीलाई खुवाउन भनेर उनले त्यो भाले जोगाएर राखे । अधिकारी आफ्नो घरमा आउलान र त्यो भाले काटेर खुवाउँला भन्दाभन्दै ५/७ वर्ष बित्यो ।
‘अधिकारी सरले जहिल्यै भोलि आउँछु भन्नुभयो, तर कहिल्यै आउनुभएन, ’ सुवेदीले भने, ‘मैले उहाँलाई बाटो हेर्दाहेर्दा थप ६/७ वर्ष बित्यो र भाले १४ वर्षको पुग्यो, तर उहाँ आउनु भएन ।’ भाले १४ वर्षको पुगेपछि सुवेदीले पनि उक्त भाले नकाट्ने सोच बनाए । त्यसको पछाडि खास कारण थिएन । उनलाई एउटा भाले कति वर्षसम्म बाँच्दो रहेछ भन्ने भएर पनि पालिरहेका थिए।
यसरी नै त्यो भाले १७ वर्षको पुगेपछि युट्युबरहरू आएर भालेको भिडिओ बनाउन थाले । १७ वर्षको पुग्दा सामाजिक सञ्जालमा भाले भाइरल बनिसकेको थियो । त्यही बीचमा भालेले ‘टार्जन’ नाम पनि पायो । भालेकै कारण सुवेदी पनि चिनिए । त्यसैले सुवेदीले भालेको बारेमा गिनिज बुक अफ वल्ड रकेर्डमा नाम लेखाउन सकिन्छ कि ? भनेर प्रयास पनि गर्न खोजेका थिए । तर, आफूले मेलोमेसो पाउन नकेको सुवेदीले बताए ।
झन्डै २० वर्षमा सुवेदीले घरमा पालेका थुप्रै कुखुरा जन्मिए, हुर्किए, कति बेचे र कति रोगले मरे । उनीहरूका बारे सुवेदीले खासै वास्ता गरेनन । तर, घरको सबैभन्दा बुढो भाले भने कहिल्यै रोगले थलिएन । गाउँमा रोग लागेर सबैका कुखुराहरू धेरै पटक स्वाहा भए । असार महिनामा मात्रै सुवेदीले घरमा पालेकामध्ये ४१ वटा कुखुरा रोगले मरे । तर त्यो बुढो भालेलाई रोग लागेन । ‘त्यो भाले खुर्सानी धेरै खान्थ्यो । सायद उसको रोग प्रतिरोधी क्षमता बढ्यो कि,’ सुवेदीले भने, ‘मैले सुनेको छु, खुर्सानीले एन्टिबायोटिकको काम गर्छ रे ? ’
गत चैततिर मात्रै उक्त भालेको एउटा आँखा पाकेको थियो । तुलसीपुर बजारमा गएर सुवेदीले औषधी किनेर ल्याए । उपचार गरे । तर, उसको आँखा निको भएन । एउटा आँखा नदेख्ने नै भयो । धेरै बुढो भइसकेको भाले पछिल्लो समय राम्रोसँग हिँड्न पनि सक्दैनथ्यो । सुवेदी आफैँले त्यसलाई खोरमा भित्र बाहिर गराउँदै आएका थिए । ‘मैले उसको विशेष निगरानी गर्दै आएको थिएँ,’ सुवेदीले भने ‘खाना खाएको छ कि छैन भनेर मैले त्यस को भोजे पनि छामेर हेर्थेँ, तर, १६ गते बिहान उठेर हेर्दा भाले मरेको अवस्थामा फेला पर्यो ।’ असारमा ४१ वटा कुखुरा मरेपछि बचेको त्यो एउटै बुढो भाले पनि मरेपछि अब सुवेदीको घरमा एउटा पनि कुखुरा बचेका छैनन् ।
अन्नपूर्णपोष्टबाट साभार
उत्तरपूर्वी चीनमा भेटिएका हड्डीमा गरिएको खोज अनुसार भेटिएको नयाँ मानव प्रजाति नै मान्छेको सबैभन्दा नजिकका पुर्खा भएको वैज्ञानिकहरुले घोषणा गरेका छन् ।“ड्रागन म्यान” समेत भनेर चिनिने होमो लोंगी प्रजाति मान्छेको नजिकको पुर्खा भएको वैज्ञानिकहरुले बताएका छन् । १९३० को दशकमा हेइलोङजियाङ प्रान्तको सहरमा ‘हर्बिन क्रेनियम’ भेटिएका थिए । तर जापानी सेनाबाट जोगाउन त्यसलाई ८५ वर्षसम्म इनारमा राखियो ।
पछि २०१८ मा त्यसलाई उत्खनन गरी हेबेइ युनिभर्सिटीका प्राध्यापक जी कियाङलाई हस्तान्तरण गरिएको हो। “हाम्रो विश्लेषण अनुसार हर्बिन समूह अरु भन्दा ज्यादै नजिकबाट मानव जातिसँग सम्बन्धित छ । निएन्डरथल्स भन्दा पनि हर्बिन हाम्रा नजिकका पुर्खा हुन्,” लण्डनस्थित नेचुरल हिस्ट्री म्युजियमका अनुसन्धाता क्रिस स्ट्रिंगरले भने ।
स्ट्रिंगरले पछिल्लो ५० वर्षको अवधिमा हर्बिन हड्डी जत्तिको महत्वपूर्ण जीवाश्मा कहिल्यै नदेखेको प्रतिक्रिया दिएका छन् । “हर्बिन हड्डी पछील्लो ५० वर्षको अवधिमा मैले देखेको सबैभन्दा महत्वपूर्ण जीवाश्मा हो । यसले के देखाउँछ भने पूर्वी एसिया र चीनले मानव कथा सुनाउन कति महत्वपूर्ण छ त ।”
यो नयाँ खोजबारे विस्तृतमा लेखिएका तीनवटा निश्कर्ष सामग्री शुक्रबार द इनोभेशन जर्नलमा प्रकाशित भएका छन् । अनुसन्धान अनुसार होमिनी होमो लोंगी हेइलोङजियाङ क्षेत्र वा ब्ल्याक ड्रागन रिभरबाट आएका थिए । उक्त अनुसन्धान अनुसार ती हड्डी कम्तिमा १ लाख ४६ हजार वर्षअघिका हुन् । तिनको नाम ड्रागन म्यान राखिनुको कारण ड्रागन नदीको नाम भएको बताइन्छ ।
अनुसन्धाता स्ट्रिंगरले भनेका छन्, “यसले पूर्वी एसियामा आफ्नै विकासवादी इतिहाससँगै तेस्रो मानव वंशलाई स्थापित गर्छ । र मानव विकासका लागि यस क्षेत्र कति महत्वपूर्ण थियो भनेर पनि देखाउँछ ।” विभिन्न संचार माध्यममा प्रकाशित समाचार साभार गरिएकाे
‘फलफूलको राजा’ भनिने आँपको सिजन सुरु भइसकेको छ । बजारमा विभिन्न प्रजातिका आँप आउन थालिसकेका छन् । सिजनमा प्राय: जसो प्रजातिका आँपको मूल्य प्रतिकिलो १/२ सय वरपर नै हुने गर्छ । तर एक किलोलाई लाखौं पर्ने दुर्लभ आँप समेत हुन्छ भन्दा अचम्म लाग्न सक्छ ।
विशेष तरिकाले उत्पादन गरिने मियाजाकी आँप संसारकै सबैभन्दा महंगो एवं दुर्लभ आँप हो । गुणस्तरीय मियाजाकी आँपको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिकिलो ४ लाख ४० हजारसम्म पर्छ ।
विशेषगरी जापानमा उत्पादन गरिने मियाजाकी आँपलाई जापानी भाषामा ‘टाइयो नो टोमागो’ अर्थात् ‘घामको अण्डा (Eggs of Sunshine)’ भनिन्छ । अन्य आँपको रंग हरियो वा पहेँलो हुन्छ तर यो आँपको रंग रातो-रातो खालको हुन्छ । राम्रोसँग फलेको अवस्थामा एउटा मियाजाकी आँप ३५० ग्रामसम्मको हुन्छ भने यसमा चिनीको मात्रा १५ प्रतिशत वा सोभन्दा बढी पाइन्छ ।
मियाजाकी आँप उत्पादनका लागि विशेष खाले वातावरण चाहिन्छ । चम्किलो घाम, न्यायो मौस र धेरै वर्षा हुने ठाउँमा यो आँप राम्रोसँग फलाउन सकिन्छ । समान रुपले घामको किरण परोस् भनेर हरेक आँपमा सुरक्षा जालो (protective net) राखिएको हुन्छ । यही जालोका कारण मियाजाकी आँपको आकार अन्य आँपको भन्दा फरक देखिन्छ ।
पहिलो पटक १९८४ मा मियाजाकी आँप जापानमा उत्पादन गर्न थालिएको मानिन्छ । जापानमा बिक्री हुने महंगा कुरामा यो पनि पर्छ । मेदेखि जुन महिनाभित्र अधिकांश आँप बिक्री हुने गर्छ । गत वर्ष अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा एक किलो मियाजाकी आँपलाई ४ लाख ४० हजार नेपाली रुपैयाँसम्ममा बिक्री गरिएको थियो ।
कहिलेकाहीँ उपहारको रुपमा समेत यही आँप दिने गरिन्छ । त्यस्तै, यो आँपलाई अन्य भोजनमा समेत सामेल गरिन्छ । हाल जापानबाहेक उपयुक्त वातावरण भएका अन्य मुलुकमा पनि उत्पादन गर्न थालिएको छ । यो प्रजातिको आँप उत्पादन गरिने अन्य मुलुकमा थाइल्याण्ड, फिलिपिन्स र भारत रहेका छन् ।
हालै भारतको मध्य प्रदेशमा एक परिवारले लटरम्म फलेका मियाजाकी आँपका दुई रुखलाई सुरक्षा दिन भन्दै ६ वटा कुकुर र ४ जना सुरक्षागार्ड खटाएको समाचार बाहिर आएको छ । संकल्प परिहार र उनकी पत्नी रानीले मध्यप्रदेशको जबलपुरस्थित आफ्नै बगैंचामा आँप फलाउँदै आएका छन् । उनीहरुको बगैंचाामा निकै दुर्लभ मानिने र सबैभन्दा महंगो आँप समेत फल्न थालेको छ ।
संकल्प र रानीले केही वर्ष पहिला मियाजाकी आँपका दुईवटा बिरुवा आफ्नो आँप बगैंचामा सारेका थिए । रेलमार्फत् चेन्नेई जान हिडेका एक व्यक्तिले उनीहरुलाई ती आँपका बिरुवा दिएका र सामान्य आँप ठानेर बिरुवालाई बगैंचामा सारे । तर आँपको रुख बढेर फल्न थालेपछि पहेँलो वा हरियोको साटो रातो-रातो रंङ देखेपछि संकल्प र रानी अचम्मित भएका छन् ।
संकल्प र रानीले कुरो बुझ्दै जाँदा उक्त आँप दुर्लभ र महंगो भएको थाहा पाए । संकल्पले आँपको नाम दामिनी अर्थात् आमाको नाम राखेका छन् । उनीहरुलाई आँप बेच्ने अफर आउन थालिसकेको छ । एक जना व्यापारीले एउटा आँपको मूल्य २१ हजार भारुसम्म दिने अफर गरेका छन् । उनीहरुले पहिलो आँप भने महाकाल भगवानलाई चढाउने निर्णय गरेका छन् । एजेन्सी
अमेरिकाको पेन्सिल्भेनियामा एक पक्षीविद्ले आधा पोथी र आधा भालेजस्तो देखिने एउटा चराको तस्बिर खिचेका छन्।
उनकी एकजना साथीले नोर्दन कार्डिनल भनिने उक्त चरा देखा परेको बताएपछि पक्षीविद्ले आफ्नो क्यामरामा उक्त चराको तस्बिर लिएका थिए। द्विलिङ्गी वा उभयलिङ्गी चराहरू दुर्लभ हुन्छन्। भाले कार्डिनलहरू चम्किलो रातो रङ्गका हुन्छन् भने पोथीहरू फिक्का खैरो रङ्गका हुन्छन्।
यी रङ्गको मिश्रणले चरा द्विलिङ्गी भएको सङ्केत गर्न सक्ने पक्षीविज्ञ बताउँछन् । बीबीसीसँग कुरा गदै अवकाशप्राप्त पक्षीविज्ञ जेमी हिलले भने, ‘यो जीवनकालमै एउटा र लाखौँ साक्षात्कारमध्येको एउटा थियो ।’

हिलका साथीले उनलाई उनले एउटा ‘अस्वाभाविक’ चरा देखेको बताएकी थिइन्। सुरुमा हिलले उक्त चरा ‘लूसिस्टिक’ होला भन्ठानेका थिए। चराले आफ्नो प्वाँखमा हुनुपर्ने रङ्ग अर्थात् पिग्मेन्टेशन गुमाएको अवस्थालाई ‘लूसिसिजम्’ अर्थात् ‘पाण्ड’ भनिन्छ।
उनलाई सुरुमा उक्त चरा आधा भाले र आधा पोथी भएको जस्तो लागेको थिएन। तर मोबाइलमा तस्बिरहरू हेरेपछि उनले उक्त चरालाई ‘बाइल्याटरल गाइन्यान्ड्रोमर्फिजम’ भएको हुन सक्ने आशङ्का गरेका थिए।
बाइल्याटरल गाइन्यान्ड्रोमर्फिजम भएका चरामा काम गर्ने अवस्थाकै अण्डाशय र डिम्बाशय दुवै हुन्छन्। उनी उक्त कार्डिनल चरा देखिएको स्थानमा गए। एक घण्टाभित्र उनी उक्त अस्वाभाविक चराको तस्बिर लिन सफल भए।
ूघर पुगेर आफुसँग केका तस्बिरहरू थिए भनेर नहेरुन्जेलसम्म फोटो खिचेको पाँच घण्टासम्म मुटु ढुकढुक गरिरहेको अनुभव उनले सुनाए ।
उनले करिब दुई दशकदेखि लोपोन्मुख हात्तीदन्ते काठफोरा ९एकखाले लाहाँचे चरा० खोजिरहेको थिएँ। तर उनले घरपछाडि पाइने एउटा सामान्य चराको दुर्लभ अवस्थाको तस्बिर लिइरहँदा उनी काठफोरा भेटे बराबर नै उत्साहित थिए ।

आधा भाले र आधा पोथीको रूप भएका चराहरू भेटिनु निकै दुर्लभ घटना भएको वेस्ट्रर्न इलनोई विश्वविद्यालयका प्राध्यापक ब्रायन पीयर बताउँछन्। उनले अमेरिकाका नोर्दन कार्डिनल चराहरूमा ‘बाइल्याटरल गाइन्यानन्ड्रोमर्फिजम’ को सर्वेक्षण गरेका छन्।
शुक्रकीटले डिम्बलाई निषेचन गरेपछि भ्रूण बन्न कोषहरू विभाजन हुने क्रममा त्रुटि हुँदा यस्तो अवस्था आउने उनी बताउँछन्। तर उक्त क्षेत्रमा सम्भावित यस्तो किसिमको चरा देखिएको पहिलो पटक होइन।
न्याश्नल जियोग्राफिकका अनुसार सन् २०१९ मा एक दम्पतीले नजिकैबाट त्यसै क्षेत्रमा यस्तै चरा देखेका थिए। हिल अहिले देखिएको चरा पनि त्यही हुन सक्ने अनुमान गर्छन्।
प्राध्यापक पीरका अनुसार नोर्दन कार्डिनल उत्तरी अमेरिकामा जताजतै पाइने चरा हो। यसको भाले र पोथीलाई सहजै चिन्न सकिने भएकाले उभयलिङ्गी चरा चिन्न पनि सजिलै सकिने उनको भनाइ छ। बीबीसी