मकवानपुर । नेपालबाट यो वर्षको मनसुन बाहिरिएको छ । गत जेठ ३० गते नेपाल प्रवेश गरेको मनसुन चार महिनापछि असाेज ३० गतेबाट बाहिरिएको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ । महाशाखाका अनुसार अब उल्लेखनीय मौसमी प्रणाली रहेकाे छैन ।
असोज १५ गते नै सुदूरपश्चिम प्रदेश, कर्णाली प्रदेश र लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिमका केही भू–भागबाट बाहिरिएको मनसुन नेपालभरिबाट भने शुक्रबारबाट बाहिरिएको हो । यो वर्ष पश्चिमी न्यूनचापीय प्रणालीको प्रभाव रहिरहेकाले मनसुन बाहिरिन ढिलो भएको मौसमविद्ले बताएका छन् । तर देशका केही भूभागमा सामान्य वदली रहने सम्भावना रहेकाे पनि महाशाखाले जनाएकाे हाे ।
सामान्यतया जुन १० तारिखमा पूर्वी नेपालबाट प्रवेश गर्ने मनसुन सेप्टेम्बर २३ मा बाहिरिनुपर्ने हो । तर पछिल्लो समय केही दिन ढिला गरी नेपाल प्रवेश गरेको मनसुन ढिला नै बाहिरिने गरेको छ ।
काठमाडौं । चिनियाँ राष्ट्रपति सि जिङफिङले नेपाल भ्रमण गर्नुभएको एक वर्ष पुरा भएको अवसर पारेर नेपाल–चाइना मिडिया फोरमले प्रकाशित गरेको पुस्तक ‘प्रेसिडेण्ट सि जिङफिङ्स नेपाल भिजिट : अ पिक्टोरियल गाइड’ (President XiÚs Nepal Visit :A Pictorial Guide) को सोमबार पुर्व प्रधानमन्त्री, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का वरिष्ठ नेता तथा विदेश विभाग प्रमुख माधवकुमार नेपालले सार्वजानिक गरेका छन् ।
पुस्तक सार्वजनिक समारोहमा बोल्दै पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालले नेपाल–चीन सम्बन्ध सधै हार्दिक र सुमधुर रहेको उल्लेख गर्दै यो सम्बन्धलाई अझै कसिलो र घनिभूत बनाउनु पर्ने बताए । चिनियाँ राष्ट्रपति सीको भ्रमणबाट नेपालले कति लाभ लिन सक्यो भन्ने समिक्षा गर्नुपर्ने बेला आएको उल्लेख गर्दै उनले भने–‘कागजीरुपमा त लाभ लियौं तर व्यवहारिकरुपमा कति लाभ लिनसक्यौ ? बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभ्सबाट कति लाभ लिन सक्यौं ? यसको समिक्षा गर्दै भएका सहमति कार्यन्वयनमा जोड दिनुपर्छ ।’ नेपाल चीनको विश्वासिलो मित्र भएको भएको उल्लेख गर्दै पूर्वप्रधानमन्त्री नेपालले भने–‘हामी चीनसँग अझ विश्वासिलो र साझेदार देशकारुपमा अघि बढ्न चाहान्छौं ।’
पछिल्लो समय सी जिन फिङले चीनको नेतृत्व सम्हाल्नु भएपछि उनले बेल्ट एण्ड रोड सम्बन्धी नयाँ सिल्क रोडको नयाँ अवधारणा अगाडी सार्नु भएको उल्लेख गर्दै नेपालले भने–‘पुरानो सिल्क रोडले जसरी एसिया र युरोपलाई जोडेको थियो, त्यसरी नै सारा विश्वलाई जोड्ने पहल चिनियाँ नेतृत्वले गर्यो । उहाँ आएपछि यो अवधारणालाई अझ गति प्रदान गर्नुभयो । सिंगो मानवजातीको साझा भविष्यको परिकल्पना गर्दै सबैलाई आर्थिकरुपले लाभ हुने जुन प्रस्ताव अगाडी सार्नुभयो, त्यो अत्यन्तै सहनीय छ ।’
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै चीनका लागि नेपालका पूर्व राजदूत लीलामणि पौड्यालले सन् १९६५ मा नेपाल–चीनविच कुटनैतिक सम्बन्ध स्थापना भएयताका विभिन्न महत्वपूर्ण आयामहरुका बारेमा चर्चा गरे । सीमासम्बन्धी सन्धी, पहिलोपटक प्रधानमन्त्री हुँदा केपी शर्मा ओलीले गर्नुभएको चीन भ्रमणमा भएको व्यापार तथा यातायातसम्बन्धी सम्झौता, बेल्ट एण्ड रोड इनिसियटिभ्समा नेपालको हस्ताक्षर, गणतन्त्र नेपालको पहिलो राष्ट्रपति भ्रमणका रुपमा राष्ट्रपति विद्या भण्डारीले गर्नुभएको चीन भ्रमण र चीनका राष्टपतिबाट २३ वर्षपछि भएको सिको नेपाल भ्रमण दुई देशवीचको सम्वन्धमा कोशेढुंगा भएको उनले बताए ।
चीन विश्वमै उत्पादनको घर र ठूलो व्यापार साझेदार देश भएको उल्लेख गर्दै पूर्व राजदूत पौड्यालले नेपालले चीनबाट लिनसक्ने लाभका विविध पक्षबारे उल्लेख गरे । उनले भने–‘विश्वमा उदयीमान देश चीनजस्तो छिमेकी मुलक चीनबाट लाभ लिन सकेमा नेपालको समृद्धिको लक्ष्य पुरा हुनसक्छ र नेपाल पनि चीनसँगसँगै विकास र समृद्धिको यात्रामा अगाडी बढ्न सक्छ ।’
विश्वमै ठूलो व्यापार साझेदार चीन जस्तो मुलुकको प्रभावशाली नेताको भ्रमण नेपालका लागि तात्वीक र आधारभूतरुपमै भिन्न र विशेष रहेको उनले बताए । त्यतिमात्र नभएर उक्त भ्रमण विश्व परिस्थिति र हाम्रो आन्तरिक कारणले पनि महत्वपूर्ण रहेको उनको भनाई थियो । राष्ट्रपति सी को भ्रमणका बेला चीनका लागि राजदूत समेत रहनुभएका पौड्यालले उक्त भ्रमण गराउँदाका आफ्ना अनुभव पनि बताए ।
कार्यक्रममा नेपाल–चाइना मिडिया फोरमका अध्यक्ष किशोर श्रेष्ठले चिनियाँ राष्ट्रपतिबाट २३ वर्षपछि भएको सी को भ्रमण नेपालका लागि विशेष दिनका रुपमा रहेको र यसले द्धिपक्षीय सम्बन्धमा विशेष महत्व बोकेको बताए । साेमबार सार्वजानिक गरिएको पुस्तक ‘प्रेसिडेण्ट सि जिङफिङ्स नेपाल भिजिट ः अ पिक्टोरियल गाइड’ मा चिनियाँ राष्ट्रपति सी, नेपालका पूर्वप्रधानमन्त्रीहरु पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, माधवकुमार नेपाल, शेरबहादुर देउवा, परराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवाली, नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीका विदेश विभाग उपप्रमुख विष्णु रिजाल, सन योङ / विएम रेग्मी का लेखहरु समावेश छन् ।
साथै, पुस्तकमा दुई देशका भएका संयुक्त वक्तव्यहरु, दुई देशका उच्चस्तरीय भ्रमणमा भएका सम्झौताहरु, सी भ्रमणका तश्वीर र साथै सी भ्रमणका बेला नेपाली छापा माध्यममा प्रकाशित सामाग्रीहरु पनि समावेश गरिएको छ ।
मकवानपुर / कोरोना भाइरसको संक्रमणकालमा नागरिक समाजको भूमिका अझै सशक्त बनाउनु पर्ने बताइएको छ । पारस्परिक जवाफदेहिता परियोजना अन्तरगत कोभिड १९ ले पारेको प्रभाव : नागरिक समाज तथा सन्चार जगतको भूमिका बिषयक हेटौंडामा भएको छलफल कार्यक्रम सहभागीहरुले यस्तो बताएका हुन् ।
इन्सेकको आयोजनामा भएको कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख रघुनाथ खुलालले कोरोनाकालमा सरकारले गरेको कामप्रति असन्तुष्टि जनाउनु पर्ने खास कारण नै नभएको बताए । नागरिक समाजले काम गरेको तर, प्रयाप्त नभएको खुलालले बताए । कोरोना संक्रमण जाँचको लागि दैनिक पीसीआर परीक्षणको दर बढाउनु पर्ने उनले बताए । कोरोना संक्रमितलाई राम्रो व्यवहार गर्न, यसबारे चेतना फैलाउने काममा नागरिक समाज, राजनीति दल तथा टोल विकास संस्थाहरु चुकेको उनले बताए ।
कार्यक्रममा गैरसरकारी संस्था महासंघ बागमती प्रदेश उपाध्यक्ष आरती पाठकले कोरोनाकालमा महिला हिंसा घटना ह्वात्तै बढेको बताइन् । हिंसा गरेको आरोपीलाई कोरोनाको कारण थुनुवाको रुपमा राख्न नपाउँदा घरैमा राख्नु परेको र यसले पनि हिंसा बढाएको पाठकले बताइन् । चैत यता ९७ जना महिला हिंसाका घटनाहरु रेकर्ड भएको उनले बताइन् । यसैगरी यसबिचमा ग्रामिण क्षेत्रमा बाल बिवाह पनि बढेको उनले बताइन् ।
‘सानो तिनो व्यवसाय गरेर उद्यमशीलतामा लागेका महिला संक्रमणपछि बजार व्यवस्था राम्रो नहुँदा घरै फर्कन परेको र यसले पनि समस्या निम्त्याएको छ’ पाठकले भनिन् ‘महिलाहरुलाई आत्मनिर्भर बनाउँन नसक्दा पनि हिंसा बढेको छ ।’ कार्यक्रममा गैसस महसंघ मकवानपुर उपाध्यक्ष रमिला सापकोटाले नागरिक समाजले कोरोनाकालमा व्यापक काम गरेको तर नागरिक समाज तथा गैससले गरेको काम स्थानीय तहले नदेखेको गुनासो गरिन् । कोरोना संक्रमणपछि जारी लकडाउनमा पैदल यात्रीलाई खाना, बास, यातायातलगायतको क्षेत्रमा सहयोग गर्न अहोरात्र खटेको नागरिक समाजलाई स्थानीय सरकारले मुल्याङ्कन नगरेको उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा इन्सेक बागमती प्रदेश संयोजक कृष्ण गौतमले नागरिक समाज तथा गैरसरकारी संस्थाहरुले विषम परिस्थितिमा पनि जिम्मेवार भएर काम गरेको स्मरण गरे । शिक्षा स्वास्थ्य खाद्य आवासलगायतको क्षेत्रमा इन्सेकले पनि काम गर्दै आएको र कोरोना महामारीको समयमा पनि इन्सेकले आफ्नो अभियानलाई जारी राखेको संयोजक गौतमले बताए । कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समिति मकवानपुर उपप्रमुख भगवती पुडासैनी,जिल्ला कानून सहायता समिति अधिवक्ता अप्सरा बस्नेत, विभिन्न गैससका प्रतिनिधिहरु, सञ्चारकर्मीहरुको सहभागीता रहेको थियो ।

सोही कार्यक्रममा कोरोनाकालमा शिक्षा, स्वास्थ्य, खाद्य, आवासको क्षेत्रमा परेको प्रभावबारे पनि छलफल गरिएको थियो । शिक्षा स्वास्थ्य खाद्य र आवास अधिकार सम्बन्धी समस्या तथा सरोकारवालाको पहिचान र कार्य योजना निर्माण कार्यक्रम इन्सेकद्धारा हेटौंडा उपमहानगरपालिकामा गठित मानव अधिकार समूहको अध्यक्ष चन्द्रवति पनेरुको अध्यक्षतामा भएको थियो ।
मकवानपुर । सिन्धुपाल्चोकमा शिक्षा तथा बालबालिकाका लागि क्रियाशील संघसंस्थाहरुको भर्चुअल जिल्ला भेलाले ९ सदस्यीय समिति सर्वसम्मत गठन गरेको हो ।
संस्था नै सदस्य रहने प्रावधानअनुसार संयोजक तामाङ ग्रामीण महिला सिर्जनशील परिवार(जिएमएसपी)का प्रतिनिधी हुन् । समितिको सह–संयोजकमा पेम्बातेम्बा लामा (केटाकेटी संस्था), सचिवमा सरु गिरी (हेलम्बु एजुकेसन एण्ड लाइभ्लीहुड पार्टनरसिप–हेल्प), कोषाध्यक्षमा कृष्णप्रसाद पराजुली (टुकी संघ सुनकोशी) र सदस्यहरुमा गोविन्द सापकोटा (सामुदायिक विकास तथा वातावरण संरक्षण मञ्च–सिडिइसिएफ), डोल्मा तामाङ (महिला आत्मनिर्भरता केन्द्र–माङ्क, रोशनी अधिकारी लामा (हेलम्बु महिला सञ्जाल सशक्तिकरण), छिरिङ लामा (नेपाल शिक्षा अभियान संस्था–एनइआइओ) र गणेश सिग्देल (विकासका लागि हामी–डब्लुएफडी) रहेका छन् ।
साधारण भेलाले छिरिङ लामा र रोशनी अधिकारी लामालाई केन्द्रीय प्रतिनिधीको रुपमा चयन पनि गरेको छ । भेलाको उदघाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै एनसिई नेपालका केन्द्रीय अध्यक्ष डिल्लीराम सुवेदीले संवैधानिक रुपमै प्राप्त शिक्षा अधिकार व्यवहारत कार्यान्वयन गर्नका निम्ति एनसिई नेपालको सञ्जाल देशव्यापी बनाउने र सार्वजनिक शिक्षाको पक्षमा अभियानले सार्थकता पाउन सक्ने बताए । ‘सिन्धुपाल्चोकका शिक्षामा काम गरिरहेका संस्थाबिच समन्वय र सञ्जालीकरण गर्ने काम समन्वय समितिमार्फत् सम्भव बनाउनुपर्छ’ उनले भने ।
एनसिई नेपालका महासचिव लालबहादुर ओलीले शिक्षा विकासमा लामो समयदेखि अनुभव सम्हालेका र उल्लेखनीय योगदान दिइरहेका संस्थाहरुको उपस्थितिले एनसिईले लिएको अभियान सफल बन्नेमा विश्वास व्यक्त गरे । समाज कल्याण परिषद्की सदस्य एवं ग्रामीण महिला सिर्जनशील परिवारकी कार्यकारी निर्देशक नानीमाया थापाले एनसिई नेपालले स्थापनाकालदेखि नै थालेको अभियानप्रति आफू जानकार रहेको भन्दै यसको सदस्यका रुपमा संस्थाहरु आबद्ध हुन पाउनु खुशीको विषय भएको बताईन् ।
एनसिई बागमती प्रदेश संयोजक प्रकाश खतिवडाको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा उनले निःशुल्क तथा अनिवार्य आधारभूत शिक्षा संवैधानिक रुपमै उल्लेख भएकाले यसलाई यथार्थमा परिणत गर्न अभियानकर्मी एकजुट हुनुपर्नेमा जोड दिए ।
देशभर साँढे तीन सयभन्दा बढी संघ–संस्थाको सञ्जालका रुपमा क्रियाशील एनसिई नेपाल मुलुक संघीय संरचनामा रुपान्तरण भएसँगै प्रदेश र जिल्ला तहमा बिस्तार हुँदै आएको छ । सात वटै प्रदेश समन्वय समिति रहेको एनसिई नेपालको अहिलेसम्म २८ जिल्लामा समन्वय समिति गठन भईसकेको एनसिई केन्द्रीय सचिव सुदर्शन सिग्देलले बताए ।
मकवानपुर । पछिल्लो २४ घण्टमा मात्र १ हजार ४ सय ७३ जना संक्रमणमुक्त भएका छन् । याे सँगै काेराेना संक्रमण निकाे हुनेकाे संख्या ७७ हजार २ सय ७७ जना पुगेकाे साेमबार स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयकाे नियमित प्रेस बिफ्रिङमा प्रवक्ता डा. जागेश्वर गाैतमले जानकारी दिए ।
यसै गरी पछिल्लो २४ घण्टामा ४ हजार ४७ जनालाई कोरोना भाइरस (कोभिड-१९) को संक्रमण पुष्टि भएको छ । यससँगै कुल संक्रमितको संख्या १ लाख ११ हजार ८ सय २ पुगेको छ । उनीहरुमध्ये ६ सय ४५ जनाको मृत्यु भएको छ प्रवक्ता गाैतमले बताए ।
हाल देशभर ३३ हजार ८ सय ८० संक्रिय संक्रमित छन् । १९ हजार ९ सय ५७ होम र १३ हजार ९ सय २३ संस्थागत आइसोलेसनमा छन् । उनीहरुमध्ये २ सय ७९ जनाको आईसीयू र ६७ जनाको भेन्टिलेटरमा उपचार भइरहेको स्वास्थ्य तथा जनासंख्या मन्त्रालयले जनाएको छ ।
यस्तै पछिल्लो २४ घण्टामा काठमाडौं उपत्यकामा थप २ हजार २ सय ८३ जनामा कोरोना भाइरस संक्तमण पुष्टि भएको छ । जसमा काठमाडौंमा १ हजार ८ सय ८८ भक्तपुरमा १ सय १८ र ललितपुरमा २ सय ७७ जनामा संक्रमण पुष्टि भएको गौतमले जानकारी दिए । यस्तै उपत्यकासहित देशभर आज १४ हजार ५३० जनाको पीसीआर परीक्षण भएकोमा ४ हजार ४७ जनामा कोरोनाभाइरस संक्रमण पुष्टि भएको हाे ।
कहाँ कति थपिए संक्रमित ?
मोरङका २ सय २३ जना, सुनसरीका २ सय ४९, रुपन्देहीका १ सय २५, सुर्खेतका १ सय १, काभ्रेका ९०, चितवनका ७७, कास्कीका ७६, मकवानपुरका ७५, झापाका ७१, नवलपुर र कैलाली ६५/६५ जना, बाँकेका ४५, तनहुँका ३७, प्युठान र बर्दिया २६/२६ जना, धनुषा र सिन्धुपाल्चोकका २५/२५ जना, नवलपरासीका २४, सप्तरी र लमजुङ २१/२१ जना, कञ्चनपुरका १८, पर्साका १७, रामेछाप र पाल्पाका १४/१४ जना, रौतहट, दाङ र दैलेख १३/१३ जना, धादिङ र बैतडीका १२/१२ जना तथा बारा, सिराहा, नुवाकोट र स्याङ्जाका ११/११ जनामा कोरोना संक्रमण देखिएको छ ।
यसै गरी गुल्मीका १० जना, जुम्लाका ९, महोत्तरी, सर्लाही, बाग्लुङ, अर्घाखाँची र कपिलवस्तुका ८/८ जना, दोलखाका ७, रसुवा, डडेलधुरा र दार्चुलाका ६/६ जना, इलामका ५, हुम्ला र बझाङका ४/४ जना, गोरखा, सल्यान र अछामका ३/३ जना, उदयपुर, ओखलढुंगा, खोटाङ, पाँचथर, रोल्पा २/२ जना तथा तेह्रथुम, धनकुटा, भोजपुर, सिन्धुली, पर्वत, मुस्ताङ, म्याग्दी, डोटी र बाजुरामा १/१ जनामा संक्रमण देखिएको छ ।