“सरकार मानव अधिकारका मुद्दामा पूर्ण जिम्मेवार भएन”
Tags: No Comments
मकवानपुर/ बागमती प्रदेशसभा सदस्य मुनु सिग्देलले सरकार मानव अधिकारका विषयप्रति पूर्ण रुपमा जिम्मेवार हुनुपर्ने बताउनु भएको छ ।
अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) बागमती प्रदेश कार्यालय हेटौंडाको आयोजनमा शुक्रबार भएको मानव अधिकारसम्बन्धी (पाँचौँ) राष्ट्रिय कार्ययोजना परामर्श तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रममा साँसद सिग्देलले यस्तो बताएकी हुन् । “सरकारले मानव अधिकारका विषयलाई प्राथमिकतामा नराख्दा नेपाल मानव अधिकार रक्षाको अभियानमा कमजोर हुँदै गएको छ” उनले भनिन् ।
अहिले देशमा दुइतिहाईको स्थायी सरकार हुँदापनि मानव अधिकारका बिषयलाई पूर्ण रुपमा कार्यान्वयन गर्न नसकेको उनले बताइन् । मानव अधिकारको विषयलाई समय सापेक्ष रूपमा रूपान्तरण नगर्दा मानव अधिकारको अवस्था कमजोर हुँदै गएको उनको भनाई थियो ।
राजनीतिक नेतृत्वले आफूलाई आवश्यक परेको बेला मानव अधिकारका मुद्दालाई अघि बढाउने तर कार्यान्वयन गर्नुपर्ने अवस्थाका राजनीतिक नेतृत्व नै अनिच्छुक देखिने गरेको उनले बताइन् ।
साथै मानव अधिकारको कार्यान्वयन गराउन सरकारलाई नागरिक समाज तथा राजनीतिक दलहरुपनि एकबद्ध बन्नुपर्नेमा उनले जोड दिइन् ।
बागमती प्रदेशको आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका सचिव मदनकुमार भुजेलले मानव अधिकारको संरक्षण,प्रवर्दन तथा कार्यान्वयनको बिषय निरन्तर सुधारको बिषय भएको बताए । राज्यको केही नीतिगत समस्याका कारण चाहेर पनि पूर्ण कार्यान्वयन गर्न नसकिएको उनले बताए । मन्न्त्रालयका सचिव भुजेलले संघीय सरकारले नागरिकता विद्येयक नल्याउँदा नागरिकता वितरणमा समस्या भइरहेको बताए ।
यस्तै अझैपनि न्यायालयहरुबाट समयमै न्याय सम्पादन नहुँदा पीडितहरुले थप पीडा महशुर गर्नुपर्ने अवस्था विद्यमान रहेको उनले बताए । कार्यक्रममा जिल्ला समन्वय समितिकी उपप्रमुख भगवती पुडासैनीले मानव अधिकारको पाँचौं कार्ययोजनामा समेटिएका बुँदाहरु कार्यान्वयनको लागि जिसस प्रतिवद्ध रहेको बताइन् । साथै जिल्लाका सबै पालिकाहरुमा मानव अधिकार कार्यान्वयनका लागि सबै क्षेत्र र वगलाई समेटेर सहभागीतामूलक समिति निर्माण गराउन तथा अनुगमनको पाटोमा जिससले पहल गर्ने बताइन् ।
यस्तै उपप्रमुख पुडासैनीले मानव अधिकारका विषयमा सरकारले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा सन्धि तथा सम्झौता गरेकाले गरिएका सम्झौताहरूलाई कार्यान्वयन गर्नका लागि नागरिक सङ्घसंस्थाले हस्तक्षेपकारी भूमिका निर्वाह गर्न आवश्यक रहेको पनि बताइन् ।
कार्यक्रममा सामाजिक विकास मन्त्रालयका निमित्त सचिव खुबीराम अधिकारीले मानव अधिकारसम्बन्धी पाँचौँ राष्ट्रिय कार्ययोजनाका अधिकांश मुद्दा प्रदेश सरकारको कार्ययोजना भित्र पनि पर्नेहुुनाले बागमती प्रदेशमा मानव अधिकारका बिषय कार्यान्वयन गर्ने प्रतिवद्धता व्यक्त गरे । यस्तै आन्तरिक मामिला तथा कानुन मन्त्रालयका कानुन सचिव नारायणप्रसाद पोखरेलले संघीय कानुन नबन्दा प्रदेशका कतिपय कानुनहरु बनाउन असहज भएको बताए ।
इन्सेक बागमती प्रदेशका कार्यक्रम संयोजक गणेश भण्डारीले नेपालमा मानव अधिकार रक्षाका लागि नागरिक समाजको भूमिका महत्वपूर्ण भएको बताउँदै संविधानले प्रदान गरेका मौलिक हकलाई कार्यान्वयन गर्नका लागि राज्यलाई जवाफदेही बनाउन आवश्यक रहेको बताए ।
मकवानपुर/महिला सशक्तिकरण तथा गरीबी निवारण समुह नेपालले मकवानपुरको बकैया गाँउपालिकालाई कृषि सामग्री सहयोग गरेको छ । समूहले गाउँपालिकालाई १० ओटा हाते ट्याक्टर, ६ वटा विषादी छिट्ने मिसेन, एउटा धान काट्ने मेसिन र एउटा च्याउ बनाउने मेसिन हस्तान्तरण गरेको हो ।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रम अन्तरगत सामग्री सहयोग गरिएको हो । कृषि सामग्री हस्तान्तरण गर्दै समुहकी अध्यक्ष ईन्दिरा न्यौपानेले कृषिमा आधुनिकिकरण गर्दै उत्पादन बृद्धि गर्न संस्थाले सहयोग गरेको बताइन् । यस्तै संयुक्त राष्ट्रसंघीय विकास कार्यक्रमका फिल्ड अधिकृत धनबहादुर चन्दले सरकारले अघि सारेको नीति अनुसार कृषिमा आधुनिकीकरणका माध्यमबाट मानिसलाई स्वरोजगार बनाउदै आर्थिक विकासमा सहयोग गर्न जमर्को गरेको बताए ।
गाउँपालिकाका अध्यक्ष दामोदर खनालले गरीबी निवारण समुहले सरकारले गर्न खोजेको काममा सहयोग गरी योगदान पु-याएको बताए । उपकरण वितरण कार्यक्रममा गाँउपालिका उपाध्यक्ष सरला बोलाखे, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लक्ष्मण पुडासैनीलगायतको उपस्थिती थियो ।
लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध रचना वाचन
Tags: No Comments
मकवानपुर/आँचल साहित्य कला पुञ्जको आयोजनामा लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध ऐक्यबद्धता जनाउँदै विशेष कार्यक्रम गरिएको छ । लैङ्गिक हिंसा विरूद्व १६ दिने अभियानको शिलशिलामा लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध रचना वाचन कार्यक्रम गरिएको हो । जुम मार्फत आयोजना गरिएको लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध रचना वाचन कार्यक्रममा देशको विभिन्न जिल्लाका ५० जनाभन्दा बढी साहित्यकारहरुको सहभागीता रहेको थियो ।
वरिष्ठ साहित्यकार कुन्ता शर्माको प्रमुख आतिथ्यता रहेको कार्यक्रममा अधिकांश साहित्यकारहरुले लैङ्गिक हिंसा विरुद्धका विभिन्न विधाका रचनाहरु सुनाएका थिए । कार्यक्रममा जोडिएका साहित्यकारहरुले लैङ्गिकताको आधारमा कसैमाथि पनि हिंसा गर्न नहुने धाराण राख्दै रचनाहरु सुनाएका थिए । पुरुषलाई सानैदेखि पितृसत्तात्मक शिक्षा दिएको कारण महिलामाथि हिंसा हुदैं आएको सहभागीहरुले बताए । कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि शर्माले समाजमा महिलाहरु हिंसाको चपेटामा परेको बताइन् ।

‘जहाँ श्रीमान श्रीमति मिलेर घर चलाउँछ त्यहाँ सधैं सफलता मात्रै हात लाग्छ’ साहित्यकार कुन्ता शर्माले भनिन् । श्रीमानले श्रीमति वा श्रीमतिले श्रीमानलाई थिचोमिचो गर्दा हिंसा सदा रहिरहने उनले बताइन् । ‘हामीले आफूलाई आफैंले सानो र श्रीमानलाई ठुलो बनाएका हौ, जहाँ देह त्यहाँ छायाँ भन्दै शक्तिहिन जस्तो भएको कारणले पनि महिलाहरुले बढी पीडा भोगेको हुन्’ उनले भनिन् ‘कुनै पुरूष शक्तिहिन भएपनि महिलाले नै महान बनाएका छन् ।’
डिग्री गरेका श्रीमतिको श्रीमानले अर्को श्रीमति ल्याएपनि पहिलो श्रीमतिले मलाई एउटा कुनामा नै भएपनि बस्न देउ भन्ने गर्छन्, यो देखेर दिक्क लाग्छ’ उनले भनिन् ‘पितृ सत्ता त छ, तर महिला आफैंले पनि हिम्मत उठाउनु पर्छ ।’ महिलाहरुलाई चुनौतिका बिचमा पनि संघर्ष गरेर आफ्नो अवस्था माथि उठाउन उनले आग्रह गरिन् । अहिलेको अवस्था विगतको भन्दा केही आशाबादी भएको उनले बताइन् । आर्थिक रुपमा सशक्त भएका महिलाहरुले हिंसा सहेर बस्न नहुने उनले बताइन् ।
कार्यक्रममा साहित्यकार गिता त्रिपाठीले महिला वा पुरुषवादी सोचका कारण समाजमा हिंसा रहिरहेको बताइन् । ‘हामीले सानै देखि छोरी र छोरालाई दिने संस्कारमा पनिवर्तन ल्याउनु पर्ने छ ’ साहित्यकार त्रिपाठीले भनिन् । आँचल साहित्य काला पुञ्ज कार्यवाहक अध्यक्ष अनिता न्यौपानेको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा साहित्यकारहरु देवराज तिवारी, दीपक गौतम, निरा शर्मा, भावना सापकोटा, गणेश पैडेल, अमृता नेपाल, शुभ लक्ष्मि प्रभा, एलिजा पुडासैनी, मसान उपासक, लगायतले विभिन्न विद्यालयका बालबालिकाहरुले समेत रचना वाचन गरेका थिए ।
मकवानपुर /मकवानपुर जिल्लाको मनहरी गाउँपालिकामा लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियानलाई वडा तथा गाउँ स्तरसम्म लैजाने रणनीति बनाइएको छ । वडा अध्यक्षहरु र टोल स्तरको प्रतनिधिहरुको बैठक नै बसेर लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान बारे प्रचारप्रसार तथा जनचेतना कार्यक्रम वडा वडामा लगिएको हो ।
“लैङ्गिक हिंसा अन्त्यको प्रतिवद्धता, व्यक्ति, समाज र सबैको ऐक्यवद्धता” भन्ने नाराका साथ लैङ्गिक हिंसा विरुद्ध १६ दिने अभियानको क्रममा गाउँपालिकाले वडा स्तरमा कानुनी शिक्षा, हिंसाको दीर्घकालिन असर तथा कानूनी प्रावधानबारे सचेतनालगायतको कार्यक्रम गरिएको गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनिला विष्टले बताइन् । लैङ्गिकताको आधारमा कुनै पनि हिंसा स्वीकार्य नहुने, हिंसा भएमा कानुन बमोजिम प्राप्त हुने संरक्षण तथा कानुनी उपचारको बारेमा टोलटोलसम्म कार्यक्रम लगिने अभियान थालिएको उपाध्यक्ष विष्टले बताइन् । कार्यक्रममा सहभागी अधिकारकर्मीहरुले लैङ्गिक हिंसाको विरुद्ध आफूहरु अभियानका बेलामा बाहेक सधैं लागि परिरहदा पनि हिंसाका डरलाग्दो रुप देखिने क्रम बढीरहेको प्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।

मनहरी गाउँपालिकाले टोेलका अधिकारकर्मीहरुलाई मात्रै सहभागी नगराई किशोर किशोरीहरु, शिक्षा क्षेत्रमा व्यक्तित्वहरु, सहकारी, सञ्चारक्षेत्रका व्यक्तित्वहरुलाई समेत सहभागी गराई विभिन्न कार्यक्रमहरु गरेको गाउँपालिका उपाध्यक्ष विष्टले बताइन् । गाउँपालिकाको सबै वडामा लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको अभियानका कार्यक्रम राखिएको उनले बताइन् । राजमार्ग भएका कारणले पनि देखासिकी कै कारण जानअन्जानमा हिंसाको शिकार हुने किशोरी तथा महिलाहरुको संख्या धेरै भएको उनले बताइन् ।
‘घरेलु मदिराको कारण पनि हिंसा बढेको छ, हामीले यसको निराकरणको लागि कार्यक्रमहरु बनाएका छौ’ विष्टले भनिन् ‘यस्ता अभियानहरु त चाडपर्वहरु जस्तै मात्रै हुन्, हामीले सचेतना तथा यस क्षेत्रको काम त वर्षैभरी जारी राखिरहेका छौ ।

यसै बिच मनहरी गाउँपालिकाको आयोजना तथा गैससहरुको समन्वयमा गाउँपालिकाको वडा न.१, २, ५, ८,९ लगायतको वडाहरुमा सचेतनामुलक तथा अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रम सकिएको छ ।
अभियान अन्तरगत महिला हिंसा विरुद्ध अभिमुखिकरण तथा कानुनी प्रावधान बारेमा छलफल गरिएको गाउँपालिकाको वडा ८ का अध्यक्ष दिलबहादुर स्याङतानले बताए ।
गाउँपालिकासँगको समन्वयमा शान्ति फाउन्डेसन, हिमराइट्स मकवानपुर, मकवानपुर महिला समूह, माइती नेपाललगायतका गैससहरुको सहकार्यमा कार्यक्रम जारी राखिएको बताइएको छ ।
मनहरी गाउँपालिकामा कार्यरत सामाजिक समूह तथा संघ सस्थाको समन्वय,सहकार्यमा अभियानभित्र तथा अन्य समयमा कार्यक्रमहरु जारी रहने गाउँपालिकाको महिला विकास शाखाले जनाएको छ ।
स्थानीय तहहरु जिम्मेवर बनेको खण्डमा हिंसा कम गर्न बल पुग्ने भएकोले आफूहरुले पीडितको अभिभावकत्व ग्रहण गर्दै न्यायका लागि समन्वय, सहकार्य र तत्कालको लागि संरक्षणको भूमिका निर्वाह गर्दै आएको महिला विकास शाखाले जनाएको छ ।